Kraaiennestdag 2020: Samen bouwen aan de toekomst van Nederland

Nieuwsbericht

Kraaiennestdag 2020: Samen bouwen aan de toekomst van Nederland

Gepubliceerd op: 16 december 2020, 17:08

Wat verwacht de maatschappij in de toekomst van Rijkswaterstaat? Welke ontwikkelingen komen op ons af? En wat betekent dat voor ons werk? Centrale vragen die we ons stellen in Expeditie RWS2050, de toekomstverkenning van Rijkswaterstaat.

Tijdens de 2-jaarlijkse Kraaiennestdag van het programma Strategische Verkenningen op 15 oktober 2020 stond deze keer Expeditie RWS2050 centraal. Ruim 350 deelnemers verdiepten zich vanuit huis in ‘het nieuwe maken’. Een terugblik.

In de jaren 90 was men ervan overtuigd dat de samenleving niet maakbaar was. De samenleving was veel te complex om richting idealen te sturen. Maar tijden veranderen. De blik is weer gericht op collectieve doelen en op een duidelijke rol voor de overheid. Denk aan de coronacrisis, klimaatverandering, de energietransitie.

Maar hoe doen we dat? Is de samenleving ineens minder complex geworden? Hoe ziet ‘het nieuwe maken’ eruit? Tijdens de Kraaiennestdag gaven sprekers uit vele disciplines een indruk van hoe het nieuwe maken eruit gaat zien en hoe deze disciplines de wereld veranderen. Ieder op zijn of haar eigen manier.

Maak het bekende onbekend

Wanneer astronauten de aarde vanuit de ruimte zien, overweldigt hun liefde voor onze planeet hen. Marjolijn van Heemstra, schrijfster en theatermaakster, stond stil bij het overview-effect. Ze beseffen bij het zien van de kwetsbaarheid van de aarde pas écht hoe belangrijk het is om duurzaam en zorgvuldig met haar om te gaan. Dit dragen zij de rest van hun leven met zich mee. Het overview-effect is een voorbeeld hoe een nieuwe blik ons handelen kan bepalen. Van Heemstra pleit ervoor om het bekende onbekend te maken. ‘Dan kan je tot nieuw handelen komen.

De overheid van de toekomst

Ook in het gesprek tussen Michèle Blom (Directeur-Generaal Rijkswaterstaat), Jocelyne Bourgon (Public Governance International Canada), Sandra van Thiel (Erasmus Universiteit Rotterdam) en de deelnemers stond ‘het nieuwe maken’ centraal. En met name de metamorfose die nodig is bij de overheid zelf, gezien de grote maatschappelijke opgaven.

In de boeiende speech van keynote-spreker Jocelyne Bourgon ‘Serving in the 21st Century is a Process of Invention’ schildert zij een overheid die op publieke innovatie gericht is. Het gaat er niet om het overheidshandelen te verbeteren. We moeten ons richten op innovatie in én met de samenleving. Daarbij is de overheid ‘the ultimate risktaker’, aldus Bourgon.

Het ‘nieuwe maken’ ervaren

Verschillende workshops op de Kraaiennestdag lieten de deelnemers ‘het nieuwe maken’ daadwerkelijk ervaren. Zo deelde architect Ronald Rietveld van studio RAAAF zijn methodiek van ‘denkend maken’ (o.a. koppelen van kunst en wetenschap en ontwikkelen van prototypes). TU Eindhoven gebruikte onder leiding van Tom Djajadiningrat, Sander van der Zwan en Maarten Smith de methodiek ‘verhalen van de toekomst’, om met anderen het gesprek aan te gaan. En Willem Buunk van de gemeente Bronckhorst deelde zijn ‘waardenbenadering’, die helpt om maatschappelijk goed afgewogen en onderbouwde keuzes te maken over de fysieke leefomgeving.

De mooie mix van workshops inspireerde de deelnemers om op een andere, vernieuwende wijze maatschappelijke vraagstukken op te pakken.