Energie en klimaat

Energie en klimaat

Rijkswaterstaat wil in 2030 energieneutraal zijn. Dit betekent: evenveel energie opwekken als verbruiken, volledig duurzaam. De Ramspolbrug bij de N50 bijvoorbeeld is een energieneutraal bouwwerk.

Rijkswaterstaat energieneutraal in 2030

Rijkswaterstaat bouwt dagelijks aan Nederland en aan een schone, groene en prettige leefomgeving, ook voor volgende generaties. Daarom willen we in 2030 energieneutraal zijn. Zo houden we de impact op het klimaat zo klein mogelijk.

Energie besparen en vergroenen is een belangrijke maatregel om de CO2-uitstoot te verminderen en energieneutraal te worden.

Energie besparen en vergroenen

Energie besparen en vergroenen is een belangrijke maatregel om de CO2-uitstoot te verminderen en energieneutraal te worden. Dat doen we bijvoorbeeld met LED-verlichting langs snel- en vaarwegen. Dit levert een forse besparing op, want (vaar)wegverlichting is goed voor maar liefst 30% van ons totale elektriciteitsverbruik.

Ook hebben de ruim 100 schepen van de Rijksrederij energiezuinige motoren gekregen. De fossiele brandstof voor deze schepen mengen we bovendien steeds vaker bij met schone biobrandstof. De schepen namen in 2016 44% van onze totale CO2-uitstoot voor hun rekening, dus hier valt veel milieuwinst te halen. Verder onderzoeken we de productie van biogas uit gemaaid bermgras.

In 'eigen huis' besparen en vergroenen we ook energie. We stappen bijvoorbeeld over op elektrische auto's voor ons eigen wagenpark, stimuleren duurzaam reisgedrag en videoconferencing en we hebben in Rijswijk een energieneutraal kantoor gebouwd.

Rijkswaterstaat stimuleert tevens CO2-reductie bij de gebruikers. We faciliteren bijvoorbeeld elektrisch rijden door laadpalen lang snelwegen aan te leggen. We dragen bij aan de ontwikkeling van brandstofbesparend asfalt. En we doen proeven met zelfrijdende vrachtwagens. Dit laatste is een voorbeeld van Smart Mobility, waarbij we de kansen van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën benutten.

Energie winnen

Als Rijkswaterstaat beheren wij grote gebieden in Nederland. Op deze gebieden willen we duurzame energie laten opwekken, die nodig is voor onze eigen kantoren, verlichting langs (vaar)wegen en voor bouwwerken, zoals tunnels, bruggen en sluizen. We richten ons hierbij op energie uit zon, wind, water, warmte en biomassa.

We gebruiken onze eigen bouwwerken om duurzame stroom op te wekken. Zo laten we langs de A6 bij Almere de markeringsborden oplichten met zonnepanelen in de berm. Dit gaan we langs veel meer snelwegen toepassen. Of neem de Ramspolbrug bij de N50. Deze voorziet volledig in zijn eigen energie met geïntegreerde zonnepanelen en wekt elektriciteit op als het brugdek weer naar beneden gaat.

De totale energiebehoefte van de hele Rijksoverheid zou in potentie duurzaam opgewekt kunnen worden op de gebieden die wij beheren. Er kan zelfs energie gewonnen worden voor anderen. Windmolens bij onze Krammersluizen bijvoorbeeld gaan 100.000 huishoudens van stroom voorzien. Ook krijgt het dak van onze zoutloods in Houten zonnepanelen. We realiseren zo tegelijkertijd minder CO2-uitstoot.

Samenwerken met de markt

Rijkswaterstaat is een grote opdrachtgever. We kunnen nog veel meer CO2-reductie halen als we met marktpartijen samenwerken. Denk aan het brandstofgebruik van bouwbedrijven tijdens de aanleg van een weg. Of het gebruik van duurzame materialen bij onderhoud aan een sluis. Ook heeft Rijkswaterstaat begin 2017 samen met 60 andere partijen de Green Deal GWW 2.0 ondertekend.

Samen met aannemers en kennisinstituten ontwikkelen we bijvoorbeeld recyclebaar asfalt. En bij het uitzetten van opdrachten beoordelen we aannemers onder meer op hun CO2-uitstoot: hoe lager die is, hoe groter de kans dat ze de opdracht winnen.

We kunnen nog veel meer CO2-reductie halen als we met marktpartijen samenwerken.

CO2-prestatieladder

De CO2-uitstoot van marktpartijen beoordeelt Rijkswaterstaat met de zogenaamde CO2-prestatieladder. Dit meet- en certificeringsinstrument kent 5 treden. Rijkswaterstaat en het ministerie van IenW zijn als een van de eerste overheidsorganisaties gecertificeerd, op trede 3. Dat betekent dat we maatregelen nemen om onze eigen CO2-uitstoot te reduceren. Uiterlijk in 2020 willen we trede 5 halen, het hoogste niveau. Dit houdt in dat we ook steeds meer maatregelen nemen voor CO2-reductie van het werk dat we aan de markt uitbesteden.

Klimaatbestendig in 2050

Rijkswaterstaat werkt tevens aan klimaatbestendigheid, in lijn met de doelen uit het Deltaprogramma en de Nationale Adaptatiestrategie. We willen dat onze (vaar)wegen en bouwwerken nu en in de toekomst bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte, hitte, wateroverlast en overstromingen. We werken hiervoor samen met gemeenten, provincies, havenbedrijven en (vaar)weggebruikers.

Klimaatbestendig betekent bijvoorbeeld dat wegen en tunnels bij extreme regenval begaanbaar blijven. Dat evacuatieroutes bruikbaar blijven, mocht het toch misgaan. En dat we bij extreme droogte blijven beschikken over voldoende drinkwater.

Ook gemeenten, provincies en waterschappen spelen een belangrijke rol bij het realiseren van de nationale energie- en klimaatdoelstellingen. Rijkswaterstaat helpt hen daarbij en zorgt ervoor dat relevante kennis over regelgeving en praktijkervaringen beschikbaar zijn en gedeeld worden. Zie ook de website RWS Leefomgeving.

We willen dat onze (vaar)wegen en bouwwerken nu én in de toekomst bestand zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte, hitte, wateroverlast en overstromingen.

Icoonprojecten

Samen met partners spannen we ons in op het gebied van energie en klimaat. Hieronder vindt u 15 icoonprojecten op het gebied van energie en klimaat. Via de landkaart of de lijst eronder vindt u meer informatie over het betreffende project.

171 Kaart Icoonprojecten Klimaatbuffer Zuidwest Ameland Krachttoer Rijksrederij Zeker duurzaam: lichtopstanden met ledverlichting Meer zicht met minder licht A6 Almere: een energieneutrale snelweg Self Supporting Rivier Systeem Energieneutraal Rijkswaterstaat kantoor in Rijswijk Ring Utrecht: aanpassen aan klimaatverandering Drijvende zonnepanelen op het water Rijden op waterstof Kreekraksluis: een duurzame sluis Dubbel duurzaam asfalt Wilhelminakanaal Tilburg: een toekomstbestendig kanaal Waterkracht uit pompgemalen Born en Maasbracht