04 Video's

Op deze pagina vindt u de video's over de versterking van de Houtribdijk.

Eerste fase Trintelzand gereed (november 2019)

Bij de zandwinning voor de versterking van de Houtribdijk kwam veen en klei vrij. Daarvan hebben we een nieuw, nat natuurgebied in het Markermeer gemaakt: Trintelzand.

Einde aan problemen zandverstuiving (september 2019)

Rijkswaterstaat heeft eind september 2019 de laatste grond aangebracht op de zandige oevers van de Houtribdijk, tussen Enkhuizen en Trintelhaven. De grondlaag en het gras voorkomen dat er bij harde wind zand terechtkomt op de autoweg N307.

Versterking Houtribdijk Einde aan problemen zandverstuiving We hebben 80.000 m3 grond gestort op de oevers van de Houtribdijk. Ook hebben we nieuw gras ingezaaid op een oppervlakte van 1 miljoen m2. Zo komt er geen stuifzand meer op de weg tussen Lelystad en Enkhuizen. De zandoevers zijn goedkoper dan stenen oevers. Ook maken ze de natuur in het IJsselmeergebied diverser. En bij storm beschermen de brede oevers de Houtribdijk tegen de golven. Versterking Houtribdijk. Een productie van Rijkswaterstaat 2019.

Monitoring zandige oevers met TU Delft (maart 2019)

Rijkswaterstaat start in samenwerking met de TU Delft een monitoringsprogramma langs de nieuwe zandige oevers van de Houtribdijk. Promovenda Anne Ton laat zien hoe bijzonder deze oevers zijn en hoe ze als onderzoeker te werk gaat in het IJsselmeer.

Enkele maanden geleden was hier nog water, maar nu ligt er 10 miljoen kuub zand langs de oevers van de Houtribdijk. Dat zand komt uit het Markermeer en is een natuurvriendelijke manier om de dijk te beschermen tegen de kracht van de golven. Nergens ter wereld is een dijk versterkt met zand in een gebied zonder eb en vloed. Aan de kust weten we heel goed hoe we dat moeten doen. Maar in zo’n meren systeem is het eigenlijk een heel nieuw concept. Daarom ga ik onderzoeken, hoe het zand zich hier ontwikkeld. De afgelopen weken hebben we voor het onderzoek meetapparatuur neergezet. En die kunnen we nu even van dichtbij gaan bekijken met het schip. Ja, we zijn een stukje uitgevaren. En je ziet hier een van de zes grote meetpalen staan, die Rijkswaterstaat de afgelopen weken langs de Houtribdijk heeft neergezet. Er staan twee van dit soort palen aan de IJsselmeer kant, en vier palen aan de Markermeer kant. Nou, wat je hier ziet is dat hij een stukje boven water uitkomt. Maar in totaal is hij 16 meter lang en staat ‘ie dus in de IJsselmeerbodem. Je ziet dat het volhangt met instrumenten. Daarmee gaan we meten: de golfhoogte en allerlei stromingen die rondom die paal gebeuren. Die data wordt dan vervolgens weer uitgezonden via de antenne en via de satelliet. En komt allemaal terecht in een datacenter. Zodat ik daar in Delft, er achter mijn computer weer bij kan. En die data kan gaan analyseren. Als onderzoeker kun je natuurlijk niet alleen achter de computer blijven zitten in Delft. Soms moet je ook naar de meetpalen toe. We gaan nu naar het ondiepe gedeelte. Dus we gaan met een kleiner bootje, naar de kleine meetpalen die hier verder op staan. Dus laten we gaan. We hebben 10 miljoen kuub zand tegen de Houtribdijk aangelegd om hem te beschermen. En we hebben dat van tevoren goed doorgerekend, met allemaal modellen en een proefvak. Maar we willen nu ook in de praktijk kijken, hoe dit ondiepe stuk zich houd. Het blijft misschien een vlakke helling, of komt er meer een kuil in? Dat zijn dingen die we hier aan het onderzoeken zijn. De komende twee jaar gaan we alle processen hier tot in detail meten. En die metingen allemaal interpreteren. Maar wat gaan we met al die kennis doen? Nou we kunnen dan iets zeggen over het onderhoud van de Houtribdijk. Zowel boven water als onder water. Maar we kunnen die kennis ook gebruiken in andere projecten, in Nederland of in het buitenland. Waar ze ook geïnteresseerd zijn in zo een zandige versterking. Daarom ga ik in mei, ook iets vertellen op een wetenschappelijk congres in Florida. Over dit project ‘de Houtribdijk’.

