02 Wat doet Rijkswaterstaat met camerabeelden?

Wat doet Rijkswaterstaat met camerabeelden?

Rijkswaterstaat maakt gebruik van camera’s op en langs de weg en vaarweg, bij tunnels, viaducten, bruggen en sluizen. Waar worden deze camera’s voor gebruikt en wat doet Rijkswaterstaat met al die camerabeelden en informatie?

Verkeerscentrale Rijkswaterstaat

Live beelden van het verkeer op de weg

Voor verkeersmanagement en incidentmanagement kunnen medewerkers in de verkeerscentrales van Rijkswaterstaat via camera’s live kijken naar de situatie op de weg. Rijkswaterstaat gebruikt deze beelden om het verkeer zo goed mogelijk te laten doorstromen en om incidenten te signaleren, zodat snel kan worden gehandeld wanneer dat nodig is. Zo kan een verkeersleider bijvoorbeeld bij een ongeval een rijstrook afsluiten met een rood kruis of de snelheid aanpassen bij filevorming. Deze camera’s bevinden zich permanent langs of boven de weg. Ook maakt Rijkswaterstaat gebruik van camera’s langs de vaarweg.

De camera’s die Rijkswaterstaat inzet voor verkeersmanagement en incidentmanagement tonen alleen de actuele situatie op de weg. Er worden geen beelden opgenomen, behalve bij projecten waar de beelden noodzakelijk zijn om verkeerskundige analyses uit te voeren of onderzoek te doen naar automatiseringsmogelijkheden van bedrijfsprocessen met nieuwe technologie.

Camera’s langs de vaarweg

Ook maakt Rijkswaterstaat gebruik van camera’s langs de vaarweg. Vanuit verkeersposten kunnen medewerkers sluizen en/of vaarwegen in de gaten houden en zo de doorstroming, veiligheid en bediening van beweegbare bruggen en sluizen voor het vaarwegverkeer managen. De camera’s langs de vaarwegen en bij beweegbare bruggen kunnen beelden opnemen. Na een incident of bij een bijna-incident kunnen de beelden worden gebruikt voor onderzoek naar de oorzaak.

Voor een vlotte en veilige doorstroming op weg en water gebruikt Rijkswaterstaat camerabeelden

Camera’s in tunnels

In tunnels worden 24/7 beelden opgenomen in het kader van de Tunnelwet met als doel de doorstroming en veiligheid in de tunnels te bevorderen. De beelden kunnen eventueel na een groot ongeval in de tunnel gebruikt worden om te evalueren. Een dergelijke evaluatie is wettelijk verplicht na grote incidenten.

Dashcams en drones

In toenemende mate wordt er gebruik gemaakt van dashcam-opnamen van situaties waarvan op dat moment uit veiligheidsoverweging geen andere registratie mogelijk is. De beelden worden later verwerkt (bijvoorbeeld schade aan onze eigendommen langs de (vaar-) weg). Ook maakt Rijkswaterstaat gebruik van camera’s aan drones bij incidenten/calamiteiten op de (vaar-) wegen (zoals het inventariseren van een olievlek) en bijvoorbeeld bij inspectie en onderhoud aan onze bruggen en sluizen.

Tijdelijke inzet van camera’s voor verkeersonderzoek en spitsmijden

Met speciale camera’s registreert Rijkswaterstaat soms kentekens om onderzoek te doen naar verkeersstromen. Daarmee worden verkeers- en vervoersmodellen uitgedacht en getoetst of gerichte mobiliteitsoplossingen ontwikkeld voor de weggebruiker. Daarnaast registreert Rijkswaterstaat kentekens om automobilisten persoonlijk aanbiedingen te kunnen doen voor deelname aan spitsmijdenprojecten en om objectief hun reisgedrag vast te stellen voor een langere periode.

Rijkswaterstaat gebruikt voor deze onderzoeken tijdelijke camera’s die werken op basis van kentekenherkenning (ANPR). Daarbij wordt het kenteken gescand en samen met het tijdstip en de locatie van de auto in een bestand opgeslagen. Zodra het kenteken niet meer nodig is voor verdere verwerking wordt het kenteken verwijderd uit het bestand. De verzamelde informatie wordt onder andere gebruikt voor het bepalen van reistijden en ritfrequenties. Snelheidsovertredingen en voertuigkenmerken zijn niet relevant voor een verkeersonderzoek en worden dus niet geregistreerd. Camera’s voor een verkeersonderzoek staan meestal 1 à 2 weken langs de weg. Bij spitsmijdenprojecten (waarbij automobilisten verleid worden de spits te mijden) is dat afhankelijk van de duur van het project.

Onderzoek optimaliseren vaarwegen

Rijkswaterstaat voert onderzoek uit om het gebruik van de (vaar-)wegen te optimaliseren. Voor deze onderzoeken wordt beeldmateriaal van Rijkswaterstaat-camera’s gebruikt voor onderzoek. Deze onderzoeken dragen bij aan verbetering van de verkeersveiligheid en de doorstroming van het wegverkeer. Tijdelijke opslag van camerabeelden (dit kunnen de camera’s zijn die we normaal al gebruiken of extra camera’s die tijdelijk worden bijgeplaatst) kan hiervoor nodig zijn.

Afstaan van gegevens

De (persoons)gegevens die Rijkswaterstaat verzamelt voor verkeerskundig onderzoek worden niet gedeeld met derden. De enige uitzondering daarop is indien Rijkswaterstaat beelden moet delen op grond van een wettelijke verplichting. Dit geldt ook voor camerabeelden die worden opgenomen bij incidentmanagement op zowel de weg als de vaarweg. Rijkswaterstaat staat opgenomen camerabeelden of kentekens die gescand zijn tijdens verkeerskundig onderzoek, alleen maar beschikbaar als het Openbaar Ministerie of de politie deze vordert en de bewaartermijn niet overschreden is, anders hebben we deze beelden niet meer.

In alle gevallen geldt dat Rijkswaterstaat zich houdt aan de privacyregels volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en gaat zorgvuldig om met deze persoonsgegevens. De doelen waarvoor de beelden worden gebruikt zijn uitsluitend voor Rijkswaterstaat zelf en niet voor gebruik door derden. Rijkswaterstaat stelt de camerabeelden van rijks(vaar)wegen en terreinen (zoals onze gebouwen) daarom niet beschikbaar aan particulieren tenzij daar een wettelijke grondslag voor is.

Delen via social media

Via Twitter biedt Rijkswaterstaat automobilisten informatie over de actuele situatie op de snelwegen. Bij de tweets worden ook regelmatig screenshots van camerabeelden gedeeld, om nog beter te kunnen laten zien hoe de situatie op de weg is en om te verduidelijken welke stappen er worden genomen bij de afhandeling van incidenten.