‘Mensen krijgen een kans die ze anders niet hadden gekregen’: de Groeituin van Koninklijke Van der Most
Bij het uitzetten van een rijksbrede aanbesteding vanuit de Groeituin Social Return van Rijkswaterstaat, is inzet voor social return een vast onderdeel. Bedrijven die zich inschrijven moeten op een bepaalde manier aan deze social return-opgave voldoen, en de hoop is dat die inzet voor social return wordt ingebed in de bedrijfsvoering van de organisatie.
De mate waarin die inbedding plaatsvindt verschilt sterk tussen bedrijven. Er zijn weinig organisaties die zich zo fundamenteel inzetten voor social return als grafisch producent en dienstverlener Koninklijke Van der Most. Het familiebedrijf neemt haar maatschappelijke en sociale taak niet alleen heel serieus, de inzet is ook nog eens heel breed.
HR-adviseur Tiny Brinkman kan hier enthousiast en vol trots over vertellen, en Chantalle Brundel en Sander Scheper van Rijkswaterstaat zijn duidelijk onder de indruk van de diverse social return-activiteiten. In een driegesprek delen zij hun observaties en inzichten over het contract met Koninklijke Van der Most.
Koninklijke Van der Most is allround grafisch producent en dienstverlener in communicatie. Het familiebedrijf met acht locaties is toonaangevend binnen de grafische sector in Nederland.
Tiny Brinkman is senior HR-adviseur bij Koninklijke Van der Most. Chantalle Brundel is strategisch contractmanager Categorie Werkplek Omgeving en Sander Scheper is relatiemedewerker Groeituin Social Return bij Rijkswaterstaat.
De contracteisen van de Groeituin
De Groeituin Social Return van Rijkswaterstaat betekent meer dan voldoen aan een percentage social return, licht Sander Scheper toe. ‘In eerste instantie ging het over plaatsingen van mensen uit de Banenafspraak (mensen met een ziekte of handicap).’
‘Met de Groeituin zijn we gaan uitbreiden, naast het bedienen van een brede doelgroep willen we bedrijven ook aansporen om opleidingen, stages en/of werkervaringsplekken aan te bieden. Ook sociale inkoop hoort hierbij. Dat is dus maatwerk voor de invulling van een contracteis die ervoor zorgt dat social return zo rijk mogelijk wordt ingevuld.’
Koninklijke Van der Most won uiteindelijk de aanbesteding voor twee percelen, handelsdrukwerk en enveloppen. Geen onbekende partij, want de overheid werkt al langer samen met Van der Most.
Het winnen van de aanbesteding verplichtte de grafisch producent en dienstverlener tot het naleven van de social return-eisen die de Groeituin heeft opgesteld, maar daarvoor hoefde het bedrijf eigenlijk nauwelijks extra moeite te doen. Van der Most is namelijk al geruime tijd volop bezig met precies het soort initiatieven waar de methodiek van de Groeituin op gericht is.
‘Ze gaan een stuk sterker de deur uit dan dat ze binnen zijn gekomen’
Bbl-trajecten voor werk en opleiding
De voornaamste social return-activiteit waarmee Van der Most aan haar verplichtingen voldoet is het interne bbl-opleidingstraject, vertelt Tiny Brinkman. ‘Wij nemen daarbij een aantal bbl-leerlingen direct in dienst, waarbij we meteen een opleiding voor hen verzorgen. Dit zijn jongeren die nog niet echt kansen hebben gehad op de arbeidsmarkt, en dus nog geen contact hebben kunnen maken met machines, techniek en productieprocessen.’
‘De studenten werken vier dagen op de werkvloer en voor de rest leiden wij ze specifiek op voor werk in de enveloppenfabriek. Dat doen we in samenwerking met het ROC en CBT. Het resultaat is dat zij een officieel mbo-diploma halen, waarmee ze de status van operator A halen.’
Vanaf deze basiskwalificatie kunnen de jongeren ook verder studeren op mbo-niveau 3 of 4, en zelfs doorgroeien naar de functie van teamleider. ‘Wij vinden dit echt een succesverhaal,’ vertelt Brinkman.
‘Iemand die het op school niet meer redt en niet meer mee kan komen, krijgt de kans zich bij ons te ontwikkelen. Soms spelen ook andere problemen waardoor een jongere vastloopt. Wij vangen ze op en zorgen voor opleiding, werk en begeleiding bij hun uitdagingen. Daarom roep ik altijd dat de studenten een stuk sterker de deur uitgaan dan dat ze binnen zijn gekomen.’
Inmiddels is het bbl-traject zo succesvol dat het is uitgebreid naar andere afdelingen. Niet enkel de enveloppenfabriek, maar binnen de hele organisatie worden bbl-studenten geplaatst. En dat mes snijdt natuurlijk aan twee kanten.
Naast kansen bieden aan jongeren, zijn deze initiatieven ook een kweekvijver voor talent. ‘Zo groeien we als Van der Most, ondanks de vergrijzing van de regio waar we zitten.’
‘Wij bieden jongeren graag kansen, ze vormen onze kweekvijver voor talent’
Brede arbeidsontwikkeling en veel sociale activiteiten
Het bbl-traject is het voornaamste onderdeel van de social return-inzet waar het aanbestedingscontract toe verplicht. Maar voor Van der Most blijft de maatschappelijke en sociale inzet niet bij enkel het opleiden van deze bbl’ers.
