Renovatie Koninginnensluis: veel werk verzet
Bij de Koninginnensluis in Nieuwegein zijn veel van de karakteristieke natuurstenen blokken vervangen en sluisdeuren gerenoveerd. Ook de Wilhelminabrug kreeg een volledig nieuw brugdek en gerenoveerde bovenbouw. Omgevingsmanager Robert van den Dijssel van Heijmans vertelt graag hoeveel werk er al is verzet tijdens de renovatie.
De renovatie van de Koninginnensluis is tot nu toe helaas niet volgens plan verlopen. Zo moesten we de sluis en de Wilhelminabrug langer afsluiten dan gepland door een combinatie van winters weer en de situatie ter plekke die niet helemaal overeenkwam met de technische tekeningen.
Ook het werk aan de Emmabrug laat langer op zich wachten, omdat we deze moeten vervangen in plaats van renoveren. Toch hebben we de afgelopen tijd veel werk verzet.
Wilhelminabrug
De Wilhelminabrug heeft een volledig nieuw brugdek gekregen. Hier rijdt het verkeer inmiddels weer overheen. Daarnaast hebben we de bovenbouw van deze ophaalbrug gerenoveerd: de 2 pilaren langs de weg, hameistijlen, en de balans die daarop rust. Deze hebben we schoongemaakt en beschermd met nieuwe verflagen.
‘Belangrijk is ook de verandering binnen in de hameistijlen,’ verduidelijkt Robert van den Dijssel, omgevingsmanager bij Heijmans. ‘Daar zit de aandrijving. Die hebben we er helemaal uitgehaald en vernieuwd. Dat was nodig omdat de brug klapperde door het zware verkeer van deze tijd. We hebben het brugdek nu iets zwaarder uitgevoerd, zodat deze met meer druk dicht ligt.’
‘Omdat de balans van de ophaalbrug hiermee verandert, moet de aandrijving meer gewicht in beweging brengen. Voor dat extra gewicht hebben we een grotere motor ingebouwd en de aandrijving aangepast. Hierbij hebben we er ook voor gezorgd dat de onderhoudsmonteurs beter bij de aandrijving kunnen en zo hun werk veiliger kunnen uitvoeren. Het resultaat is een beweegbare ophaalbrug die langer meegaat en betrouwbaarder en veiliger is in gebruik.’
Sluisdeuren
De Koninginnensluis heeft in totaal 8 sluisdeuren: 2 in het zogeheten binnenhoofd bij de Wilhelminabrug, 2 in het midden en 4 in het buitenhoofd bij de Emmabrug. De deuren bij het buitenhoofd zijn eerder al aangepakt of waren nog in goede staat. De andere 4 hebben we losgehaald en weggebracht voor renovatie.
Van den Dijssel vertelt: ‘Op een andere locatie zijn de deuren grondig schoongemaakt en voorzien van nieuwe houten en stalen onderdelen. Ondertussen konden wij aan de slag met renovatie van de draaipunten waarop de deuren open en dicht draaien. Inmiddels zijn alle deuren weer terug en aangesloten op het herstelde hydraulische systeem waarmee ze heen en weer bewegen.’
Sluishoofden en sluiswanden
Bij de sluishoofden hebben we het metselwerk hersteld. Hier hebben we ook alle kapotte onderdelen van natuursteen vervangen en de rest schoongespoten. Ook hebben we hier al het voegwerk rond de waterlijn vervangen.
‘Op dit punt hebben we van de nood een deugd gemaakt,’ vertelt Van den Dijssel. ‘Toen de sluis langer dicht moest blijven, hebben we die tijd gebruikt voor het werk rond de waterlijn. Hierdoor hoeven we tijdens de volgende afsluiting van de sluis het waterpeil niet weer te verlagen met pompen. Dat scheelt ook geluidsoverlast voor de buurt.’
Besturing en bediening
De systemen die de bedienaars gebruiken voor het openen en sluiten van zowel de sluisdeuren als de bruggen zijn helemaal vernieuwd, van de knoppen tot de technische hard- en software die ervoor nodig is om de onderdelen daadwerkelijk in beweging te brengen.
Van den Dijssel: ‘We hebben alles uitgebreid getest. Dat verloopt tot nu toe goed. Voor de wet is het sluiscomplex een grote machine. Daarom moet deze net als elk ander apparaat een officiële CE-markering krijgen: de Koninginnensluis voldoet dan aan de Europese richtlijnen voor veilig gebruik van de machine. Ook de bedienaars leiden we op om de nieuwe systemen te gebruiken. Dan is de sluis klaar voor het recreatievaartseizoen.’
Nieuwe kleuren benadrukken eenheid
Voor voorbijgangers vallen de nieuwe kleuren van de beschermende verf op. De groentinten van onderdelen als hekwerken, bediengebouwen en Wilhelminabrug zijn nu beter op elkaar afgestemd.
Omgevingsmanager Robert van den Dijssel vertelt: ‘Zo vormt het hele complex een eenheid. Ook hebben de kleuren historische waarde. Daarom hebben de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de Commissie Omgevingskwaliteit Nieuwegein meegekeken bij het bepalen van de kleuren.’
Indrukwekkend: handmatig bewerkte natuursteen
Ook de nieuwe blokken natuursteen springen in het oog als je bij de sluis kijkt. Van den Dijssel: ‘De grote massieve natuursteenblokken vormen als het ware het skelet van de sluis en zijn bepalend voor de monumentale uitstraling. De nieuwe blokken komen uit Ierland en zijn in Nederland met de hand bewerkt met alle patronen en lijnen. Hier zie je echt vakmanschap in terug. Dit is heel indrukwekkend en de moeite waard om de details een keer van dichterbij te bekijken.’