Nieuwsbericht

Ontwikkelingen duurzaamheidsinstrumenten MKI-protocol en A2-weegset

Gepubliceerd op: 21 mei 2026, 16.47 uur

Rijkswaterstaat actualiseert de komende tijd meerdere duurzaamheidsinstrumenten die worden gebruikt bij GWW aanbestedingen. Daarnaast voeren we twee vernieuwingen door in de Milieu Kosten Indicator (MKI-systematiek): MKI protocol 5.0 en de A2 weegset.

Zo is eerder de overgang naar Handboek 4.0 van de CO₂ Prestatieladder aangekondigd. Deze vernieuwingen zorgen voor een eenduidiger manier van rekenen en een andere waardering van duurzame keuzes in aanbestedingen.

MKI protocol 5.0

Het MKI‑protocol zijn een set rekenregels en eisen die voorschrijven hoe marktpartijen de milieuprestatie van hun ontwerp of aanbieding moeten berekenen, onderbouwen en rapporteren. We herzien het protocol voor het berekenen en aantonen van de MKI waarde. De belangrijkste wijzigingen zijn:

Duidelijkere scope: bij de MKI-berekening zijn contractueel voorgeschreven verwerkingsscenario’s en einde levensduurwaardes leidend. Hierdoor worden vrijkomende materialen niet meer afzonderlijk als positieve bijdrage in de berekening opgenomen. Wel blijft alle materieelinzet, ook ten behoeve van sloop, onderdeel van de MKI.
Transport per schip: geactualiseerde MKI waarden voor binnenvaart en zeetransport, inclusief meerdere energiedragers.
Materieel & zero emissie: vereenvoudigde aantoonregels bij projecten met beperkte materieelbijdrage; aanvullende eisen voor aantonen zero emissiematerieel.
Verduidelijkingen: waaronder dat categorie 1 en 2 LCA’s uit de Nationale Milieudatabase (NMD) niet automatisch gelijkstaan aan het voldoen aan de contracteisen van Rijkswaterstaat.

Het nieuwe MKI protocol is per 1 juli 2026 van kracht en wordt vanaf dan ook meegestuurd met aanbestedingsstukken van nieuwe projecten. Meer informatie is beschikbaar op onze pagina Duurzaam inkopen in het inkoopdomein GWW.

Overgang naar A2-weegset in 2027

Daarnaast bereiden we de overgang naar de Europese A2-weegset voor. De Europese levenscyclusanalyse (LCA)-norm voor bouwproducten is gewijzigd van 11 naar 19 milieu-impactcategorieën. Deze nieuwe set, de A2-set, wordt in veel EU-landen al toegepast. Nederland werkt nog met de oude A1-set, waardoor een actualisatie nodig is.

Wat verandert er?

De A2 set introduceert nieuwe impactcategorieën zoals waterschaarste, fijnstof, ioniserende straling en landgebruik/bodemkwaliteit. Sommige bestaande categorieën zijn verfijnd en enkele zijn vervallen. Hierdoor verandert de opbouw van de MKI berekening en kunnen MKI uitkomsten verschuiven.

De overstap naar A2-weegset betekent dat:

Door het wijzigen van de rekenmethodiek de MKI-waarden naar verwachting gemiddeld 2 keer hoger worden. De verhouding tussen duurzame en gangbare bouwproducten en -processen verandert, waarbij de mate van verandering afhankelijk is van het type bouwproduct en proces. Uitkomsten zijn dus niet 1-op-1 met elkaar te vergelijken.
De A2-weegset geldt voor projecten die vanaf 2027 worden gepubliceerd op TenderNed. Lopende projecten blijven werken met de dataversies die contractueel zijn vastgelegd.

Wat betekent dit voor marktpartijen?

Belangrijk om rekenmethoden en interne data op tijd te actualiseren.
Bereid ontwerp- en rekenteams voor op gewijzigde verhoudingen in MKI-berekeningen.
Maak gebruik van een versie van een gevalideerd rekeninstrument (zoals DuboCalc) dat A2 ondersteunt.
Blijf bij nieuwe aanbestedingen alert op het protocol en de dataversies die in de stukken worden voorgeschreven.

DuboCalc 8.1 beschikbaar

Ter ondersteuning van de wijzigingen in de MKI systematiek is DuboCalc versie 8.1 beschikbaar gesteld voor gebruikers. Deze versie is volledig opnieuw opgebouwd en voldoet aan de actuele BIO compliancy eisen.

Voor gebruikers betekent dit onder andere dat:

gerekend kan worden met de A2 weegset (19 milieu impactcategorieën)
de gebruikersinterface is vereenvoudigd en intuïtiever
het zoeken en gebruiken van data uit de Nationale Milieudatabase (NMD) sneller en overzichtelijker is
gewerkt kan worden met flexibele NMD dataversies, die ook na het aanmaken van een project kunnen worden aangepast, waarbij het systeem direct aangeeft welke onderdelen ongeldig zijn.

Meer informatie over DuboCalc 8.1 en de doorgevoerde verbeteringen is te vinden op de website DuboCalc.