De inzet van social return bij het onderhoud van de stormvloedkeringen

De Groeituin Social Return van Rijkswaterstaat ziet toe dat binnen haar aanbestedingen inzet wordt getoond om deze mensen te betrekken. Inmiddels geldt dat ook voor de zogenoemde GWW-projecten (Grond-, Weg- en Waterbouw). Het project MOS2 (Meerjarig Onderhoud Stormvloedkeringen) heeft de primeur, en dat betekent dat de betrokken aannemers Croonwolter&dros en Hollandia Services zich committeren aan afspraken rondom social return.

De expertise van GreenFox Social Return helpt de aannemers bij het realiseren van deze afspraken, en vanuit Rijkswaterstaat wordt regelmatig ingecheckt hoe het staat met de voortgang. Hierover vertellen Dennis Rorijs (Croonwolter&dros), Mirjam Odijk (Hollandia Services), Renzo Deurloo (GreenFox Social Return) en Linda Arkenbout (Rijkswaterstaat).

Het project MOS2 (MOS staat voor Meerjarig Onderhoud Stormvloedkeringen) is een GWW-project van Rijkswaterstaat, verantwoordelijk voor de onderhoudswerkzaamheden aan twee stormvloedkeringen: de Maeslantkering en de Hartelkering. Dit project wordt uitgevoerd door de aannemerscombinatie Croonwolter&dros en Hollandia Services, en werkt als eerste project in zijn soort met Groeituin Social Return. Om dit in goede banen te leiden is de sociale onderneming GreenFox aangehaakt.

Dennis Rorijs is technisch operationeel manager bij Croonwolter&dros, Mirjam Odijk is adviseur Learning & Development bij Hollandia Services, Renzo Deurloo is directeur van GreenFox Social Return en Linda Arkenbout is adviseur Social Return bij Rijkswaterstaat.

Verschillende ervaringen

‘In het project, waar MOS2 de opvolger van is, was nog geen social return opgenomen,' vertelt Rorijs. De focus van Croonwolter&dros lag op het primaire proces; de onderhoudswerkzaamheden aan de twee keringen die onderdeel zijn van de Deltawerken. ‘Zo’n kering is natuurlijk een zwaarbeveiligd object, en het onderhoud wat wij doen is zeer specialistisch werk.’

Social return is een eis die inmiddels terugkomt in meerdere contracten van Croonwolter&dros, zo ook voor MOS2. ‘Vanuit andere projecten hebben we inmiddels aardig wat ervaring, en weten we dat het heel belangrijk is om de juiste match te maken tussen de uitdagingen die het werk met zich meebrengt, en de competenties van de kandidaat. En dan kijken wat daarin mogelijk is.’

Om de inzet van social return op MOS2 in goede banen te leiden is GreenFox aangehaakt om mee te denken. ‘Zij zijn al jaren onze vaste partner als het gaat om de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, dus het was logisch om hen hierbij te betrekken,' aldus Rorijs.

Bij Hollandia Services heeft men ook ervaring, vertelt Odijk. ‘Ik werkte eerst als werkvoorbereider op deze MOS-projecten, en ben later doorgestroomd naar HR. Dus ik heb inmiddels ook ervaring met de inzet van social return’, legt ze uit. ‘Ik vind het fijn dat we daarmee ook wat meer kunnen betekenen voor de samenleving. En daarom weet ik ook steeds beter waar de mogelijkheden zitten, hoe je buiten de lijntjes kan denken en verder kan kijken.’ Hollandia Services beschikt bovendien over een eigen leerschool, waar BBL-leerlingen worden opgeleid en kunnen doorstromen naar arbeidsplekken.

Arkenbout is blij om te zien dat Hollandia en Croonwolter&dros al veel ondernemen op het gebied van maatschappelijke meerwaarde, en dat Rorijs als technisch manager het onderwerp belangrijk vindt. ‘We zijn nu aan het uitzoeken hoe we social return kunnen toepassen op dit huidige project, bijvoorbeeld door creatief te kijken naar wat wel kan.’

‘Soms betekent dat bijvoorbeeld bepaalde functies slimmer inrichten, door werkzaamheden weg te laten of dingen samen te voegen. Dan ga je als opdrachtnemer zelf aan de slag met opleidingen om ervoor te zorgen dat je die kandidaat echt goed in kan laten stromen. En al die inzet telt mee in waarde voor je social return-opgave. Ik vind het fijn dat we met social return meer kunnen betekenen voor de samenleving.’

De afstand tot de arbeidsmarkt overbruggen

Voor werkzaamheden bij de stormvloedkeringen ligt het niet direct voor de hand om arbeidsplaatsen vanuit social return te creëren. Dus hoe ga je dan te werk? GreenFox oprichter Deurloo begint met een grondige analyse. ‘We kijken eerst, wat is er al wel. In dit geval de inspanningen van Hollandia Services, met bijvoorbeeld hun BBL-leerschool.’

‘Vervolgens kijken we, welke functies blijven er nou over waar we kandidaten voor kunnen inzetten. In dit geval zijn er best veel ondersteunende werkzaamheden, zoals administratief medewerkers. En bij een ander project van Croonwolter&dros hebben we ook repeterende, meer eenvoudige werkzaamheden weggehaald bij de servicemonteurs.’

Zodra duidelijk is welke functie geschikt is voor mogelijke social return-invulling, start GreenFox een uitgebreide selectieprocedure met screening en begeleiding van de kandidaten, en de juiste administratie richting Rijkswaterstaat.

