Ontdek 6 Rijkswaterstaatmonumenten op 12 en 13 september tijdens Open Monumentendag 2026

Elk monument heeft zijn eigen bijzondere verhaal. Door de jaren heen zijn ze bijvoorbeeld gerepareerd, voor andere doelen gebruikt, overstroomd of hebben ze een oorlog doorstaan. Zo ook de monumenten van Rijkswaterstaat. Bezoek op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026 tijdens Open Monumentendag 6 van deze bijzondere bouwwerken.

Veerkrachtige monumenten

Onze vuurtorens, sluizen, stuwen en tunnels zijn door de jaren heen flink veranderd. Sommige sluizen en tunnels dienden bijvoorbeeld tijdens de koude oorlog als bunker. Daarnaast zijn veel vuurtorens door de jaren heen van kleur en zelfs van patroon veranderd. Onze monumenten bewegen dus mee met de tijd.

Tijdens Open Monumentendag 2026 komen verhalen tot leven.

Stuw Grave

In de Maas ligt het stuw- en sluiscomplex Grave dat bestaat uit 2 sluiskolken (waarvan 1 buiten werking), een verkeersbrug, 2 stuwopeningen onder de brug, 60 schuiven en een kraanwagen.

Het complex is een belangrijke schakel in het wegen- en vaarwegennet. De stuw, die in 1929 samen met de 1^e sluis klaar was, is uniek in Nederland, omdat hij 1 geheel vormt met de erboven gelegen verkeersbrug.

Bezoek Stuw Grave

Tijdens je bezoek kun je over de kraanbaan lopen, de kraan bekijken, genieten van het uitzicht en je krijgt tekst en uitleg over dit complex.

Praktische informatie

• Openingstijden: zondag 13 september, 10.00 - 16.00 uur.
• Aanmelden: nee
• Navigatieadres: Veerstraat, Nederasselt.
• Parkeergelegenheid: beperkt, kom bij voorkeur op de fiets
• Toegankelijk voor mindervaliden: gedeeltelijk. Het opgaan van de stuw (onder andere trappen) kan alleen als je goed ter been bent.

LET OP! In verband met de hoogte van de hekken is de minimale lengte van bezoekers 1.20 m. Kinderen zijn alleen welkom onder begeleiding van een volwassene.

Haringvlietsluizen

De Haringvlietdam, met daarin de Haringvlietsluizen, is het 6^e bouwwerk van de fameuze Deltawerken. Het bouwwerk sluit het Haringvliet af en houdt enerzijds hoogwater van de Noordzee tegen en voert anderzijds rivierwater af.

Bezoek Haringvlietsluizen

Tijdens een rondleiding van bijna 2 uur langs oude installatie-onderdelen (voormalige schakelwacht) krijg je een toelichting op de bouw en het functioneren van de Haringvlietsluizen. Je maakt een wandeling door het landhoofd en gaat via ligger 17 naar machinekamer pijler 16 aan de zeezijde. Als sluitstuk bezoek je de atoombunker uit de periode van de ‘koude oorlog’. Voor kinderen is er een puzzeltocht tijdens de rondleiding.

Praktische informatie

• Openingstijden: zaterdag 12 september, 10.00 - 16.00 uur. De laatste rondleiding start rond 15.00 uur
• Aanmelden: nee
• Navigatieadres: Haringvlietplein 2, 3251 LD Stellendam
• Parkeergelegenheid: ja
• Toegankelijk voor mindervaliden: nee

Vuurtoren Noordwijk

In 1922 werd begonnen met de bouw van de indrukwekkende vuurtoren van Noordwijk. De toren kreeg een glazen lichthuis, uitgerust met geavanceerde scheepvaart- en luchtvaartoptiek. Het licht van deze vuurtoren was zo helder dat het wel van 33 km ver te zien was. Na hard werk en toewijding werd op 1 augustus 1923 het licht voor het eerst ontstoken.

In 1953 werd vuurtoren Noordwijk een kustwachtstation. Op 15 m hoogte is een uitkijklokaal gebouwd. Sinds 1988 is de bediening geautomatiseerd en is de toren niet meer bemand.

Bezoek vuurtoren Noordwijk

Je kunt de vuurtoren zelfstandig bezoeken. Ontdek de historie van de vuurtoren aan de hand van informatieborden, fotocollages en unieke historische items van toen.

Praktische informatie

• Openingstijden: zaterdag 12 september, 11.00 - 16.00 uur
• Aanmelden: gezien de beperkingen van de toren is toegang tot de vuurtoren geregeld via een tijdschema. Toegangskaarten zijn tijdens Open Monumentendag vanaf 10.00 uur gratis verkrijgbaar bij de toren.
• Navigatieadres: Koningin Wilhelmina Boulevard 34, 2202 GW, Noordwijk aan Zee
• Parkeergelegenheid: niet direct bij de vuurtoren, wel op een van de parkeerterreinen van Noordwijk
• Toegankelijk voor mindervaliden: nee

Vuurtoren Urk

Sinds 1844 begeleidt de huidige vuurtoren van Urk de scheepvaart op het IJssel- en Markermeer. De toren heeft als enige langs het IJsselmeer en het Markermeer een draailicht: de lamp staat stil en de lens draait. De lamp heeft een reikwijdte van maar liefst 33 km!

