Waarom kozen we voor een tijdelijke breuksteendam

Waarom kozen we voor een tijdelijke breuksteendam?

Rijkswaterstaat bouwde na de aanvaring een tijdelijke breuksteendam benedenstrooms bij stuw Grave. Projectmanager Tom Huveneers legde uit waarom we hiervoor gekozen hebben.

Samen met de markt bedacht Rijkswaterstaat 12 mogelijke oplossingen. 'We keken onder andere naar (water)veiligheid, technische haalbaarheid en doorlooptijd. Er blijven 5 opties over en de dam was een van de meest snelle opties om te realiseren. Ook hebben we nu de ruimte aan de voorkant van de stuw om aan het definitieve herstel te werken.'

Breuksteendam

De dam wordt gebouwd met breukstenen. 'Deze zijn grof en puntig en hechten goed aan de ondergrond en aan elkaar.' Over de stenen komt een kraagstuk (een soort zeil) dat ervoor zorgt dat er geen water tussen de stenen stroomt. Als de dam er ligt wordt het waterpeil gecontroleerd weer aangepast naar een goed niveau met behulp van stuwen in de buurt.

Berekenen

'Omdat er benzeen als lading bij betrokken was, moesten we eerst zorgen dat de situatie veilig was. Daarna konden we de benodigde (onderwater)inspecties uitvoeren, kijken naar tijdelijke oplossingen en gaan rekenen. Dit kostte 1 week tijd.De stuw is zo'n 90 jaar oud. Daarom berekenden we bij alle opties wat de invloed zou zijn op de bestaande constructie. Zou de stuwvloer het aankunnen? Als we iets aan de stuw zouden hangen, zou dan de draagkracht voldoende zijn?'

Omdat er benzeen als lading bij betrokken was, moesten we eerst zorgen dat de situatie veilig was

Breder kijken

'Uit de hele organisatie kwamen ideeën binnen. Dat was heel fijn! Ook hebben we zeer intensief samengewerkt met de onderhoudsaannemer en een ingenieursbureau.' Hadden we zelf die kennis niet binnen Rijkswaterstaat? 'Jawel, maar Rijkswaterstaat heeft ervoor gekozen om zulke dingen samen met de markt op te pakken. Dit zorgt ervoor dat we zonder extra tijd kwijt te zijn breder hebben gekeken en het heeft voor deze situatie uniek gewerkt.'

Waterattractiepark

Ook kwamen er ideeën van het publiek en bedrijven binnen bij de Landelijke Informatielijn. 'We hebben ze allemaal bekeken en eigenlijk hadden ze allemaal wel raakvlakken met de 12 opties die we zelf al in gedachten hadden. Ook was er een excentriek idee: maak er een waterattractiepark van.'

Herstelwerkzaamheden

Als de tijdelijke dam aan de achterkant van de stuw ligt (benedenstrooms), dan is er aan de voorkant – de kant waar het schip tegenaan is gevaren – de ruimte om de beschadiging te herstellen. Hoe groot de schade onder water is, is nog moeilijk te zien. Mogelijk moeten de steunberen gerepareerd worden. Dit zijn stalen steunen die in beton gestort zijn en waar de jukken tegenaan steunen. Deze moeten worden drooggezet en onderzocht worden op haarscheurtjes. Dan wordt ook pas duidelijk hoe lang het definitieve herstel gaat duren.

Droogzetten

Hoe zet je deze steunberen droog? 'Er moeten daar speciale droogzetkuipen voor gemaakt worden, Die zetten we dan neer en pompen vervolgens de droogzetkuipen leeg zodat steunberen en jukken droog komen te staan. Vervolgens kan herstel gebeuren conform standaard onderhoudsmethoden.'

Hoog water

Het hoogwaterseizoen loopt nog tot 1 april en ook in de zomer kan een hoogwatergolf optreden, dus het is nog voorstelbaar dat er een hoogwatergolf komt en dat de dam deels afgebroken moet worden om de waterstand te regelen (voorkomen van te grote opstuwing bovenstrooms). 'Als het bijvoorbeeld veel regent in de Ardennen en het water door de Maas hierheen stroomt, dan kunnen we 1 m van de dam afhalen. Dit kunnen we 48 uur van te voren zien. Als de hoogwatergolf dan voorbij is, kunnen we de dam ook snel weer opbouwen.'