Waarom het verkeer tijdens het groot onderhoud op de A9 over versmalde rijstroken rijdt

Daarom moet het verkeer over de A9 kunnen blijven rijden. Dat gebeurt nu in een zogeheten 4-0 systeem. Waarom en wat heeft dit voor gevolgen?

Waarom een 4-0 systeem

Op een werkdag rijden bijna 50.000 voertuigen over de A9 van Alkmaar naar Uitgeest. In de spitsen zelfs zo’n 4.500 per uur! Als de A9 van Alkmaar naar Uitgeest dicht zou zijn kunnen de omliggende provinciale en lokale wegen de hoeveelheid wegverkeer niet verwerken. Met grote lokale files tot gevolg.

Daarom moet het doorgaande verkeer van de A9 op de snelweg blijven. En dat is alleen mogelijk door de weg, met minder beschikbare capaciteit, open te houden via een zogeheten ‘4-0 systeem.’ Daarbij kan het verkeer in beide richtingen blijven rijden.

‘4-0’ staat voor 4 beschikbare rijstroken op de ene weghelft, en 0 op de weghelft waar wordt gewerkt. Zo blijven er per rijrichting 2 versmalde rijstroken over, met tussen de rijrichtingen een rijbaanafscheiding. Ook wel een barrier genoemd.

Voorbereidingen

De voorbereidingen voor het 4-0 systeem zijn meer dan een half jaar geleden gestart. De weghelft van Uitgeest naar Alkmaar (waar het 4-0 systeem nu staat) is tot in detail in kaart gebracht.

Op basis van deze metingen is gekeken hoe breed de rijbaan exact is. Daarna is berekend hoe breed de beschikbare rijstroken konden worden, waar pechhavens moesten komen en hoe mensen vanuit de richting Alkmaar van weghelft gaan verwisselen.

De uiteindelijke oplossing moet natuurlijk voldoen aan alle veiligheidseisen, maar ook zorgen dat het verkeer zo goed mogelijk kan blijven doorrijden.

Hinder: vertraging en 70 km/h

Nu liggen er per rijrichting 2 versmalde rijstroken. Vanwege de veiligheid van weggebruikers en wegwerkers geldt bij deze smallere rijstroken ook een lagere maximumsnelheid: 70 km/h. Het lagere aantal rijstroken en de lagere maximumsnelheid leiden waarschijnlijk tot een extra reistijd tussen de 30 en 60 minuten.

Omdat de rijstroken ’s nachts net zo smal zijn, en er ook dan wordt gewerkt, geldt ook in de nachten de maximumsnelheid van 70 km/h. Let op: daar wordt ook streng op gehandhaafd door de politie, met extra hogere boetes bij overtredingen.

Opbouw en afbouw 4-0 systeem

Het verkeerssysteem, met barriers tussen de rijstroken, is in 3 nachten opgebouwd. Vanwege de beperkte ruimte voor de wegwerkers werd de weg ’s nachts afgesloten. ’s Nachts is een wegafsluiting wel mogelijk, omdat er dan minder verkeer op de weg is en de omliggende provinciale wegen de hoeveelheid verkeer wel kunnen verwerken.

In het laatste weekend van de werkzaamheden (11 - 15 juni 2026) wordt het systeem weer afgebouwd. Er is het dan hele weekend geen verkeer mogelijk van Alkmaar naar Uitgeest omdat de opritten bij het Kooimeerplein worden geasfalteerd. In de nachten kan het verkeer ook niet van Uitgeest naar Alkmaar, door de afbouw van het systeem.

Eventuele incidenten

Voor eventuele ongevallen hebben we een incidentmanagementplan opgesteld. Mocht er deze weken een ongeval gebeuren, dan kan de snelweg in een of beide richtingen of per rijstrook worden afgesloten. Een ongeval tijdens de werkzaamheden zal dus vrijwel zeker leiden tot (grote) vertragingen.

De hulpdiensten zijn op de hoogte van het 4-0 systeem en kunnen gebruikmaken van het werkvak om bij een eventueel incident te kunnen komen. Ook zijn er een aantal bergingsvoertuigen beschikbaar, die snel ingezet kunnen worden, wanneer nodig.

‘Vaststaan of meebewegen’

Als zo’n 30 - 35% van de automobilisten ‘meebeweegt’ door zijn of haar reisgedrag aan te passen, zal het verkeer op de A9 goed doorstromen. Als niemand zijn of haar reisgedrag aanpast, staat er de hele dag file.

Daarom roepen we mensen op om deze periode, indien mogelijk, het reisgedrag aan te passen. Door thuis te werken of met het OV te reizen. Of door met iemand mee te rijden, of buiten de spits, wanneer men toch de weg op moet.