Archeologisch onderzoek bij de snelweg A2

Interview

Archeologisch onderzoek bij de snelweg A2

Gepubliceerd op: 20 april 2020

De grond onder het toekomstige tracé van de snelweg A2 Het Vonderen – Kerensheide is archeologisch erg rijk. Bij eerdere onderzoeken in dit gebied troffen archeologen bijvoorbeeld Keltische munten aan, maar ook een hele nederzetting uit de Steentijd. Voordat de A2 verbreed wordt, vindt archeologisch onderzoek plaats. Hoe we dat doen, leest u hieronder.

Dat onderzoek verloopt in 3 fases. Adviseur omgeving Jeroen van der Heijden weet wat er allemaal nog moet gebeuren en wat al is gebeurd. Collega-adviseur archeologie Wim Hendrix weet wat er gevonden kan worden en waarom archeologisch onderzoek langs de snelweg vaak interessanter is dan in een woonwijk of bij een bedrijventerrein. ‘Omdat het lange tracés door het landschap heen zijn, maakt het inzichtelijk hoe het landschap is opgebouwd en gebruikt. Dat is anders dan een woonwijk of bedrijventerrein, waar je geografisch beperkt bent.’

Verkennend onderzoek tracé A2

De eerste stap bij archeologisch onderzoek is een bureauonderzoek, weet Van der Heijden. ‘Op basis van bestaande documenten, gemeentelijke verwachtingskaarten en archeologische databases wordt het hele tracé van de A2 in kaart gebracht. We kijken dan of de verwachting dat er iets gevonden kan worden in de grond hoog, middelhoog of laag is.’

‘Vervolgens gaan we kijken of op de plekken waar de verwachtingen middelhoog tot hoog zijn de bodem ongeroerd is. Met handboringen tot 2,5 m diep kijken we of de grond inderdaad ongeroerd is. Op de plekken waar de bodem ongeroerd is en waar er vanuit bureauonderzoek hoge verwachtingen waren, is de kans het grootst dat er iets wordt gevonden’, vervolgt Van der Heijden. ‘Als de bodem bijvoorbeeld is verstoord door de aanleg van bedrijventerreinen, het leggen van kabels of als akkers diep geploegd zijn, dan is de kans ineens een stuk kleiner dat je iets waardevols uit de grond haalt.’ Dit onderzoek wordt een ‘verkennend booronderzoek’ genoemd.

Vervolgonderzoek door proefsleuven

Waar de verwachtingen middelhoog of hoog zijn, wordt door de archeologen bepaald hoeveel proefsleuven nodig zijn en welke lengte, breedte en diepte daarbij horen. Bij het aantreffen van archeologische vindplaatsen zal de proefsleuf worden uitgebreid naar een opgraving. De archeologen karteren en waarderen de vondsten en andere resultaten, waarna deze worden beschreven in een eindrapport. Gevonden voorwerpen zullen in een archeologisch depot of soms zelfs museum een plaats krijgen.

Historische nederzettingen en bandkeramiek

Tijdens het veldwerk wordt het voor archeologisch adviseur Hendrix pas echt interessant. ‘In het noordelijk deel troffen we in het verleden vooral zaken aan uit de periode tussen de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. In Holtum Noord bijvoorbeeld een hele nederzetting. Daar is in Nederland weinig van bekend, dus mochten we weer iets vinden, dan zijn dat bijzondere vondsten.’ In het zuiden kan je uit veel meer perioden vondsten doen. De lössgrond die daar in het Graetheidegebied aanwezig is, is erg geschikt voor de landbouw. Daar trokken al vroeg mensen naartoe. ‘Je kan hier bijvoorbeeld bandkeramiek vinden’, weet Hendrix. ‘Dat is aardewerk uit de periode tussen 5.250 en 4.950 voor Christus.’

Planning archeologisch onderzoek A2

In april 2020 worden de eerste proefsleuven gegraven, omdat er een pijpleiding moet worden verplaatst voor de verbreding van de snelweg A2. Van der Heijden: ‘De proefsleuven voor de daadwerkelijke verbreding gaan we op een later moment graven, maar voor wat er nu gebeurt bij het leidingwerk, is wel gebruik gemaakt van dezelfde vooronderzoeken. En het is mooi om te zien hoe gemeenten, leidingbeheerders en archeologen samen werken aan een efficiënte aanpak van het archeologisch onderzoek’.

Hendrix is alvast benieuwd naar de uitkomsten. ‘Archeologisch onderzoek voor verbreden van snelwegen of verplaatsen van pijpleidingen is altijd spannend. Nu is het mogelijk om door verschillende landschappen heen onderzoek te doen. De mens maakte van ieder landschap weer anders gebruik.’

Meer nieuws A2: wegverbreding Het Vonderen-Kerensheide