Selectieve Onttrekking bij zeesluis IJmuiden houdt verzilting in toom

Interview

Selectieve Onttrekking bij zeesluis IJmuiden houdt verzilting in toom

Gepubliceerd op: 11 maart 2020 - Laatste update: 11 maart 2020, 15:32

Als de zeesluis IJmuiden in bedrijf gaat, zal er meer zoutwater dan voorheen het Noordzeekanaal instromen. Daarom neemt Rijkswaterstaat de maatregel van Selectieve Onttrekking.

De toename van zout in het Noordzeekanaal heeft negatieve gevolgen voor natuur, landbouw en drinkwatervoorziening. De oplossing is een betonnen scherm in het Binnenspuikanaal. Vanaf 14 april 2020 begint de inschrijvingsfase voor dit project. Eind 2020 wordt het werk gegund en begin 2023 moet het klaar zijn.

Bestuurlijke afspraken over verzilting

Bij de nieuwe zeesluis IJmuiden zal per schutting ongeveer 10.000 ton zout het Noordzeekanaal instromen. Wop Schat, projectmanager Selectieve Onttrekking bij Rijkswaterstaat, vertelt hierover: ‘Dat is ongeveer een verdubbeling ten opzichte van de oude Noordersluis en hoger dan wat is afgesproken met waterschappen, provincie en gemeenten. Er is dus een effectverminderende maatregel nodig die de hoeveelheid zout weer binnen de afgesproken norm brengt.’

Afvoer van zoutwater

Na gedegen onderzoek is besloten om die vermindering via het principe van Selectieve Onttrekking tot stand te brengen. Schat legt uit: ‘Hierbij plaatsen we een betonnen scherm in het Binnenspuikanaal, met onderin een opening, een ‘brievenbus’. Die zorgt ervoor dat vooral het lager gelegen zoute water, op de bodem van het kanaal, via het gemaal en de spuisluis naar zee wordt afgevoerd. Dat komt doordat zoutwater zwaarder is dan zoetwater.’

Ontwerpwerkzaamheden als voortraject

In het voortraject naar de aanbesteding van dit project heeft Rijkswaterstaat bepaald wat er gebouwd gaat worden en ook waar. ‘Samen met onderzoeksinstituut Deltares en ingenieursbureau RoyalHaskoningDHV hebben we de afgelopen 2 jaar veel onderzoek en ontwerpwerkzaamheden laten uitvoeren. Zo zijn we tot een locatie en een vorm gekomen die echt gaan werken.’

Kick-off inschrijvingsfase aannemers

In 2019 heeft Rijkswaterstaat de procedure vanuit het Projectplan Waterwet voor de Selectieve Onttrekking doorlopen. Dit jaar staat in het teken van het vinden van de aannemer die het project gaat bouwen. Schat: ‘Als eerste toetsen we of de partijen die zich tot 7 maart hebben aangemeld, geschikt zijn. Vervolgens vindt op 14 april 2020 de kick-off van de daadwerkelijke inschrijvingsfase plaats.’

Prijs-kwaliteitverhouding aanbesteding

De definitieve aanbiedingen kunnen begin september 2020 worden ingediend. ‘We beoordelen deze op de beste prijs-kwaliteitsverhouding, waarna we eind oktober 2020 een gunningsvoorstel uitspreken. Naar verwachting hebben we medio november 2020 de aannemer aan boord’, aldus Schat. Van de aannemer wordt de bouw van het zoutscherm verwacht, maar ook dat hij alle door de werkzaamheden noodzakelijke functieverplaatsingen realiseert. Zoals het verplaatsen van de ligplaatsen in het Binnenspuikanaal naar de Kanaaldijk. De aannemer zal vanaf het eerste kwartaal van 2021 buiten aan het werk zijn.

Afwisselend schutten van sluizen

Het scherm zal begin 2023 operationeel zijn. Dat is ongeveer 1 jaar nadat de nieuwe zeesluis in gebruik is genomen en dat vraagt om een maatregel die in de tussenliggende periode verzilting voorkomt. ‘Om die reden houden we de Noordersluis stand-by. Blijkt uit monitoring op het Noordzeekanaal dat de verzilting door de ingebruikname van de nieuwe zeesluis oploopt, dan gaan we afwisselend schutten met de Noordersluis en de nieuwe zeesluis.’

Meer nieuws IJmuiden: bouw nieuwe, grote zeesluis