Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl bestaat 75 jaar
Op 30 mei 2026 is het 75 jaar geleden dat de Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl (HLD) officieel werd geopend. De vaarweg vormt een belangrijke verbinding voor de beroepsvaart en speelt een centrale rol in de bereikbaarheid van Noord‑Nederland.
Van idee tot vaarweg
Al aan het begin van de vorige eeuw werd gezocht naar een betere vaarverbinding tussen Groningen, Friesland en het westen van Nederland. De bestaande routes waren omslachtig en kostten veel tijd. Handel, scheepvaart en bereikbaarheid vroegen om een snellere en directere verbinding.
Vanaf 1917 werd hierover nagedacht door Groningen, Fryslân en het Rijk. Daarbij speelden verschillende belangen een rol, onder andere over het tracé en het eindpunt van de vaarweg. Uiteindelijk werd gekozen voor Lemmer. De aanleg vond plaats in fases en over een lange periode.
In Groningen werd al in de jaren 30 begonnen met het graven van het kanaal; het Friese deel volgde later. Een deel van het werk werd uitgevoerd in het kader van de werkverschaffing.
Op 30 mei 1951 werd het Friese deel van de vaarweg officieel geopend, in aanwezigheid van Prinses Margriet. Dit deel kreeg later de naam Prinses Margrietkanaal. Samen met het Van Starkenborghkanaal en het Eemskanaal vormt de vaarweg 1 doorgaande verbinding van Lemmer tot Delfzijl.
Bijzondere opbouw en regionaal belang
De Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl is bijzonder door zijn opbouw. De route bestaat uit meren, bestaande waterlopen en later gegraven delen. Langs de vaarweg liggen verschillende bruggen en sluizen. De vaarweg doorsnijdt Friesland en Groningen en maakt al decennialang deel uit van het vlakke landschap van beide noordelijke provincies. Oorspronkelijk lag het beheer bij de provincies.
In 2014 is het nautisch beheer en onderhoud van het Prinses Margrietkanaal overgedragen aan Rijkswaterstaat, vanwege het landelijke belang van deze vaarweg. Het belang van de vaarweg voor de regio wordt breed gedeeld.
De Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl is essentieel voor de Friese havens en de economie van Noord‑Nederland. Het 75‑jarig jubileum is een goed moment om vooruit te kijken en samen te blijven werken aan een betrouwbare en toekomstbestendige vaarweg.
Betrouwbare verbinding, nu en in de toekomst
Sinds de opening wordt de vaarweg dagelijks gebruikt door beroepsvaart en recreatievaart. In de afgelopen 75 jaar zijn schepen groter geworden en is het gebruik toegenomen. Het beheer en onderhoud zijn hierin meegegroeid, met als doel een vlotte, veilige en duurzame doorvaart.
Met 75 jaar historie als basis vraagt de Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl om blijvende investeringen in onderhoud en vernieuwing. Zo blijft deze vaarweg ook voor de komende generaties een betrouwbare en veilige verbinding, van nationaal en internationaal belang.
Ook vanuit de gebruikers van de vaarweg wordt het belang van betrouwbaarheid en continuïteit benadrukt.
De vaarweg Lemmer-Delfzijl is onmisbaar voor de scheepvaart en vormt een belangrijke verbinding tussen Noord‑Nederland en Duitsland. Het kanaal levert een grote bijdrage aan de regionale en internationale economie, vroeger, nu en in de toekomst.