Brinkman: ‘We werken ook veel met zij-instromers vanuit het UWV. Ook hebben we Wajongers in dienst bij onze vestiging in Deventer. We begeleiden een aantal WIA-medewerkers bij re-integratie, en werken samen met werkleerbedrijf Lucrato die mensen vanuit de sociale werkplaats naar banen begeleiden. We besteden daar werk aan uit en we hebben ook mensen vanuit Lucrato in dienst bij ons op de werkvloer.’
Het familiebedrijf uit Heerde staat dus open voor een brede diversiteit aan medewerkers. Ook bijvoorbeeld stagiairs zijn van harte welkom, op dit moment lopen zes studenten stage op de afdelingen Communicatie, IT, Verkoop en Vormgeving. ‘Wij doen dus op allerlei mogelijke manieren aan arbeidsontwikkeling.’
Daarmee is de opsomming van de sociale activiteiten nog niet compleet. Er zijn ook Nederlandse taaltrainingen op de vestiging in Beegden waar medewerkers afkomstig zijn uit Duitsland, Oekraïne en Polen. Materialen, spullen en benodigdheden worden zo duurzaam mogelijk ingekocht, zodat niet alleen de organisatie maar ook de leefomgeving toekomstbestendiger wordt.
‘Daarnaast werken we samen met de organisaties Justdiggit, War Child, Free A Girl, Eurowijs en het Jeugdeducatiefonds. Op die manier compenseren we onze CO2-uitstoot en investeren we in onderwijs en kansen voor kinderen.’
Sociale functie voor de regio
De inzet van Koninklijke Van der Most is indrukwekkend, en daar is Brundel als contractmanager getuige van. ‘Ik ben nu twee keer op de hoofdvestiging in Heerde geweest en daar valt me echt op hoe belangrijk jullie voor de regio zijn. Van der Most is een familiebedrijf, en dat wordt ook uitgedragen. Want de Veluwe is een gebied dat best wel vergrijst, en jullie trekken juist jonge medewerkers aan. Dat zijn soms ook medewerkers die een kans krijgen die ze anders niet hadden gekregen. Dat vind ik echt mooi om te zien en je voelt dat ook echt terug.’
Brinkman beaamt dat het bedrijf een spil in de regio is. ‘We hebben echt een sociale functie in het dorp en in de omgeving. Er werken hier heel veel opeenvolgende generaties; opa, vader, zoon. Bovendien loopt er bij ons ook geen enkele uitzendkracht rond, alles wordt door onszelf ingevuld. Dat gaat echt volgens de klassieke ‘hoort zegt het voort’-logica, iemand kent nog wel een buurman of een andere kennis die een baan zoekt.’
Ook Scheper is onder de indruk van alle inzet die Van der Most levert op het gebied van social return, met name als het gaat om het bbl-opleidingstraject. Scheper: ‘Het is echt bewonderenswaardig hoe innovatief Van der Most is met die opleidingen. Het begon met een traject voor mbo-niveau 2 en inmiddels is hier ook niveau 3 bij gekomen. Momenteel zijn ze zelfs aan het uitbreiden naar niveau 4.’
Ook Brinkman zelf, die nu 3 jaar bij Van der Most werkt, staat versteld van de sociale inspanningen binnen het bedrijf. ‘Ik ben heel lang zelfstandige geweest, dus ik heb bij heel veel organisaties in de keuken gekeken. Maar zoals dat hier is georganiseerd vind ik wel heel uniek en ben ik niet eerder tegengekomen.’
‘Als Groeituin hebben we eigenlijk heel weinig hoeven doen, het hele project was al opgezet’
De ideale opdrachtnemer
Het is niet verbazingwekkend dat Koninklijke Van der Most als voorbeeld kan dienen voor andere aanbestedingscontracten. ‘Als ik bij mijn contactpersoon Cornelie van der Most langs ga, kom ik daar niet zozeer om te controleren hoe het gaat maar eigenlijk vooral om zelf te leren,’ vertelt Brundel.
‘Hoe Van der Most het doet, neem ik mee als voorbeeld voor andere leveranciers. Al moet je er wel rekening mee houden dat de grootse opzet van Van der Most niet haalbaar is voor elk bedrijf. Sommige multinationals of grote concerns hebben wel opleidingstrajecten, maar zo geïntegreerd binnen de bedrijfsvoering van een bedrijf zie je gewoon niet zo vaak.’
Scheper vult hierop aan dat hij Koninklijke Van der Most daarom als ideale opdrachtnemer ziet. ‘Ze hebben het bbl-project helemaal zelf opgezet, zelf de kandidaten geworven en het zelf ook uitgevoerd. Als Groeituin hebben we eigenlijk heel weinig daarin hoeven te doen. Dat is best wel uniek.’
Kijkend naar de toekomst gaat Van der Most door op de inslagen weg. ‘Binnenkort staan er weer drie nieuwe bbl-leerlingen op de stoep en ook de participatiebanen, zijinstromers, de mensen van Lucrato. Het loopt gewoon door, het hoort bij ons,’ verzekert Brinkman. ‘Onze inzet op dit gebied zal in de toekomst in ieder geval niet minder worden!’