Maeslantkering

De Maeslantkering beschermt Zuid-Holland bij hoge waterstanden

De kering is een voorliggende kering, wat betekent dat hij bij hoogwater vanuit zee de eerste 'klappen' van hoge golven opvangt. De constructie bestaat uit twee grote 'armen' die bij gevaar voor hoogwater worden gesloten om zeewater buiten te houden. De Maeslantkering is op 9 november 2007 voor het eerst in haar bestaan gesloten in verband met de hoge waterstanden. Tijdens dit proces is een uitgebreid testprogramma uitgevoerd in het kader van het verbeterprogramma van de Maeslantkering. Normaal gesproken vindt er elk jaar een oefening plaats om de kering te testen.

Betrouwbaar

De constructie van de Maeslantkering is heel sterk en kan een vloedgolf van vijf meter boven NAP tegenhouden. Maar het gaat bij de veiligheid niet alleen om de grootte van de golven. De deuren moeten in een noodsituatie ook goed kunnen sluiten. In 2001 werd duidelijk dat de deuren niet altijd sluiten. De kans dat dit zou gebeuren was één op tien, een betrouwbaarheid van 90 procent. Rijkswaterstaat heeft gewerkt aan verbeteringen. Nu alle verbeteringen zijn doorgevoerd, is de betrouwbaarheid gestegen naar 99 procent. Dat is de maximaal haalbare betrouwbaarheid.

Sinds 2001 is al een flink aantal maatregelen genomen om de faalkans te verkleinen. Zo is het bolscharnier verbeterd en het onderhoud ervan vereenvoudigd. Voorheen liep het scharnier bij elke sluiting schade op en dat vergrootte de faalkans. Ook de bediening en het onderhoud van de andere onderdelen van de kering zijn verbeterd. Deze en andere maatregelen zorgen ervoor dat de Maeslantkering in 99 procent van de gevallen functioneert.

Kans op hoogwater

Er bestaat altijd een kans op hoogwater zoals het geval was bij de Watersnoodramp van 1953. Deze ramp werd veroorzaakt door de combinatie van een springvloed en een zware noordwesterstorm. Bij springvloed staat het water bij vloed hoger dan normaal. Als er dan een storm opsteekt kan het water enkele meters hoger komen te staan dan normaal. Na het hoogwater van 1953 zijn de Deltawerken gebouwd en ook is de informatievoorziening sterk verbeterd, zodat Nederland zich beter kan voorbereiden op hoogwater.

Acuut gevaar?

Er bestaat geen acuut gevaar. De Nederlandse waterkeringen, waaronder de Maeslantkering, voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen.  De kering sluiten is pas nodig als er een extreme storm opsteekt, waarbij in Rotterdam waterstanden van meer dan drie meter boven NAP worden verwacht. Dat is in het tienjarige bestaan van de Maeslantkering slechts eenmaal voorgekomen. Op 9 november 2007 werd de kering wegens verwachte hoogwaterstanden gesloten. Er is pas een serieus probleem als de Maeslantkering niet functioneert bij een waterstand van ongeveer 3.50 meter boven NAP in Rotterdam. Een dergelijke situatie is zeldzaam.

Maar als?

Maar wat als er een extreme storm opsteekt? Dan nog is de situatie niet direct alarmerend. De Maeslantkering is een zogenaamde voorliggende waterkering, wat betekent dat hij deel uitmaakt van de voorste verdedigingslinie en dus de eerste 'klappen' opvangt. De tweede verdedigingslinie bestaat uit de dijkringen, die ook in staat zijn forse waterstanden te keren. De dijken langs de Nieuwe Waterweg en de Nieuwe Maas bijvoorbeeld zijn bestand tegen waterstanden van 3.42 meter boven NAP.

De combinatie van een extreme storm én een niet sluitende Maeslantkering zal Rotterdam naar verwachting eens per zevenduizend jaar onder water zetten. De jaarlijkse kans op een overstroming bedraagt 0,0143 procent. Er is dus zeker geen acuut gevaar.

Wie is verantwoordelijk?

Rijkswaterstaat Zuid-Holland is beheerder van de Maeslantkering en moet daarom de verbetermaatregelen doorvoeren. Zij doet dit in opdracht van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. Als de Maeslantkering een hogere faalkans heeft dan in de ontwerpfase werd aangenomen, dan heeft dat ook invloed op de gewenste hoogte van de dijken en sluizen in hetzelfde stroomgebied. Daarom werkt Rijkswaterstaat intensief samen met de waterschappen in de regio. De provincie Zuid-Holland houdt toezicht op waterbeheerders als de waterschappen en Rijkswaterstaat. Doel is de veiligheid in Zuid-Holland op het gewenste niveau te houden. De provincie is dan nauw betrokken bij het project. En er zijn nog veel meer organisaties waarmee Rijkswaterstaat meer of minder intensief samenwerkt. Het beheer en onderhoud van de Maeslantkering wordt uitgevoerd door het bedrijfsleven.