Planstudie Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden verder met drie varianten
De tweede fase van de planstudie naar de vernieuwing van het Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden is eind 2025 afgerond. In deze tweede fase zijn twaalf varianten voor een nieuw gemaal onderzocht. Daarvan zijn er nu nog drie over als meest kansrijk. Rijkswaterstaat onderzoekt deze varianten verder in planfase 3.
Het Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden zorgt voor de afvoer van overtollig water vanuit een groot deel van West-Nederland naar de Noordzee. Ook beschermt het complex een deel van Nederland tegen overstromingen vanuit zee.
Planstudie
We startten eind 2024 met de planstudie, omdat in de toekomst de waterafvoer door zeespiegelstijging alleen nog via het gemaal kan plaatsvinden en niet meer via de spuisluizen. Ook zijn verschillende onderdelen van het complex aan het einde van hun levensduur. De planstudie bestaat uit vier fasen die we doorlopen om uiteindelijk te komen tot een voorkeursvariant voor een nieuw gemaal.
Uitwerking planfase 2
In het najaar van 2025 onderzochten we twaalf varianten als onderdeel van planfase 2. Het ging om vier varianten gericht op renovatie van het bestaande gemaal en uitbreiding door nieuwbouw. En acht varianten voor de bouw van een geheel nieuw gemaalcomplex.
Om te komen tot kansrijke varianten maakten we gebruik van een beoordelingskader bestaande uit verschillende thema’s zoals veiligheid, techniek en doelbereik, impact op de omgeving, kosten en bediening en beheer en onderhoud.
Keuze voor drie varianten
Met de afronding van planfase 2 zijn we gekomen tot een keuze voor drie meest kansrijke varianten. Deze drie varianten gaan uit van de bouw van een nieuw gemaal. De afvoercapaciteit van het gemaal wordt uitgebreid naar 410 m³ water per seconde om in de toekomst voldoende water af te voeren. Nu is de afvoercapaciteit van het gemaal nog 260 m³.
Het verschil in de varianten zit met name in de locatie van de nieuwbouw in het Binnenspuikanaal en de manier waarop het nieuwe gemaal wordt gerealiseerd.
Positieve kenmerken nieuwbouw
De drie best scorende varianten onderscheiden zich positief van de andere varianten op een aantal kenmerken. Bijvoorbeeld op de voorwaarde dat het Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden tijdens de vernieuwing altijd moet blijven functioneren. Dit is het meest gegarandeerd bij de bouw van een nieuw gemaal.
Ook is er met de bouw van een nieuw gemaal voldoende ruimte voor eventuele uitbreiding. Bij de drie gekozen nieuwbouwvarianten heeft de constructie van het gemaal een levensduur van 100 jaar. Ook zijn bij deze varianten de effecten voor de scheepvaart beperkt en wordt met nieuwbouw de visveiligheid het meest vergroot.
Planfase 3
In de derde fase van de planstudie worden de drie gekozen varianten verder geanalyseerd, uitgewerkt en opnieuw beoordeeld. Deze fase 3 is naar verwachting voor de zomer van 2026 afgerond waarbij er een voorkeursalternatief overblijft.
In planfase 4 wordt dit alternatief uitgewerkt tot een voorontwerp (VO). Hierbij speelt uitvoerbaarheid een belangrijke rol. Ook de effecten op het milieu maken onderdeel uit van deze fase.
Samen met de omgeving
Tijdens de planstudie, die wordt doorlopen onder de Omgevingswet, zoeken we samen met de omgeving naar een toekomstbestendige oplossing voor nieuwbouw van het Spui- en Gemaalcomplex. Zo hebben we in de afgelopen fases met betrokken organisaties gekeken naar de belangrijkste functies van het Spui- en Gemaalcomplex.
Ook zijn er klanteis-gesprekken (KES) gevoerd. Tijdens deze gesprekken konden betrokken organisaties hun wensen, zorgen en aandachtspunten rondom het Spui- en Gemaalcomplex en de vernieuwing aangeven.
Meer informatie over planfase 2 vindt u op de website Open Rijkswaterstaat.