01 Grensmaas

Grensmaas

De Grensmaas is het onbevaarbare deel van de Maas tussen Maastricht en Roosteren. Het is de enige grindrivier die Nederland rijk is. In dit gebied wordt gewerkt aan bescherming tegen hoogwater door de stroomgeul te verbreden en uiterwaarden te verlagen.

Plannen voor herinrichting Grensmaas

Al vanaf het begin van de jaren 90 zijn er herinrichtingsplannen voor de Grensmaas. De hoogwaters van 1993 en 1995 betekenden forse overstromingen in Limburg, met flinke schade tot gevolg. Dat leidde tot versnelling van de plannen in de vorm van het omvangrijke programma De Maaswerken, bestaande uit de deelprogramma’s Zandmaas, Maasroute (gericht op verbetering van de rivier als scheepvaartroute) en Grensmaas.

Een veiligere en natuurlijkere Grensmaas

In 2005 werd gestart met het werk aan de Zandmaas en in 2008 was het zuidelijke deel aan de beurt: het Grensmaasproject. Sindsdien werkt het zelfstandig opererende Consortium aan een betere bescherming tegen hoogwater. Dat gebeurt door de stroomgeul te verbreden en de uiterwaard op 11 locaties te verlagen. Zo krijgt de rivier meer ruimte om water af te voeren als het nodig is.

Hoofddoel van deze ingrepen is een 5 keer kleiner risico op overstromingen. Deze doelstelling is in 2017 behaald. Daarnaast levert het project ruim 1000 ha aan nieuwe natuur op en is er grind als grondstof voor de nationale behoefte aan beton voor de bouwsector beschikbaar gekomen.

Meerdere locaties zijn al klaar. Momenteel speelt de uitvoering zich voornamelijk af bij Grevenbicht (Koeweide/Trierveld), de centrale win- en opslaglocatie voor grind en zand. Kijk voor de actuele situatie en planning van de werkzaamheden op de website Consortium Grensmaas.

Zelfrealisatie door Consortium Grensmaas

Het Grensmaasproject wordt voor het grootste deel voor eigen rekening en risico uitgevoerd door het Consortium Grensmaas, een samenwerkingsverband van grindbedrijven, aannemers en Natuurmonumenten. Om de werkzaamheden te financieren, zal het consortium in totaal circa 54 miljoen ton grind en 10 miljoen ton zand winnen. Rijkswaterstaat is contractpartner van het consortium en ziet toe op het nakomen van de projectafspraken en het behalen van de maatschappelijke doelen.

Resultaten

De maatregelen zorgen ervoor dat de waterstanden in de Grensmaas bij hoogwater tot een meter lager zijn.

Tegelijkertijd levert de verruiming van de rivier een afwisselender landschap op. Er ontstaan natte en droge stukken, waar meer plant- en diersoorten kunnen leven dan voorheen. Dit draagt bij aan het ecologisch herstel van de Maas volgens de Europese Kaderrichtlijn Water. Ook plaatsen we bijvoorbeeld rivierhout om het waterleven een extra impuls te geven.

Meer feiten en cijfers Grensmaasproject

  • 12 werklocaties, waarvan 11 via zelfrealisatie uitgevoerd door het Consortium Grensmaas. De locatie Roosteren is als eerste project in 2006 door Rijkswaterstaat gerealiseerd.
  • De kosten van de uitvoering bedragen circa € 700 miljoen, grotendeels betaald met de opbrengst van grind en zand.
  • Er wordt 100 miljoen ton grond verplaatst.
  • De oeververlaging op de verschillende locaties bedraagt gemiddeld 6 tot 7 m.
  • De 1000 ha aan nieuwe natuur maakt deel uit van het grensoverschrijdende Rivierpark Maasvallei, met zowel aan Vlaamse als Nederlandse zijde volop mogelijkheden om te genieten van het weidse Maaslandschap.
  • Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten beheren de nieuwe natuurgebieden samen met de wild levende en vrij rondtrekkende kuddes Konikpaarden en Galloway runderen.
  • 2 hoogwaterbruggen tussen respectievelijk de dorpen Maasband en Meers en Visserweert en Illikhoven. De dorpen houden daardoor bij wassend water verbinding met het vasteland.

Documenten Grensmaas

Bezoek de verzamelpagina Factsheets de Maaswerken om de volgende factsheets over het Grensmaasproject en het programma de Maaswerken te bekijken of downloaden:

  • Factsheet Grensmaas
  • Factsheet rivierverruiming Grensmaas
  • Facsheet natuurontwikkeling Grensmaas
  • Factsheet hoogwaterbescherming
  • Factsheet delfstoffenwinning
  • Factsheet Vlaamse locaties Grensmaas
  • Factsheet schaderegeling Grensmaas
  • Factsheet bijzondere contractvormen
  • Factsheet De Maaswerken
  • Factsheet historie de Maaswerken
  • Verzamelmap de Maaswerken (met overzichtskaart van alle projecten)