Merwedekanaal: renovatie Koninginnensluis

BEZIG 2023-2027 Utrecht

De Koninginnensluis in Nieuwegein is een belangrijke verbinding voor scheepvaart tussen het Merwedekanaal en de Lek.

In 2021 hebben we werkzaamheden uitgevoerd aan de sluisdeuren in het buitenhoofd, ter hoogte van de Emmabrug. Nu gaan we aan de slag met de andere onderdelen van de sluis. We renoveren de Emmabrug, Wilhelminabrug, sluisdeuren, bediening en besturing en bodem, wanden en veiligheid van de sluis.

De sluis wordt vooral in de periode van april tot en met oktober gebruikt door de recreatievaart. De Wilhelminabrug is belangrijk voor doorgaand verkeer (onder andere het openbaar vervoer) van en naar Vreeswijk. De Emmabrug wordt vooral gebruikt voor lokaal verkeer in de wijk.

Planning

Klaar: 2027
  • Werkzaamheden onderdelen Koninginnensluis

    Klaar
    Oktober 2025 - juli 2026

    Werkzaamheden aan onder andere de sluisdeuren, sluishoofden, bedieningsgebouwtjes en de Emmabrug en Wilhelminabrug:

    Vervanging Emmabrug

    • De brug is afgesloten tot en met 16 december 2026.
    • Tijdens de werkzaamheden kan het verkeer gebruikmaken van de Wilhelminabrug.

    Vernieuwing brugdek en renovatie bovenbouw Wilhelminabrug

    • De brug is afgesloten van 5 januari tot en met 1 maart 2026
    • Fietsers en voetgangers kunnen tijdens de werkzaamheden gebruikmaken van de Emmabrug.
    • Autoverkeer en openbaar vervoer worden omgeleid via de Graaf Florisweg (Wiersebrug). Hierdoor kunnen enkele bushaltes tijdelijk niet worden gebruikt.

    We voeren de werkzaamheden zoveel mogelijk buiten het vaarseizoen uit. Voor de werkzaamheden aan de bruggen en sluisdeuren hebben we meer tijd nodig. Daarom is de Koninginnensluis van 1 oktober 2025 tot en met 30 april 2026 gestremd. Zo blijft Vreeswijk het grootste deel van het recreatieseizoen bereikbaar voor waterrecreanten.

    Omwonenden kunnen geluid- en lichthinder ervaren.

  • Werkzaamheden rondom de Koninginnensluis

    Klaar
    Juli 2026 - september 2026

    • vervangen van de bediening en besturing
    • verbeteren van de bodem, wanden en deuren
    • renoveren van het metselwerk bij de sluishoofden

    Omwonenden kunnen geluid- en lichthinder ervaren.

    Hinder wegverkeer

    Tot 1 oktober is er geen Emmabrug als route over de Koninginnensluis. We leiden verkeer om via Wilhelminabrug, Dorpsstraat en Irenestraat. De omleidingsroute staat lokaal aangegeven.

  • Plaatsen werkbrug Emmabrug

    Klaar
    1 oktober 2026

    De tijdelijke Emmabrug wordt teruggeplaatst. Verkeer tot 1500 kg kan gebruikmaken van de brug.

  • Voorbereiding plaatsen afmeerpalen binnenkolk

    Klaar
    2 - 13 oktober 2026
  • Werkzaamheden sluiswanden en dekzerken

    Bezig
    1 oktober 2026 - 19 maart 2027

    Mogelijk ondervinden omwonenden hinder van geluid en licht (verlichting bouwplaats).

  • Stremming Koninginnensluis

    Bezig
    1 oktober 2026 - 31 maart 2027

    Er is geen doorgang voor scheepvaart. Scheepvaart kan via Zuidersluis het kanaal bereiken. Op de website Vaarweginformatie vindt u meer informatie.

  • Plaatsen afmeerpalen binnenkolk

    Bezig
    15 - 22 oktober 2026
  • Vervangen dekzerken binnenkolk

    Gepland
    Januari - maart 2027

    We vervangen de dekzerken (afdekstenen) van de binnenkolk voor de voormalige sluiswachterswoningen. 

    Tijdens de werkzaamheden ondervinden omwonenden hinder door de afsluiting van de straat. Bewoners kunnen hun woning wel te voet bereiken.

