Waarom de Prins Willem-Alexandersluis nodig was
De Prins Willem-Alexandersluis (PWA sluis) wordt vernieuwd om haar belangrijke functie voor de scheepvaart ook de komende decennia te kunnen blijven vervullen. Die opgave staat niet op zichzelf. Al 150 jaar worden objecten rond het Noordzeekanaal aangepast aan de eisen van de tijd. De bouw van de Prins Willem-Alexandersluis in de jaren 90 was daarvan een sprekend voorbeeld.
Toen het Noordzeekanaal in 1876 werd geopend, was het sluizencomplex bij Schellingwoude - de Oranjesluizen - een technisch hoogstandje. De sluizen zorgden ervoor dat Amsterdam bereikbaar bleef voor de scheepvaart en dat het waterpeil van het kanaal gereguleerd kon worden. Ruim een eeuw lang vervulden zij deze rol, maar tegen het einde van de 20e eeuw liep het systeem tegen zijn grenzen aan.
Binnenvaart intensiever
Vanaf de jaren 70 nam het scheepvaartverkeer op het Noordzeekanaal sterk toe. Niet alleen groeide het aantal schepen, ook de afmetingen veranderden. De binnenvaart werd groter en intensiever, terwijl tegelijkertijd de recreatievaart fors toenam.
De oorspronkelijke Oranjesluizen waren hier niet op berekend. Beroepsvaart en pleziervaart deelden dezelfde sluiskolken, wat leidde tot wachttijden, onveilige situaties en beperkingen voor de doorstroming.
Veiliger en efficiënter
Om deze knelpunten op te lossen, besloot Rijkswaterstaat begin jaren 90 tot de bouw van een nieuwe, grotere sluis: de Prins Willem-Alexandersluis. Deze sluis werd speciaal ontworpen voor de binnenvaart en kreeg een ruime kolk van 200 m lang en ruim 24 m breed. Door de beroepsvaart te scheiden van de recreatievaart kon het sluizencomplex veiliger en efficiënter worden gebruikt.
Essentiële schakel
In maart 1995 werd de PWA sluis officieel in gebruik genomen door destijds prins Willem Alexander. Daarmee kreeg het historische sluizencomplex een moderne uitbreiding, passend bij de eisen van de tijd. De PWA sluis werd een essentiële schakel in de vaarcorridor tussen Amsterdam en Noord-Nederland, via het Markermeer en IJsselmeer richting Lemmer en verder naar Delfzijl en Duitsland.
Vervanging en vernieuwing
Hoewel de sluis relatief jong is in vergelijking met de 19e eeuwse Oranjesluizen, laat haar geschiedenis zien hoe het Noordzeekanaal zich al 150 jaar voortdurend aanpast aan veranderende omstandigheden. Waar in 1876 werd gebouwd voor zeilschepen en stoomvaart, werd in 1995 ingespeeld op schaalvergroting en intensiever gebruik.
Deze voortdurende ontwikkeling is kenmerkend voor het kanaal. En ook nu is dit weer de aanleiding voor vervanging en vernieuwing, zodat de PWA sluis haar rol in het systeem kan blijven vervullen.