Bouwen op een postzegel: uitbreiding brugkelder Papendrechtsebrug
Bij de Papendrechtsebrug werkt Rijkswaterstaat met Mobilis en Croonwolter&dros hard aan het technisch hart van de brug. Naast de bestaande brugkelder komt een compleet nieuw bruggebouw vol installaties om de zwaardere brugklep te bewegen.Een flinke operatie op een krappe werkplek, vertellen technisch managers Dirk van Driel en Stefan Bitter.
Te klein voor de nieuwe brug
De brugkelder is onderdeel van de brug en gebouwd in het water van de Beneden-Merwede. De kelder is bedoeld voor alle onderdelen en installaties die nodig zijn om de brug te openen en te sluiten. Ook het val, de beweegbare brugklep, draait bij een brugopening deze kelder in. Samen met de ballastkist. Dat is het contragewicht waardoor de zware klep met relatief weinig kracht kan worden bewogen.
Met 25 bij 25 m lijkt de kelder misschien groot, maar voor de vernieuwde brug is dit niet genoeg. Daarom komt hier een nieuw bruggebouw naast, op de plaats waar eerst het brugwachtershuisje zat. ‘Dit is niet zomaar een uitbouw,’ benadrukt Stefan Bitter, technisch manager bij aannemerscombinatie Mobilis en Croonwolter&dros. ‘Met 2 verdiepingen van 4 bij 20 m is het bruggebouw groter dan de meeste huizen.’
Klaar voor 100 jaar
Die extra ruimte is hard nodig. De nieuwe technische installatie is uitgebreider dan de bestaande. Ook zijn er strengere eisen aan het binnenklimaat, dat precies goed moet zijn voor de installatie.
De uitgebreidere installatie heeft er onder meer mee te maken dat de brugklep zelf bijna 1,5 keer zo zwaar wordt. ‘Na de vernieuwing moet de brug weer 100 jaar mee kunnen,’ verduidelijkt Dirk van Driel, technisch manager van Rijkswaterstaat.
‘Vanuit de moderne eisen voor veiligheid en onderhoudbaarheid maken we de brugklep bijna 2 m breder. Ook gebruiken we een stevigere constructie met meer staal.’
Gebouw op transport
De onderdelen voor de nieuwe technische installatie zijn uit alle hoeken van Nederland naar Alblasserdam gebracht en daar samengevoegd en getest. Van daaruit is de installatie ingebouwd in het nieuwe bruggebouw, dat al klaarstond op een ponton.
Daarna zijn alle aansluitingen opnieuw getest. ‘Begin november 2026 varen we het gebouw op de ponton naar de brug,’ vertelt Bitter. ‘Dan tillen we hem met drijvende kranen op zijn plaats. Omdat de zijgevel van de brugkelder dan weg is, lopen de gebouwen in elkaar door. Zo kunnen we de hele ruimte inrichten en alles definitief aansluiten.’
Passen en meten
Ook in de bestaande brugkelder is het passen en meten. Nu zijn hier op verschillende plaatsen tegelijk mensen bezig met voorbereidende werkzaamheden. Van Driel: ‘We werken op een postzegel, maar het is wel belangrijk dat alles klaar is als het bruggebouw hierheen komt.’
‘Daarom hanteren we een strakke planning en zorgen we dat iedereen goed weet wanneer wat aan de beurt is, zodat niemand elkaar in de weg loopt. Dat loopt tot nu toe gesmeerd.’
Werken tussen de schepen
Om van buitenaf bij de kelder te komen is met pontons een drijvend werkterrein gemaakt. Zelfs vrachtwagens kunnen daarmee het water over. Ondertussen gaat de drukke scheepvaart onder de boogbrug gewoon door. ‘Dat is best spannend’, geeft Bitter aan.
‘Als je op een hoogwerker staat en er komt een schip snel langs, begin je flink te wiebelen. Daarom is er een verbod op hinderlijke golfslag en is er vaarwegbegeleiding aanwezig om schippers hierop te wijzen.’
De brugklep in beweging brengen
Als de voorbereidingen in de brugkelder klaar zijn, komt de nieuwe tandbaan. Deze tandbaan zorgt ervoor dat de motor achter op de ballastkist de brugklep in beweging brengt, zodat die opent of sluit.
Deze nieuwe stalen brugklep wordt nu gemaakt bij Hollandia in Krimpen aan den IJssel en komt in februari 2027 kant-en-klaar naar Papendrecht. Daarna volgt de laatste fase van afbouw en testen en is de brug klaar om open te gaan voor wegverkeer. Dat is gepland voor 21 april 2027.