Rivierhout

onderliggende pagina's

Rivierhout

Dood hout hoort van nature thuis in de Nederlandse rivieren. Op en rond dit hout vinden diverse soorten insecten en vissen hun leefgebied. Daarom brengt Rijkswaterstaat, met een anker, dode bomen aan in onze rivieren. Zo herstellen we een belangrijke schakel in de voedselketen en verbetert de biologische waterkwaliteit.

In de afgelopen eeuwen is er hard gewerkt om de bevaarbaarheid en de veiligheid van ons binnenwater te verbeteren. Rivieren werden rechtgetrokken en oevers veelal met steen verstevigd. Alles wat opstuwing kan veroorzaken werd verwijderd.

Deze ingrepen hebben grote gevolgen gehad voor het leven in de rivier: veel plant- en diersoorten die op hout leven zijn verdwenen. Daarom leggen we op steeds meer plekken dode bomen in het water. Dit past bij andere herstelmaatregelen, zoals natuurvriendelijke oevers en geulen. Zo maken we de rivieren weer aantrekkelijk voor flora en fauna die daar oorspronkelijk thuishoren. Vanzelfsprekend zorgen we voor veilige scheepvaart en een goede doorstroming bij hoogwater.

Bomen in het water vormen een koraal voor ongewervelde diertjes in de rivier

Eten en gegeten worden

Al snel krioelt het van het leven op en rond dergelijke boomriffen. De bomen vormen als het ware een koraal voor ongewervelde diertjes die met het blote oog nét te zien zijn, zoals kokerjufferlarven, vlokreeftjes en eendagsvliegen. Deze diertjes worden weer gegeten door vissen. Zij gebruiken de takken en de wortels van de boom om te schuilen, te paaien en voedsel te verzamelen. Vervolgens duurt het niet lang voordat ook visetende vogels in de buurt neerstrijken. Dit samenspel wordt in 1 oogopslag duidelijk gemaakt in de tekening van Stichting ARK.

Aanbrengen van rivierhout achter een vooroever in de Lek.

Het hout trekt veel vissen aan, die op zoek zijn naar voedsel.

Veiligheid voor de scheepvaart

Rijkswaterstaat plaatst de bomen buiten de vaargeul zodat de scheepvaart er geen last van heeft. Ze worden stevig verankerd aan de bodem of aan de wal. In de komende 6 jaar worden alle Rijntakken van rivierhout voorzien. Ook langs de Maas is rivierhout een vertrouwd beeld aan het worden. Als bomen omvallen mogen ze in principe verankerd op de oever blijven liggen. Als het nodig is, wordt het vaarwater op deze locaties met een drijvende markering aangegeven. Daarnaast zijn enkele Maasgeulen van boomriffen voorzien.

Video

Waar liggen de bomen?

Locaties van de bomen
PlaatsKilometerpaalLocatieVorm
Lek


Amerongen/MaurikLinkeroever 922,2VistrapBomen met kluit
EverdingenLinkeroever 942,6 - 944,5KribvakBomen met takken
EverdingenLinkeroever 936,3KribvakDunne boomstammen in schermen
WageningenRechteroever 904,1 en 902,9Kribvak6 losse bomen
WageningenLinkeroever 901,9 en 902,1Kribvak4 losse bomen
CulemborgLinkeroever 937,2Kribvak2 bomen
CulemborgLinkeroever 936,9Kribvak4 boomstammen in onderwaterschermen
Waal


HurwenenLinkeroever 930,9Nevengeul2 geclusterde bomen
IJssel


HattemLinkeroever 981,2 - 982,2KRW-geul
4 x 3 losse bomen
Maas

Hemelrijkse Waard (Oijen-Lithoijen)
Linkeroever 196,7-200,0Nevengeul en oude Maasarm18 grote bomen met kluit
MaasbommelRechteroever 192,6-193,4Geïsoleerde geul4 grote bomen met kluit
Loonse WaardRechteroever 180,7Maasplas1 boom
OverasseltRechteroever 169,8 en 170,3Maasoever2 bomen
GraveLinkeroever 172,8 en 173,0Maasoever2 bomen
GewandeLinkeroever 214,6Maasoever1 boom

De bomen blijven dankzij een anker op de bodem liggen.

Documentaire levende rivier

In de documentaire Levende Rivier vaart Ruben Smit met zijn kano bij Wageningen langs 1 van de projecten met rivierhout.

Documenten

Het plaatsen van rivierhout
Rivierhout, afwegingen bij plaatsing en beheer pdf 3 MB / december 2016

Vraag en antwoord

Komen de planten en dieren vanzelf op het hout?

Ja. De vestiging van soorten is spontaan en gaat boven verwachting snel. Dit bleek uit de proef die met de maatregel is gedaan van 2013-2015. Al na korte tijd werden bijzondere insectenlarven en vissen aangetroffen.

Is ander materiaal dan hout ook geschikt?

Aan ander materiaal, bijvoorbeeld steen, kunnen zich ook planten en dieren hechten. Maar Nederland heeft van nature geen stenige ondergronden onder water en dus ook geen soorten die daar thuis horen. Wat er kunstmatig aan steen gestort is, wordt bevolkt door de driehoeksmossel die oorspronkelijk uit Zuid-Oost Rusland komt. Op het Rivierhout is deze tot dusverre niet gesignaleerd.

Toon alle vragen

Gerelateerde onderwerpen

Stuur door

onderliggende pagina's