Achter de schermen: vernieuwing brug A1 over de Naardertrekvaart

Rijkswaterstaat wil niet alleen een toekomstbestendige en duurzame brug maken, maar ook zorgen dat het ontwerp goed past in het landschap en rekening houdt met natuur en bewoners. Bij zo’n groot project gebeurt er veel achter de schermen.

• Hoe kom je van een idee naar een concreet ontwerp?
• Welke keuzes moeten worden gemaakt en waarom?

Om daar een beeld van te geven, spreken we Dirk Groot en Rendel Verkijk, die midden in het proces zitten. Zij vertellen hoe varianten ontstaan, welke onderzoeken nodig zijn en hoe belangen worden afgewogen.

Wie zijn Groot en Verkijk?

Groot en Verkijk werken binnen dit project erg nauw samen. Ze zijn samen verantwoordelijk voor de resultaten op het gebied van techniek.

Groot werkt als technisch manager bij Rijkswaterstaat. Hij zorgt ervoor dat alle technische onderdelen van het project goed worden bedacht en uitgevoerd. Hij kijkt of het ontwerp klopt, of alles veilig en haalbaar is, en of het voldoet aan de eisen.

Verkijk werkt bij Antea Group als technisch manager. Antea Group is een advies- en ingenieursbureau dat de voorbereiding van de vernieuwingsopgave van de brug in de A1 over de Naardertrekvaart van Rijkwaterstaat uitvoert.

Hij is vanaf het begin bij dit project betrokken en zorgt voor onderzoeken en het ontwerp. Denk aan onderzoek naar de technische staat van de brug, bodem, kabels en leidingen en flora en fauna. Verkijk heeft al eerder meegewerkt aan grote projecten voor bijvoorbeeld ProRail en Rijkswaterstaat.

Wat maakt dit project bijzonder?

Groot: ‘Het leukste vind ik de nauwe samenwerking met andere bedrijven zoals Antea Group. Je hoort hun verhalen en zo krijg je ook goed mee wat er speelt aan de kant van een ingenieursbureau. Tijdens de inloopbijeenkomsten, zoals die in Naarden afgelopen oktober, spreken we ook veel mensen, dan zie je voor wie je het allemaal doet. Dat maakt ons werk tastbaar.’

Verkijk: ‘Het project is heel dynamisch. Er spelen veel dingen tegelijk: techniek, stikstof, omgeving, en je wil met alles zo goed mogelijk rekening houden. Het is echt een ingewikkelde puzzel, meer dan alleen een brug ontwerpen.’

Hoe verliep het proces tot nu toe?

In het begin van het project zijn veel verschillende varianten bedacht voor het vernieuwen van de brug. Deze varianten zijn inmiddels teruggebracht naar drie kansrijke varianten. Hoe zijn al deze verschillende varianten bedacht en wat is er gedaan om het aantal varianten terug te brengen?

Verkijk vertelt: ‘We zijn in het proces begonnen met elf hoofdvarianten en meerdere subvarianten, in het totaal wel rond de vijftig verschillende varianten. In sessies hebben we gekeken wat echt haalbaar is. Sommige ideeën vielen meteen af, bijvoorbeeld omdat ze technisch niet uitvoerbaar bleken te zijn.’

Bij het beoordelen van alle varianten keken we bijvoorbeeld naar:

• Verkeersveiligheid: kunnen we in het nieuwe ontwerp de verkeersveiligheid verbeteren?
• Inpassing in het landschap: we hebben te maken met een fietspad, weg, oprit en de vaart rondom de brug. Hoe kunnen we dit zo min mogelijk beïnvloeden, of kunnen we bepaalde dingen verbeteren?
• Duurzaamheid: kunnen we bestaande materialen uit de oude bruggen hergebruiken?
• Techniek en bereikbaarheid: hoe bouwen we de nieuwe brug en in welke stappen kunnen we dit het beste uitvoeren zodat de omgeving zo goed mogelijk bereikbaar blijft?
• Uiteraard hebben we ook gekeken naar kosten, uitvoeringsduur en complexiteit van de uitvoering.

Bij het ontwerpen van een nieuwe brug spelen uiteenlopende belangen mee, die soms botsen met elkaar. Een ogenschijnlijk simpele keuze, zoals hoeveel ruimte je laat tussen de twee bruggen, heeft al direct effect op meerdere thema’s:

• Techniek: de ruimte benutten om de verkeersveiligheid op de brug te vergroten.
• Omgeving: meer open ruimte zorgt voor licht onder de brug en daarmee voor sociale veiligheid.
• Natuur: welke impact heeft deze lichtstrook op het ecosysteem in het water?
• Verkeersveiligheid: sterk wisselend licht onder de brug kan onprettig zijn voor weggebruikers daar.

Dit soort voorbeelden laat zien: belangen conflicteren. Ontwerpen is daarom altijd een balans zoeken. De puzzel zo leggen dat het totaalontwerp voor iedereen zo goed mogelijk uitpakt.