  • Herstel bestrating en aanleg wandelpad

    Gepland
    Maart - april 2027

    We herstellen de bestrating en leggen een wandelpad aan in een groenstrook naast Handelskade. Tijdens deze werkzaamheden is er hinder voetgangers.

  • Verwijderen werkbrug bij de Emmabrug

    Gepland
    31 maart 2027

    Na het verwijderen van de werkbrug bij de Emmabrug kan al het verkeer gebruikmaken van Wilhelminabrug. Deze situatie blijft zo totdat de nieuwe Emmabrug klaar is. Informatie volgt wanneer de planning bekend is.

  • Koninginnensluis open voor scheepvaart

    Gepland
    1 april 2027
  • Beplanten en inzaaien groenstroken aan oostzijde en langs Handelskade

    Gepland
    November 2027

Deze planning kan nog veranderen.

Emmabrug

Oorspronkelijk was het plan om als onderdeel van de renovatie van de Koninginnensluis het brugdek van de Emmabrug te vervangen. Uit onderzoek bleek dat de Emmabrug niet sterk genoeg was om veilig te gebruiken. Daarom hebben we de brug weggehaald.

Nu moet er een volledig nieuwe brug komen. Dit kost veel tijd door onder meer onderzoek, vergunningen, ontwerp en bouw. Bij het ontwikkelen van de nieuwe plannen houden we er rekening mee dat de Emmabrug een monument is. Hiervoor werken we samen met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de Commissie Omgevingskwaliteit Nieuwegein.

Wat gaan we doen aan de Koninginnensluis?

In deze video laten we zien hoe we de Koninginnensluis renoveren met daarbij aandacht voor het behoud van historisch karakter, veiligheid, duurzaamheid en bereikbaarheid.

Duur: 2:35 2:35

De Koninginnensluis in Nieuwegein krijgt een grondige renovatie. Dit Rijksmonument stamt uit 1886, en is een belangrijke schakel in de recreatievaart, omdat ze de Lek verbindt met het Merwedekanaal. Rijkswaterstaat werkt aan het toekomstbestendig maken van deze bijzondere sluis. Wat gaan we doen? We pakken de sluisdeuren, de bedienhuisjes en de bediening en besturing aan. Ook herstellen we een deel van wanden van de sluis. Daarnaast vernieuwen en renoveren we delen van de Emmabrug en Wilhelminabrug. Zo voldoet de sluis weer aan de veiligheidseisen van nu en blijft ze betrouwbaar functioneren. Zo blijft Vreeswijk bereikbaar. Tijdens de renovatie houden we rekening met omwonenden, verkeer en scheepvaart. Fietsers en voetgangers kunnen altijd via één brug oversteken. We werken zoveel mogelijk buiten het vaarseizoen, zodat de scheepvaart zo min mogelijk last heeft. De sluis is tijdens het werk dicht. Omwonenden hebben mogelijk last van geluid, machines en minder goed bereikbare wegen. Tijdens de afsluitingen van de bruggen moet het verkeer omrijden. We overleggen met bewoners en ondernemers om de hinder zoveel mogelijk te beperken. Behoud van historische waarde. De Koninginnensluis en de Emmabrug zijn Rijksmonumenten. Bij alle werkzaamheden staat behoud van het historische karakter van de Koninginnensluis centraal. Daarom werken we nauw samen met erfgoedspecialisten, de gemeente Nieuwegein en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Werken met aandacht voor duurzaamheid. Waar mogelijk hergebruiken we materialen. Zo worden alleen onderdelen vervangen als het echt noodzakelijk is. We hebben aandacht voor biodiversiteit met een ecologisch werkprotocol en herinrichting van de groenstrook aan de westzijde. Klaar voor de toekomst. De renovatie van de Koninginnensluis is onderdeel van de landelijke vernieuwingsopgave van Rijkswaterstaat. Zo verbeteren en versterken we onze infrastructuur en zorgen we ook dat onze historische waterwerken klaar zijn voor de toekomst.

Rijksmonumenten

Bij de renovatie is een architect betrokken om de historische waarde van de sluis te behouden. De werkzaamheden zijn besproken met de gemeente Nieuwegein, waaronder de Commissie Omgevingskwaliteit Nieuwegein en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Wet en regelgeving

De aanpak is onderdeel van een breder Rijkswaterstaat-programma, Vervanging en Renovatie, waarin we objecten, bijvoorbeeld sluizen en bruggen uit de jaren 50 en 60 een opknapbeurt geven.

Zie ook