Tot op tienden van een mm nauwkeurig
In het najaar van 2025 heeft Rijkswaterstaat in 2 hoofdliggers van de Galecopperbrug richting Arnhem een plaatselijke vervorming ontdekt. Deze schade wordt eind november en begin december 2026 definitief hersteld. Jan Willem Warner van aannemer CT deBoer, specialist op dit gebied, neemt ons mee in de voorbereiding op deze bijzondere operatie.
In de hal van CT deBoer in Nieuwegein staat een imposante stalen plaat van 4 m hoog, met aan de boven- en onderkant een smal horizontaal deel. Het is een zogeheten I-ligger. ‘Zo zien de liggers er onder de brug ook uit. De vervormingen zitten in het onderstel gedeelte, een stuk van ongeveer 3 bij 1 m. Dat deel gaan we eruit halen om vervolgens een nieuw stuk staal terug te plaatsen.’
‘Je kan je voorstellen dat we deze reparatie niet zomaar kunnen doen, daar komt ontzettend veel bij kijken. Om niets aan het toeval over te laten, hebben we de situatie op ware grootte nagebouwd, zodat we de uitvoering vooraf uitgebreid konden oefenen en testen.’
Versterkingen aanbrengen
Die uitvoering begint met het tijdelijk versterken van de liggers, waaronder het onderste horizontale deel. ‘Daarop brengen we aan beide kanten een stalen strip van zo’n 7 m aan. Deze strips lopen iets naar buiten toe, langs de plek met vervormingen, als een soort bypass. Daardoor blijft het vervormde stuk staal vrij liggen. Zodra we gaan snijden in het staal, neemt de bypass tijdelijk de krachten over.’
Warm mes door de boter
Met een zogeheten plasmasnijder wordt het vervormde stuk staal er vervolgens in delen uitgesneden. ‘Dat gebeurt onder een heel hoge temperatuur waardoor het staal vloeibaar wordt. Vergelijk het met een warm mes dat door de boter snijdt.’
De randen van het ontstane gat worden vervolgens in een bepaalde hoek geslepen. Bij het inpasstuk is dat al gedaan. ‘Zo krijg je een perfecte naad, waarin de las tussen het nieuwe deel en de bestaande ligger kan worden gelegd.’
Specialistisch werk
De nieuwe stalen plaat, zo’n 500 kg zwaar, wordt heel nauwkeurig ingemeten. ‘Dat gaat tot op tienden van een mm nauwkeurig. Tijdens de testfase is het inpasstuk meerdere keren eruit en weer erin gehesen. Deze moet namelijk perfect passen, om tot een optimale lasverbinding te komen.’
De plaat wordt vervolgens op z’n plek gehesen en tijdelijk vastgezet. En dan kan het lassen beginnen. ‘Onder geconditioneerde omstandigheden brengt de lasser met een constante snelheid vloeibaar staal in een vast patroon aan. Dit is heel specialistisch werk. Alleen zo kan een heel sterke verbinding ontstaan.’
‘Ontspanningsmassage’
Wanneer het lassen klaar is, halen we alle spanningen uit de las. Deze zijn ontstaan, doordat het staal van vloeibaar naar vast is veranderd. We doen dat door met een naald heel snel op de las te hameren. Zie het als een verkrampte spier die we masseren, zodat de spanning eruit kan vloeien.’ Daarna wordt er een soort echo van de las gemaakt. ‘Daarmee controleren we of de las overal goed gelukt is.’
Zodra de plaat helemaal goed op zijn plek zit, worden de tijdelijke versterkingen verwijderd. ‘Tot slot conserveren we het staal om deze te beschermen tegen roestvorming. En dan is de klus helemaal geklaard.’
Veilig en beheerst
Al deze handelingen zijn bij de proefopstelling in de hal uitgebreid geoefend en getest. ‘Dat is heel waardevol voor ons geweest. Zo konden we in kaart brengen hoe de uitvoering in de praktijk verloopt. Bijvoorbeeld hoelang ieder onderdeel ongeveer kost en dat we in totaal 3 dagen nodig hebben. En hoe we alle handelingen veilig kunnen verrichten.’
‘Samen met Rijkswaterstaat, ingenieursbureau Arup, staalconstructiebedrijf Rijnstaal en aannemers KWS en Feijenoord zijn we op deze manier tot een doordacht plan gekomen. Om straks veilig en beheerst de weekenden in te kunnen gaan.’
Meer informatie Galecopperbrug
Kijk voor meer informatie op de pagina A12: onderhoud Galecopperbrug. Hier staat ook de actuele planning.
Heeft u vragen of opmerkingen, neem dan contact met ons op.