01 Gladheid

onderliggende pagina's

Gladheid

Met het oog op de veiligheid en doorstroming van het verkeer wil Rijkswaterstaat het ontstaan van gladheid door winterse omstandigheden zoveel mogelijk voorkomen. De gladheidbestrijding is daarom een belangrijke taak van Rijkswaterstaat, die ruim 3000 km weg in beheer heeft. Bij kans op gladheid strooien we preventief zout om deze snelwegen veilig te houden.

Het landelijk dekkend Gladheidmeldsysteem (GMS) waarschuwt automatisch wanneer er kans op gladheid ontstaat. Dit systeem meet met sensoren in de weg onder andere de temperatuur van het wegdek, luchtvochtigheid en het zoutgehalte op de weg.

Op basis van informatie uit het GMS en de weersverwachting besluiten we om wel of niet te gaan strooien. Tussen het moment dat er besloten is om te gaan strooien en het moment dat de wegen gestrooid zijn, ligt ongeveer 2 uur. Rijkswaterstaat werkt hierin samen met provincies en gemeenten.

Achter de schermen bij een adviseur gladheidsbestrijding

Als het nog volop zomer is, zorgen we er al voor dat we klaar zijn voor een strenge winter. Op 56 plekken in Nederland liggen onze zoutvoorraden en staan de sneeuwploegen en strooiers te wachten tot het weer winter op de weg is. Adviseur gladheidsbestrijding Jan Rients zorgt ervoor dat de veiligheid van de weggebruiker en de doorstroming op de weg geregeld is.

(Een parkeerplaats.) VERSLAGGEVER: Dag meneer. Weet u wat een adviseur gladheidsbestrijding doet? Nee. (LACHT) U wel? Iets met strooien of zo. Dat hij dat regelt. Die geeft advies aan weggebruikers. Wat te doen in het geval... bij ijzel, sneeuw... Als u wilt, kunt u vandaag een dagje mee om te kijken wat ze nou precies doen. Oké. Waarom niet? (Aldus een jonge vrouw. Een man en een vrouw staan bij een meetinstrument aan een snelweg. Beeldtitel: Achter de schermen bij Rijkswaterstaat. De adviseur gladheidsbestrijding. Een man spreekt een groep toe:) LEVENDIGE MUZIEK Goedemorgen. Welkom bij de training Coördinator Gladheidsbestrijding. Ik ben Jan Rients Slippens. Ik ben senior adviseur gladheidsbestrijding. JAN: Nou, welkom. Leuk dat je er bent om vandaag een dagje mee te lopen. We komen net uit een cursus voor de nieuwe gladheidscoördinatoren. Dat is een van de dingen die wij voorbereiden in de zomer. (Jan en de vrouw stappen in een lift.) We gaan nu op weg naar een van de 56 steunpunten van Rijkswaterstaat. Daar hebben we onze strooiers staan, de sneeuwploegen, voorraden zout. We gaan eens kijken wat we daar doen in de zomer. (Een witte auto van Rijkswaterstaat rijdt een grote loods in. Ze stappen uit.) DE LEVENDIGE MUZIEK SPEELT VERDER JAN: Het steunpunt. Je ziet hier een monteur, die is aan het werk. Dat doen we in de zomer, het onderhoud aan al onze strooiers en alle ploegen. VROUW: Oké. Maar wat houdt jouw functie nou precies in? JAN: Het hoofddoel van mijn functie is om ook in winterse omstandigheden de veiligheid en de doorstroming van de weggebruiker te garanderen. Dat doen we dan door middel van gladheidsbestrijding. Onder andere ben ik verantwoordelijk voor materiaalinkopen en 't onderhoud dat hier gebeurt met onderhoudsaannemers. De zoutinkoop, het opstellen van richtlijnen samenwerkingsverbanden met provincies en gemeentes die op onze steunpunten komen in de winter. Dus ja, van alles en nog wat ten dienste van de weggebruiker. Dan komen we hier bij een zoutberg. -Echt veel. Ja, hier ligt ongeveer 3.000 ton. -Ja. En als wij in Nederland één strooiactie in een nacht doen dan zijn we 1.500 ton kwijt. Dus dan is de helft op. -Wow! En is het hetzelfde als keukenzout? -Ongeveer hetzelfde. Het is iets grover. En als je het zou gaan proeven... -Mag dat? Nee, dat mag niet. Het heeft een hele vieze smaak. Er zit een antiklontermiddel in. Hoe weet je dan wanneer je moet strooien? -We hebben 300 meetpunten in de weg. Op basis van de informatie van die meetpunten en het weerbureau kan een gladheidscoördinator beslissen of hij gaat strooien. En als je wil, kunnen we bij zo'n meetstation wel even gaan kijken. (Ze staan aan een snelweg.) In dit kastje zit een thermometer voor de luchttemperatuur een vochtigheidsmeter voor de luchtvochtigheid en een neerslagmeter die meet of het wel of niet sneeuwt of regent. Daar zitten nog sensoren in de weg. Die meten de wegdektemperatuur en het zoutgehalte. -Oké, dus al deze apparatuur bepaalt of er wordt gestrooid? -Ja, deze informatie komt bij de coördinator thuis op de computer. Samen met de informatie van het weerbureau kan hij het besluit nemen wel of niet te gaan strooien. Ik hoop dat je een goed beeld hebt gekregen van mijn functie als senior adviseur gladheidsbestrijding bij Rijkswaterstaat. Zeker. Ik vond 't erg leuk. Dank je wel. -Graag gedaan. Tot ziens. VERSLAGGEVER: En? Hoe was het? Ja, leuke dag. Bedankt dat ik mee mocht! (Het Nederlandse wapenschild op een blauwe achtergrond. Beeldtekst: Een productie van Rijkswaterstaat, 2014.) AFSLUITENDE MUZIEK

Soorten gladheid

Er zijn 3 soorten gladheid, namelijk het bevriezen van een natte weg, gladheid door neerslag (sneeuw en ijzel) en condensatiegladheid. Condensatiegladheid ontstaat als de temperatuur van de weg al erg laag is, vaak onder het vriespunt. Vaak slaat het vocht dan neer in de vorm van ijskristallen.

