Begroeiing langs de rivier kan op sommige plekken een negatief effect hebben op de maatregelen die zijn en worden genomen voor de waterveiligheid. De komende tijd wordt daarom onderzocht hoe de begroeiing het beste kan worden aangepakt. Daarom staat het rivierlandschap een opknapbeurt te wachten.
Het project Stroomlijn brengt momenteel in kaart waar de vegetatie moet worden aangepast en zorgt er voor dat de vegetatie in de uiterwaarden onderhouden en waar nodig verwijderd wordt.
Uitvoering van het programma gebeurt in samenwerking met de eigenaren van de gebieden en in samenspraak met de lopende waterveiligheidsprogramma’s. Intussen zijn enkele projecten in werking gezet.
Wat is er aan de hand?
Door steeds grotere weersextremen worden de hoogwaterstanden in de de Nederlandse rivieren steeds groter. Onze rivieren moeten al dit water wel veilig kunnen afvoeren naar de zee. Daarom werken we in Nederland doorlopend aan het veiliger maken en houden van ons rivierengebied. Dit gebeurt door diverse projecten zoals dijkverzwaringen of het graven van geulen in uiterwaarden, maar ook door goed beheer en onderhoud van de uiterwaarden.
Dit geldt ook voor de natuur in de uiterwaarden. Op het moment dat uiterwaarden vol staan met planten, kan dit leiden tot onveilige situaties. Veel vegetatie kan namelijk de doorstroming van het water belemmeren. Het effect is net als een file op de snelweg – de snelheid van de rivier neemt af, en door ‘opstuwing’ van het water stijgt de waterstand. Dit kan zorgen voor een onveilige situatie langs de rivier en dat moeten we voorkomen.
Wat gaan we eraan doen?
Natuurlijk kunnen we niet zomaar alle planten en bomen verwijderen uit het rivierengebied. De Nederlandse riviernatuur is uniek en van grote waarde voor bijvoorbeeld biodiversiteit en recreatie. Daarom gaat Rijkswaterstaat met beheerders en eigenaren van de uiterwaarden, in overleg.
Samen met deze partners, bijvoorbeeld Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Dienst Landelijk Gebied wordt gekeken wat de beste oplossing is voor een veilige situatie, waarbij alle natuurbelangen worden meegenomen. Dit gebeurt in het project Vegetatiebeheer Grote Rivieren, waarin gewerkt wordt in een aanpak voor vegetatieonderhoud en beheer in het hele Nederlandse rivierengebied.
Programma Stroomlijn
04-04-2013
Teveel struiken en bomen in de uiterwaarden kunnen de doorstroming van rivierwater naar zee belemmeren. Dit vormt een bedreiging voor de mensen die langs de rivieren wonen, werken en recreëren. Daarom neemt Rijkswaterstaat samen met partners diverse maatregelen. Eén daarvan is het zorgvuldig beheer van begroeiing in de uiterwaarden. De video toont hoe dit in zijn werk gaat.
VOICE-OVER: Het regent vaker en harder. Rivieren moeten steeds meer water afvoeren. Zo worden de hoogwaterstanden in de Nederlandse rivieren steeds extremer. Onze rivieren moeten al dit water wel veilig kunnen afvoeren naar de zee. Daarom werken we in Nederland doorlopend aan het veiliger maken en houden van ons rivierengebied. Naast ruimte voor de rivier is goed beheer en onderhoud van de uiterwaarden erg belangrijk. Op het moment dat struiken en bomen in de stroombaan van de rivier staan kan dit leiden tot onveilige situaties. (Een animatie van een rivier.) Bij hoogwater, als de uiterwaarden mee gaan stromen kan die begroeiing de doorstroming van het water belemmeren. Struikgewas bijvoorbeeld vertraagt de stroomsnelheid aanzienlijk doordat alle takken samen een behoorlijke oppervlakte vormen. Dit effect wordt steeds sterker omdat zich drijvend vuil ophoopt in die struiken. Het effect is, door de lagere stroomsnelheid, dat de waterstand stijgt. Door goed te onderzoeken hoe het water bij hoogwater door de uiterwaarden stroomt kan er bepaald worden welke ingreep in de begroeiing het grootste effect heeft op de hoogwaterveiligheid. Er worden verschillende soorten stroomlijn-ingrepen uitgevoerd. We verwijderen soms grote hoeveelheden bomen en struiken op plekken waar de rivier hard stroomt of niet heel breed is. Als het moet, halen we soms zelfs een wat groter bos weg. Dichtbegroeide rietlanden worden weer doorstroombaar gemaakt door wilgen te verwijderen. Dit zorgt niet alleen voor een betere doorstroming maar past ook goed bij natuurbeheer van rietlanden. Maar meestal betreffen de stroomlijn-ingrepen het verwijderen van kleinere hoeveelheden bomen of struiken verspreid over grotere gebieden. Ook is maatwerk mogelijk zoals het weghalen van de lage begroeiing uit een bos of het verwijderen van de onderste takken van bomen bij oude bossen. Een bos blijft dan een bos maar staat niet meer als groene muur in de uiterwaarden. Waardevolle hagen en monumentale bomen blijven behouden. Ook houden we rekening met beschermde dier- en plantensoorten zoals de bever, kwartelkoning en stroomdalgrasland. Dit is het programma Stroomlijn in de praktijk. Zo zorgen we samen voor een veilig en natuurlijk rivierengebied. (Het Nederlandse wapenschild op een blauwe achtergrond. Beeldtekst: Dit is een productie van Rijkswaterstaat.)
mp3, 02.27 min. min., 3,53 MB
mp4, 02.27 min. min., 91,79 MB
wmv, 02.27 min. min., 73,88 MB
srt, 3,90 kB
RvdRMaasStroomlijnNurg DEF.pdf 