De laatste kubieke meters zand (maart 2019)

In maart 2019 stortten we de laatste kubieke meters zand voor de versterking van de Houtribdijk. De Sliedrecht 27 zorgde ervoor dat het zand uit het Markermeer op de juiste plek langs de naast de Houtribdijk kon worden gelegd.

Versterking Houtribdijk De laatste kubieke meters zand De Houtribdijk kreeg in enkele maanden tijd brede, zandige oevers. De oevers beschermen zo'n 10 kilometer van de dijk en bevatten 10 miljoen kuub zand. Deze wereldprimeur is mede te danken aan de Sliedrecht 27. We staan hier op de winzuiger de Sliedrecht 27. En we liggen hier momenteel op het Markermeer. We zijn hier zand aan het winnen voor de dijkversterking van de Houtribdijk. Dit schip is gebouwd om zand te winnen. Uniek hier van dit schip is dat wij tot 40 min zelfs dieper, maar op dit werk gaan we naar de min 40 zand kunnen winnen. En met dit schip kunnen we het ook nog tot een afstand van maximaal 6 km ver weg brengen. Aan de voorkant van het schip zit een ladder met een buis erop. Daar wordt het zand gewonnen naar de min 40. Dan wordt het zand naar boven gepompt. Hier in de machinekamer staan er drie pompen met grote motoren, die staan te pompen. En die brengen het zand door deze leiding hierachter de drijvende leidingen. Daarna een stalen leiding op de bodem van het Markermeer van 2 kilometer lengte. Komen we bij de dijk uit, daar wordt het met stalen leidingen verder verdeeld langs de dijk om het daar te verwerken. De aannemer werkt nu aan het laatste stukje oever bij het Markermeer. Het is de bedoeling dat wij, als het zand allemaal is afgewerkt dan gaan we een kruiden-grasmengsel inzaaien. Zodat het een schrale grasmat gaat worden. En die schrale grasmat is om vegetatie te vormen zodat het zand op z’n plek blijft liggen en dat het niet meer kan verstuiven.

Bouwen met de natuur

Rijkswaterstaat versterkt de Houtribdijk bij Enkhuizen met 10 miljoen m3 zand. Dat is evenveel als er normaal gesproken in een jaar gebruikt wordt om de hele Nederlandse kust te versterken. Dit zand halen we uit de buurt van de Houtribdijk. De natuurlijke diversiteit wordt door de zandige oevers vergroot: zo bouwen we met de natuur. Nergens ter wereld wordt een dijk in zoet water op deze manier versterkt. Een echte wereldprimeur dus.

We versterken de Houtribdijk. De dijk die Noord-Holland verbindt met Flevoland…Bij storm houdt de Houtribdijk het water van Markermeer én IJsselmeer in toom. Richting Enkhuizen versterken we de dijk met grote pakketten zand. Het bouwmateriaal van de natuur, uit de directe omgeving van de Houtribdijk. In totaal spuiten we 10.000 m3 zand op, tot aan Enkhuizen. We herschikken het zand tot brede, schuin aflopende oevers. Deze oevers breken straks de kracht van de golven. De overgang van water en zand is bovendien gunstig voor vissen. Deze dijkversterking met zand in een zoetwatermeer is een wereldwijde primeur. Met wetenschappers monitoren we nu hoe zand en golven elkaar hier beïnvloeden. Zo krijgen we steeds meer kennis over innovatieve dijkversterking. En kunnen we ons land ook in de toekomst blijven beschermen door te bouwen met de natuur als uitgangspunt.

De schepping van nieuwe natuur

Tot medio 2020 versterken we de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen met zand. Het zand winnen we in de buurt van de dijk. De bovenste lagen uit de zandwinputten zijn niet geschikt voor dijkversterking, maar mede dankzij de 'Edax' maken we er wel prachtige nieuwe natuur mee in het Markermeer.

Rijkswaterstaat versterkt de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen. Naast de dijk maken we nieuwe dammen en plassen. Dit is over enkele jaren een natuurgebied. Maak kennis met een van de hoofdrolspelers: de ‘Edax’. Deze reus weegt 1700 ton en is bijna 90 m lang. Onder water snijdt de Edax door de bodem. Met een 30 m lange arm en snijkop. De snijkop maakt het zand en klei los. Het hele proces wordt vakkundig en precies gestuurd. Aan vermogen heeft de Edax geen gebrek. Al het zand gaat door drijvende pijpleidingen. Zodat het zo’n 4 km verderop weer tevoorschijn komt. En er in het Markermeer langzaam maar zeker... een nieuw natuurgebied verrijst. Een gebied vol leven voor insecten, mosselen, slakken, vissen en vogels.

