Doelen en resultaten

Doelen en resultaten

Rijkswaterstaat voert een proefproject uit om de daling van de rivierbodem als gevolg van bodemerosie tegen te gaan. Tussen april en eind augustus 2019 voegden we op de Boven-Rijn bij Tolkamer voor de 2e keer een 100 cm dikke laag grind aan de rivierbodem toe.

Op dit moment voeren we verschillende metingen uit om te bepalen wat er met het sediment is gebeurd. Hier verwachten we begin september 2020 informatie over.

Het water van een rivier neemt van nature stenen, grind en zand mee en zet het benedenstrooms af. Echter, door onder meer de winning van zand en grind om te gebruiken als bouwstof en doordat we de meanderende rivieren opplekken in Duitsland en Nederland in een vast rivierbed hebben gedwongen, kregen onze rivieren steeds minder stenen, grind en zand aangeleverd. Ook vindt er versterkte bodemerosie plaats door rivierversmallingen in de vorige eeuw. De krachtige stroming van de rivier voert zand en grind van de rivierbodem weg. Dit zorgt voor bodemdalingen.

Proef sedimentsuppletie Boven-Rijn

De verwachting is dat door de toevoeging van dit sediment (70.000 m3 grind) het natuurlijke proces (van aanvoer van zand, grind en stenen) wordt nagebootst en de daling van de rivierbodem daardoor wordt stopgezet. Dit is nodig om de rivieren op lange termijn bevaarbaar te houden. De komende jaren onderzoekt Rijkswaterstaat of deze manier van rivieronderhoud daadwerkelijk bodemdaling tegen kan gaan. Rijkswaterstaat werkt hierbij samen met zijn Duitse zusterorganisatie Wasserstrassen- und Schifffahrtsamt Duisburg-Rhein. In Duitsland wordt deze techniek regelmatig toegepast. Nederland heeft nog weinig praktijkervaring met sedimentsuppleties in rivieren, daarom leren we over het toevoegen van sediment en meten we de effecten.

In 2016 werd over hetzelfde traject op de Boven-Rijn (2,5 km lang en 150 m breed) 70.000 m3 gesuppleerd, een 30 cm dikke laag van grind en graniet. Graniet werd toen gebruikt omdat het vanwege zijn zeer lichte radioactieve straling goed te volgen was met meetapparatuur. In de huidige suppletie wordt alleen grind gebruikt. Graniet was namelijk ook een veel kostbaarder grondstof. Bovendien weten we nu dat dit grind op dezelfde manier reageert als graniet.

Er is de eerste keer ook voor graniet gekozen omdat het vanwege zijn natuurlijke (zeer lichte) radioactiviteit goed te monitoren was maar peperduur is. Inmiddels weten we dat met dit grind de bewegingen ook gevolgd kunnen worden.

Zie ook