Bezoek vuurtoren Urk

Bij binnenkomst kun je een optiek van dichtbij bekijken die prachtig laat zien wat het effect van een lenzenstelsel is. Op een zeekaart in 3D van de voormalige Zuiderzee kun je zien waarom de vuurtoren zo’n belangrijk navigatiepunt was en nog altijd is. Er is iemand aanwezig die je meer kan vertellen over deze unieke vuurtoren. En natuurlijk kun je ook naar boven. Na het beklimmen van de 65 traptreden geniet je van het uitzicht op het Marker- en IJsselmeer.

• Openingstijden: zaterdag 12 september, 10.00 - 16.00 uur
• Aanmelden: Nee
• Navigatieadres: Wijk 3-80, 8321 GA Urk
• Parkeergelegenheid: niet direct bij de vuurtoren, wel onderaan de dijk of aan de haven
• Toegankelijk voor mindervaliden: nee

Vuurtoren het Lage Licht

Vuurtoren het Lage Licht ('t iesdere torentje) in het Zeeuwse Westkapelle onderging door de jaren heen een kleurrijke transformatie. Oorspronkelijk pronkte de toren met een roodbruine tint, maar in 1939 kreeg het een camouflageschildering. Na de oorlog keerde de vertrouwde roodbruine kleur weer terug en in 1959 kreeg de toren een witte band.

Bezoek Vuurtoren het Lage Licht

In juli 2026 was het 150 jaar geleden dat het licht voor de 1^e keer werd ontstoken en daarom is er een foto expositie ingericht met foto’s van 1900 tot nu. Zowel beneden als boven is een torenwachter aanwezig die je van alles over de toren en zijn omgeving kan vertellen.

Daarnaast vind je in de toren een tentoonstelling van de KNRM, informatie over de scheepvaart en dijkonderhoud en kun je het licht bekijken en buiten genieten van het uitzicht. Op de begane grond is een kleine souvenirwinkel.

Praktische informatie

• Openingstijden: zaterdag 12 september, 10.00 - 16.00 uur
• Aanmelden: nee, maar er mogen 15 personen tegelijk naar boven, dus de kans bestaat dat je even moet wachten.
• Navigatieadres: Zeedijk 5, 4361 SJ Westkapelle
• Parkeergelegenheid: ja, voor auto en fiets
• Toegankelijk voor mindervaliden: nee

Vuurtoren het Hoge Licht

Vuurtoren het Hoge Licht in Westkapelle is al sinds 1818 het herkenningspunt voor schepen bij de kust van Walcheren in Zeeland. De toren heeft door de jaren heen te maken gehad met hoogwater, brand en oorlogsgeweld, maar verlicht nog steeds met trots het Zeeuwse dorp.

Bezoek Vuurtoren het Hoge Licht

Hoe verbleven de torenwachters vroeger in de toren? Hoe zagen het dorp en de dijk er vroeger uit? Je komt het te weten als je Het Hoge Licht in het Zeeuwse Westkapelle bezoekt tijdens Open Monumentendag 2026. Zowel beneden als boven is een torenwachter aanwezig die je van alles kan vertellen over de toren en omgeving.

Natuurlijk kun je ook kijken hoe Westkapelle en zijn omgeving er nu van boven uitzien als je op de 6^e verdieping naar buiten gaat voor een panoramisch uitzicht. Nog niet genoeg van de toren? Bekijk schilderijen van plaatselijke kunstschilders, bezoek de expositie over de geschiedenis van de toren, kijk een film of koop een souvenir.

Praktische informatie

• Openingstijden: zaterdag 12 september, 10.00 - 16.00 uur
• Aanmelden: nee, maar er mogen 21 personen tegelijk naar boven, dus de kans bestaat dat je even moet wachten.
• Navigatieadres: Zuidstraat 1, 4361 AJ Westkapelle
• Parkeergelegenheid: ja, voor auto (op 50 tot 100 m van de toren, gratis) en fiets (naast de toren).
• Toegankelijk voor mindervaliden: nee

Maak een wandeling langs andere Westkapelse monumenten

Maak een wandeling langs andere opengestelde monumenten, zoals molen De Noorman. Het Hoge en Lage Licht liggen een klein wandelhalfuur van elkaar, dus combineren is geen probleem. Hoewel geen monument is een bezoek aan het Polderhuis ook de moeite waard. Daar vind je bijvoorbeeld het dijk- en oorlogsmuseum.

Waar ga jij naartoe?

Wil je meerdere monumenten op 1 dag bezoeken? Op de website van Open Monumentendag lees welke monumenten in 2026 landelijk deelnemen. Misschien vind je daar een ander monument dat je prima met die van Rijkswaterstaat kunt combineren.

Ben je enthousiast geworden en kijk je nu al uit naar 12 september en 13 september? Wij ook! We ontvangen je graag bij een van onze opengestelde monumenten tijdens Open Monumentendag 2026.