Zout strooien

Ondanks de verschillende soorten gladheid, is de manier van gladheid bestrijden steeds hetzelfde. Alle gladheid wordt bestreden door zout te strooien. Zout verlaagt het vriespunt met een aantal graden. Hierdoor wordt de weg minder snel glad en ontdooid bestaande sneeuw of ijzel weer. Voor een optimale werking moet het zout door het verkeer worden ingereden.

Strooiwagen met medewerkers bij zoutopslag

Veelgestelde vragen over gladheid

Wat kunt u als weggebruiker doen? Wat adviseert Rijkswaterstaat?

Pas uw rijstijl aan de omstandigheden aan: rijd voorzichtig, wissel niet onnodig van rijstrook en houd voldoende afstand. En mocht u een zoutstrooier tegenkomen: blijf op ruime afstand rijden en haal niet in.

Daarnaast adviseert Rijkswaterstaat iedereen de actuele weer- en verkeerssituatie in de gaten te houden en het reisgedrag daarop aan te passen. Dit kan via vanAnaarBeter en de website van het KNMI. Rijkswaterstaat informeert de weggebruikers via borden boven de weg en via het gratis Landelijke Informatienummer 0800-8002.

Wat is ijzel?

IJzel is winterse neerslag die bevriest zodra het op het koude wegdek komt. Dit vormt dan een dunne ijslaag op de weg. Ondanks dat er preventief gestrooid is, vormt dit ijslaagje zich bovenop het zout. Het ijslaagje ontdooit wel van onderaf, maar er kan een korte tijd toch sprake zijn van een zeer gladde weg. Het ijslaagje zorgt er namelijk voor dat het strooizout niet direct wordt vermengd, waardoor de dooiwerking langzamer verloopt dan bijvoorbeeld bij sneeuw.

Bij ijzel strooien we daarom altijd extra om de ijslaag ook van bovenaf te bestrijden. Door extra natzout aan te brengen verloopt de dooiwerking sneller. Zodra de bovenlaag zacht wordt, kan het zout zich vermengen en worden ingereden door het verkeer.

Omdat deze vorm van gladheid vaak niet zichtbaar is, waarschuwt Rijkswaterstaat de weggebruiker maximaal over de situatie op de weg via de actuele verkeersinformatie op radio en internet.
We kunnen ijzel niet met sneeuwschuivers bestrijden, daarvoor is het ijslaagje te dun. Een sneeuwschuiver kan pas bij minimaal 2 cm sneeuw worden ingezet.

Wat is gladheid door mist?

Soms is er sprake van lokale (onzichtbare) gladheid op de snelweg. Oorzaak is dan vaak aanvriezende mist op het wegdek. Dit type gladheid is, net als ijzel, moeilijk te bestrijden. Ondanks preventief strooien, vormt de aanvriezende mist een ijslaagje bovenop het zout. Het ijslaagje ontdooit wel van onderaf, maar er kan een korte tijd toch sprake zijn van een zeer gladde weg.

Omdat deze vorm van gladheid vaak niet zichtbaar is, waarschuwt Rijkswaterstaat de weggebruiker maximaal over de situatie op de weg via de actuele verkeersinformatie op radio en internet.

Rijkswaterstaat strooit in dit soort situaties vooraf (preventief) en tijdens de gladheid. De weginspecteurs en verkeerscentrales van Rijkswaterstaat monitoren 24 uur per dag de situatie op de weg. In geval van gladheid kan er voor de veiligheid een lagere maximumsnelheid worden ingesteld. Indien nodig sluiten we rijstroken of de gehele rijbaan af. Rijkswaterstaat doet er alles aan om tijdens de winter de wegen begaanbaar te houden door bijvoorbeeld preventief te strooien. Dat kan niet voorkomen dat er wel hinder is op de weg. Rijkswaterstaat informeert de weggebruiker over die hinder.

Waarschuwt Rijkswaterstaat via de informatiepanelen boven de weg voor gladheid?

Rijkswaterstaat kan de informatiepanelen boven de weg gebruiken om te waarschuwen voor gladheid. Maar Rijkswaterstaat zet vooral in op het informeren over de situatie op de weg via radio en internet, dit is een landelijk dekkend informatiesysteem.

De informatieborden staan namelijk niet overal in Nederland. Daarnaast heeft Rijkswaterstaat deze borden in situaties van gladheid vooral nodig om te informeren over wegafsluitingen en omleidingen. Maar in bijzondere gevallen plaatsen we dergelijke waarschuwingen op de informatieborden.

In geval van gladheid kan er voor de veiligheid een lagere maximumsnelheid worden ingesteld. Indien nodig sluiten we rijstroken of de gehele rijbaan af. Rijkswaterstaat doet er alles aan om tijdens de winter de wegen begaanbaar te houden door bijvoorbeeld preventief te strooien. Dat kan niet voorkomen dat er wel hinder is op de weg.

Gerelateerde onderwerpen

Stuur door

onderliggende pagina's