04 Zoab

Op de Nederlandse snelwegen is zeer open asfaltbeton (zoab) het meest toegepaste soort asfalt. Zoab vermindert het verkeersgeluid en het vergroot de capaciteit van de weg door minder spat- en stuifwater tijdens regen.

Andere voordelen zijn dat zoab een zeer goede weerstand heeft tegen spoorvorming en dat het comfortabel is om over te rijden. Sinds begin 2007 is hier een nieuwe verbeterde variant op gekomen, genaamd duurzaam zoab. Dit wegdek is sterker en duurzamer dan standaard zoab. 

Zoab is een wegverharding met een hoog percentage holle ruimte (circa 20%). De porositeit van zoab wordt bereikt doordat het mengsel relatief veel grof granulaat (steenslag) en relatief weinig fijnere bestanddelen bevat. Zoab heeft dus niet de 'betoneigenschap' van een continue gradering, zoals asfaltbeton. Zoab voorkomt door de holle ruimte het opspatten van water en reduceert het geluid ten opzichte van een verharding als Dicht Asfaltbeton (dab) dat tot 1990 de standaard deklaag was. 

Zoab bestaat uit een mengsel van stenen, zand, vulstof en bitumen. Dit laatste is een stroperig bindmiddel afkomstig uit ruwe aardolie, dat ervoor zorgt dat de stenen in het asfalt aan elkaar blijven zitten.

Zoab heeft een open structuur.

Levensduur

Door de open structuur veroudert het bitumen eerder dan bij dicht asfaltbeton. Door weersomstandigheden zoals zon, regen en vorst wordt het bitumen brosser. Tegen einde levensduur wordt het bitumen zo bros, dat er onder invloed van verkeer scheurtjes ontstaan in het bitumen, die uiteindelijk leiden tot het loslaten van stenen, ook wel rafeling genoemd.

Gemiddeld is de levensduur van duurzaam zoab op de rechterrijstrook 11 jaar en op de linkerrijstrook 17 jaar. Dit verschil komt omdat de rechterrijstrook zwaarder wordt belast: op deze rijstrook rijdt meer verkeer, waaronder ook meer vrachtwagens.

Veiligheid

Bij nieuw aangelegd zoab bestaat er het risico op onvoldoende stroefheid omdat de stenen aan het oppervlak van nieuw zoab nog omhuld zijn met bitumen. Als hiertegen geen maatregelen zouden worden genomen, is de remweg te lang. Zodoende wordt nieuw zoab voor openstelling van de weg afgestrooid met een geringe hoeveelheid fijn, scherp materiaal. Op basis van intensief onderzoek heeft het afstrooien geen negatieve gevolgen voor de geluidsreductie, waterbergend vermogen en duurzaamheid. Zo is het zoab voldoende stroef waardoor er een veilig wegdek ontstaat voor de gebruiker.

Ontwikkelingen

Asfalt op rijkswegen heeft een ontwikkeling doorgemaakt en kent daarin 4 generaties. Dicht asfaltbeton is de eerste generatie. zoab en duurzaam zoab vormen de tweede generatie en zijn circa 3 dBa stiller dan dichte deklagen. De derde generatie, tweelaags zoab , is circa 2 dB stiller dan duurzaam zoab. De meest recente ontwikkeling (vierde generatie) is tweelaags zoab-fijn. Deze deklaag wordt vanaf 2015 als pilot toegepast op de Nederlandse snelwegen en is nog ca 1 dB stiller dan regulier tweelaags zoab.

Ontwikkeling Ultrastil wegdek

Rijkswaterstaat onderzoekt de mogelijkheid voor een Ultrastil wegdek (USW). De lat wordt hier hoog gelegd. Het doel is om een wegdek te ontwikkelen met een geluidsreductie van 10 dB ten opzichte van een dichte deklaag en een levensduur van minstens 7 jaar. Kijk voor meer informatie op de pagina Ultrastil wegdek.