Nieuwe Sluis II opent deuren naar bedrijventerrein 2.0
Met de komst van de nieuwe Sluis II zet Tilburg een belangrijke stap in de ontwikkeling van toekomstbestendige bedrijventerreinen. De gemeente ziet het kanaal als een plek waar economische groei, duurzaamheid en slimme logistiek samenkomen.
Langs het Wilhelminakanaal in Tilburg ligt een belangrijke kans voor de toekomst van bedrijventerreinen. Met de nieuwbouw van Sluis II wordt die kans concreet. ‘Sluis II is vanaf het water echt het voorportaal van onze bedrijventerreinen,’ vertelt Jozèf Sebregts, projectleider bij de gemeente Tilburg. ‘Met de nieuwe sluis kunnen straks ook de grotere klasse IV-schepen door het kanaal.’
Slimmer omgaan met ruimte
Dit opent de deuren voor de torenhoge, maar ook noodzakelijke ambitie om de Tilburgse bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Dit zegt Maaike de Wijk, programmaregisseur Revitalisering Bedrijventerreinen van de gemeente Tilburg. ‘De ruimte is schaars, terwijl de vraag naar vestigingsplekken groeit. Tegelijk spelen er uitdagingen op het gebied van energie, mobiliteit en duurzaamheid.'
'We kunnen niet blijven uitbreiden, dus moeten we slimmer omgaan met de ruimte die we hebben en beter benutten wat er al is.’
Van infrastructuur naar gebiedsontwikkeling
De kracht van de Tilburgse aanpak zit in de samenhang tussen de nieuwbouw van Sluis II en de bredere gebiedsontwikkeling langs het Wilhelminakanaal. De Wijk: ‘Het gaat niet alleen om een infrastructurele ingreep. Mobiliteit, economie en leefbaarheid komen hier samen. Denk aan het slimmer inrichten van terreinen, het hergebruik van materialen en het aantrekken van bedrijven die bijdragen aan een circulaire economie.’
Samen optrekken
Daarin is een belangrijke rol weggelegd voor het zogeheten realisatiepact: een samenwerking tussen gemeente, provincie en Rijk. Hierin zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het gebied en de investeringen die daarvoor nodig zijn.
Een van de concrete uitwerkingen daarvan is het Watergebonden Fonds, aldus Sebregts. ‘Met dit fonds verwerven de gemeente Tilburg en de provincie actief gronden en creëren we ruimte voor bedrijven die gebruikmaken van het kanaal.’
Ruimtelijke ‘shuffle’ langs het kanaal
Een van de grootste uitdagingen is volgens De Wijk de zogenaamde ruimtelijke ‘shuffle’. ‘Niet elk bedrijf dat nu aan het kanaal zit, maakt optimaal gebruik van het water. Die ruimte willen we beter benutten door samen met de bedrijven te kijken wie waar het beste past.’ Sebregts ziet het echt als een puzzel. ‘Er ligt geen vast eindbeeld, het is een meerjarig proces waarin we stap voor stap toewerken naar een betere benutting van het gebied.’
Sluis II zet bedrijven in beweging
De komst van de nieuwe sluis werkt als een katalysator voor mogelijke toekomstplannen van bedrijven, merkt Sebregts. ‘Bedrijven gaan nu al nadenken: wat betekent dit voor mijn bedrijfsvoering? Waar liggen kansen? Sommige bedrijven overwegen een verhuizing naar een plek aan het water, andere kijken hoe ze hun processen kunnen aanpassen om gebruik te maken van grotere schepen.'
'Die beweging is heel waardevol. Want uiteindelijk willen we dat het kanaal optimaal wordt benut, ook binnen het kader van duurzaam ondernemen.’
Duurzaam en efficiënt vervoer
Die duurzaamheid zit ‘m in verschillende zaken, vertelt Sebregts. ‘Vervoer over het kanaal geeft minder uitstoot, omdat je per schip meer volume in een keer kunt vervoeren. Vooral voor bedrijven in de circulaire economie biedt transport over water uitkomst. Bulk zoals bouwmaterialen, afvalstromen en metalen laten zich efficiënt per schip vervoeren en versterken zo de beweging naar circulair werken.’
Daarbij komen nog economische voordelen, vervolgt Sebregts. ‘Denk aan minder files en het ontbreken van kilometerheffing.’
Trimodaal overslagpunt
Met de ontwikkeling van een trimodaal overslagpunt bij de Kop van Loven krijgt duurzame en efficiënte logistiek nog eens een extra impuls, vertelt De Wijk. ‘Hier komen water, spoor en weg samen. Dat maakt het mogelijk om goederen flexibel en efficiënt te vervoeren, ook voor bedrijven die niet direct aan het water liggen. Het overslagpunt versterkt de positie van Tilburg als logistiek multimodaal knooppunt en vergroot als vestigingsfactor de aantrekkelijkheid van Tilburg.’
Stap voor stap naar de toekomst
De transformatie van het gebied langs het Wilhelminakanaal is geen project van een paar jaar. Het is een langdurig proces waarin stap voor stap wordt gebouwd aan een toekomstbestendig bedrijventerrein. ‘Het kanaal was er altijd al,’ besluit De Wijk. ‘Maar met de nieuwe Sluis II krijgt het een nieuwe betekenis. Het wordt een motor voor economische ontwikkeling en verduurzaming van de regio.’