‘Het gaat er uiteindelijk om dat we kijken naar de vermeende afstand die iemand moet overbruggen om toch geschikt te zijn voor een functie. Je wil ervoor zorgen dat de kandidaten die we aandragen ook kunnen doorstromen. Dus je zorgt er ook voor dat hun kennis up to date komt met bijscholing,' legt Deurloo verder uit. ‘Uiteindelijk zorgen we er op die manier voor dat iemand die misschien niet de eerste keus zou zijn, toch de eerste keus wordt.’

‘Zo kan iemand die niet vanzelfsprekend is, toch uitgroeien tot een vaste waarde. We zorgen er op deze manier voor dat iemand die niet vanzelfsprekend is, toch kan uitgroeien tot een vaste waarde.’

Zorgen dat iedereen mee kan doen

Odijk heeft al ervaringen met deze manier van werken, en vertelt hier enthousiast over. ‘Wij leiden onze BBL-leerlingen op tot niveau 2 of 3, zodat zij bijvoorbeeld bankwerker of lasser kunnen worden. Ook zetten we werknemers uit de doelgroep in als terreinmedewerkers die ervoor zorgen dat een bouwplaats netjes is en blijft.’ Er is dus veel mogelijk, voor mensen met veel verschillende achtergronden en werkervaringen.

Dat is ook niet zo gek, benadrukt Deurloo, want deze doelgroep is met zo’n 1 miljoen mensen heel groot. ‘Je hebt het echt niet alleen over mensen met een fysieke of mentale uitdaging. Ook als je schulden hebt, kan dat zorgen voor een afstand tot de arbeidsmarkt. Zelfs het nemen van een sabbatical, waardoor er een gat in je CV kan ontstaan, zorgt voor die afstand.

Oftewel, we kunnen allemaal een keer in een fase belanden waarin we afstand tot de arbeidsmarkt ervaren. En dan willen we ook allemaal weer gewoon aan het werk en meedoen.’

Rorijs beaamt dat de doelgroep breed is en dat er vaak meer mogelijkheden zijn dan oorspronkelijk gedacht om mensen in te zetten op projecten als deze. ‘Er zijn ook genoeg mensen die wel degelijk over specialistische vakkennis beschikken, maar die om een of andere reden toch verder van de arbeidsmarkt af zijn komen te staan. Die komen natuurlijk gewoon in aanmerking om hier te werken. En wat het schoonhouden van de werkplaats betreft, je krijgt dan een soort van huismeesterschap. Dat hebben we nu nog niet, maar daar kunnen we zeker naar kijken.’

Van verplichting naar vanzelfsprekendheid

Op dit moment zit het MOS2 project nog in de opstartfase, waarin GreenFox werkt aan een eerste, realistische aanpak voor de social return-opgave. Deurloo brengt hierbij de vacature voor administratieve ondersteuning terug tot de kern: welke eisen zijn écht nodig, welke kunnen omlaag, en wat kan iemand gaandeweg leren?

‘Zo maken we het voor Dennis en zijn collega’s overzichtelijk en haalbaar. In de praktijk blijkt het dan allemaal een stuk minder moeilijk zijn dan in eerste instantie gedacht,' aldus Deurloo. Op deze manier raakt kennis en ervaring over mogelijkheden steeds meer ingebed in organisaties, en dat is een ontwikkeling die Arkenbout graag ziet. ‘Je werkt in allerlei verschillende consortia, en het verschilt per situatie in hoeverre wij het proces moeten aanjagen. In dit geval worden wij echt geholpen door de kennis, ervaring en het brede netwerk van GreenFox. Dat heeft een enorme meerwaarde.’

‘Hetzelfde geldt voor Hollandia Services en Croonwolter&dros: hun jarenlange praktijkervaring geeft direct vertrouwen. Samen zorgen zij voor een solide aanpak, en door halfjaarlijks bij te sturen houden wij vanuit Rijkswaterstaat de uitvoering scherp en voorspelbaar.'

'Over 5 jaar moet je collega’s actief helpen herinneren dat een bepaalde collega ook ooit via social return binnen is gekomen.’

Op naar een sociale en inclusieve toekomst

‘Ik hoop dat we de komende jaren steeds meer mensen de kans kunnen geven om mee te doen en aan het werk te gaan op de stormvloedkeringen. Dan wordt dit echt een mooi en leuk project,' aldus een positieve Rorijs. ‘Ik denk dat we op die manier ook echt als een mooi voorbeeld voor anderen kunnen dienen, binnen en buiten onze organisatie.’

Odijk vult aan dat je vaak bezig bent met vooroordelen over de social return-doelgroep wegnemen. ‘Je kijkt per bedrijf naar wat mogelijk is, en op die manier hoop ik dat het in de toekomst niet langer alleen een verplichting is, maar ook gewoon een vanzelfsprekendheid.’

Ook Deurloo schetst een optimistisch beeld. ‘Over 5 jaar is het hopelijk zo vanzelfsprekend dat iedereen meedoet, dat Dennis anderen moet herinneren dat een bepaalde collega ooit via social return binnen is gekomen. En dat iedereen dan zegt, nee joh, dat is Piet of Mohammed, daar is niks mis mee. En dat klopt, 5 jaar geleden was er ook al niets mis met hem, maar toen had hij gewoon een beetje pech. En nu is hij gewoon een volwaardige collega, zoals iedereen.’

Arkenbout kijkt ernaar uit om aan het einde van het contract te kunnen concluderen dat het gelukt is. ‘Het gaat erom dat we een aantal mensen een mooie kans hebben kunnen geven om werk te doen wat belangrijk is voor Nederland. En dan het liefst dit voorbeeld nog 40 keer.’