Versterking met steen (november 2018)

In totaal komt er 1.200.000 ton breuksteen tussen Trintelhaven en Lelystad. Én 100.000 ton gietasfalt, dat de stenen goed op hun plaats houdt. Bij het IJsselmeer werken we vanaf het fietspad, dat tijdelijk gesloten is. Aan de Markermeerkant voeren we bijna alles aan over het water. Als we hier klaar zijn, is dit deel van de Houtribdijk weer keihard. Zodat we een groot deel van Noord-Nederland nog beter beschermen tegen hoogwater.

De Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen. Een 25 kilometer lange dam, midden in het IJsselmeergebied. Bij storm houdt deze dijk het water van het IJsselmeergebied in toom. Oorspronkelijk is de Houtribdijk hier niet voor ontworpen. Dus versterken we de dijk. In totaal komt er 1.200.000 ton breuksteen tussen Trintelhaven en Lelystad. Én 100.000 ton gietasfalt, dat de stenen goed op hun plaats houdt. Bij het IJsselmeer werken we vanaf het fietspad, dat tijdelijk gesloten is. Aan de Markermeerkant voeren we bijna alles aan over het water. Als we hier klaar zijn, is dit deel van de Houtribdijk weer keihard. Zodat we een groot deel van Noord-Nederland nog beter beschermen tegen hoogwater.

Onderwaterarcheologie op het Markermeer (oktober 2018)

Het IJsselmeergebied lag duizenden jaren geleden droog en vormde toen een belangrijk leef- en jaaggebied. Voordat we het zand opzuigen uit het Markermeer voeren we archeologisch onderzoek uit met een wereldwijde primeur: de Marine Prehistory Sampler. Deze boor gaat door de bodem tot de juiste laag en verandert dan in een zuiger. Aan boord kunnen de archeologen meteen het zand doorzoeken en vondsten veilig stellen.

Onderwaterarcheologie Markermeer We versterken de Houtribdijk met bijna 10 miljoen m3 zand.

Projectfilm: waarom en hoe versterken we de Houtribdijk?

De 25 km lange dam van de Houtribdijk tussen het Markermeer en IJsselmeer houdt het water van het IJsselmeergebied in toom en beschermt zo Noord-Nederland tegen hoogwater. Tussen 2017 en 2020 versterken we de dijk en creëren we kansen voor natuur en recreatie.

VOICE-OVER: Een 25 kilometer lange golfbreker die Nederland al meer dan vijftig jaar veilig houdt. Dit is de Houtribdijk, ook bekend als Markerwaarddijk. Met zijn prachtige ligging vormt hij een dam tussen het IJsselmeer en het Markermeer. Om de provincies rond het IJsselmeergebied veilig te houden versterken we de Houtribdijk. En dat niet alleen, natuur en recreatie geven we hierbij ook aandacht. (Planten onder water. Twee dobberende zeilboten en een vissersboot. In de verte rijden auto's over de dijk.) RUSTIGE MUZIEK (Op luchtbeelden worden Enkhuizen en Lelystad aangeduid. Langs de dijk verschijnen tekstballonnen met daarin de tekst: Versterking met zandige oevers. 270 hectare nieuwe natuur. Versterking met breuksteen.) Bij Lelystad versterken we de dijk met breuksteen. Aan de kant van Enkhuizen krijgt de dijk brede zandoevers. Die verzwakken straks de golfslag. Deze manier van versterken in zo'n groot zoet binnenwater zonder getijden is een wereldwijde primeur. (Het gebied vanuit de lucht.) Ook benutten we kansen om de natuur te ontwikkelen en om te recreëren. (Een toerfietser.) Een watersportstrand bij Lelystad geeft straks ruimte aan kite- en windsurfers. Rijkswaterstaat verbetert ook de waterkwaliteit. Halverwege de dijk, aan de kant van het Markermeer, ontwikkelen we nieuwe natuur waar vissen, insecten en schelpdieren graag leven. En dat trekt weer vogels aan. (Een vogel vliegt over de dijk en golven breken op de breukstenen. Een vogel duikt onder water en wat verderop zit een groep vogels uit te rusten op breukstenen.) DE RUSTIGE MUZIEK SPEELT VERDER Door innovatieve dijkversterking en aandacht voor natuur krijgt dit mooie gebied volop kansen om zich te ontwikkelen en houden we Nederland veilig. (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Beeldtekst: Meer weten? Kijk op rijkswaterstaat.nl/versterkinghoutribdijk. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2017.) DE RUSTIGE MUZIEK EBT WEG