01 Barrières passeerbaar maken voor vis

Barrières passeerbaar maken voor vis

Dammen, stuwen, sluizen en gemalen zijn nodig voor onze veiligheid, maar maken onze wateren ook moeilijker bereikbaar voor vissen. Terwijl vissen heel belangrijk zijn voor schoon en gezond water.

Rijkswaterstaat neemt daarom maatregelen die zorgen voor een goede en meer gevarieerde vispopulatie in onze meren en rivieren. Zo zetten we de sluizen op een kier en leggen we vispassages aan.

(Een animatie. Beeldtitel: O, zit dat zo! Een vogel vliegt over water. Voice-over:) RUSTIGE MUZIEK VOICE-OVER: Ah, de visdief. Deze beschermde vogel komt... (Vissen verdwijnen.) Wacht even, wat is hier aan de hand? O, een dam. Ja, die houdt natuurlijk al dat water tegen maar het blokkeert ook de doorgang voor het leven hier. (Vissen aan weerszijden van de dam.) Kijk, in de natuur zwemmen trekvissen van zout naar zoet water en andersom. Maar ook tussen rivieren en meren is deze doorstroom heel belangrijk. (Wegwijzers onder water.) Als dat niet meer kan, verliezen we niet alleen een hoop vis maar ook dieren die daarvan afhankelijk zijn, en dat is niet de bedoeling. (De visdief vervaagt.) Daarom leggen we op dit soort plekken steeds vaker vispassages aan een soort vistunnels. En daar verderop, daar zetten we af en toe de sluizen op een kiertje. (Een vis zwemt onder een sluisdeur door.) Zo houden we de natuur in beweging, creëren we ruimte voor de dieren en genieten we zelf ook een beetje mee. (Op een uitkijkpunt staat een informatiebord over de zeeforel en de visdief. Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op www.rijkswaterstaat.nl/ruimbaanvoorvis. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2020.) DE RUSTIGE MUZIEK EBT WEG

(Langer) open zetten sluis

Bij een sluis kan ervoor worden gekozen om deze volledig, dan wel langer, open te zetten. Om veiligheidsredenen en vanwege de waterhuishouding is dit niet altijd mogelijk. Een sluis is in eerste instantie bedoeld om water te keren. 

Bij zoet-zoutwaterovergangen ontstaat er achter de sluis bovendien een brak of zoetwatergebied. Voor ecologisch herstel is het nuttig om weer natuurlijke zoet-zoutwaterovergangen en een doorgang voor vis te creëren. Op andere plaatsen is dit niet gewenst, omdat bijvoorbeeld agrariërs voor irrigatie gebruik maken van zoetwatergebieden.

Hoe werken vispassages?

Vispassages zijn constructies in dammen of gemalen die deze blokkades in waterwegen toch ‘passeerbaar’ maken voor migrerende vissoorten. Ze zorgen dat vissen het hoogteverschil kunnen overbruggen, dat stroming wordt afgezwakt of dat er simpelweg een opening is waardoor de trekkende vis kan zwemmen. Grote hindernissen voor vismigratiestromen zijn de Haringvlietdam en de Afsluitdijk. Rijkswaterstaat onderneemt actie om deze barrières ‘visvriendelijker’ te maken. Zo wordt de Haringvlietsluis op een kier gezet om vissen door te laten.