03 Video

Video's aanleg 3e kolk Beatrixsluis en verbreding Lekkanaal

Rijkswaterstaat legt de ontwikkelingen rondom het project Aanleg 3e kolk bij de Prinses Beatrixsluis en de verbreding van het Lekkanaal vast. De video's zijn hieronder te bekijken.

Bouwfilm Prinses Beatrixsluis

Op 6 februari 2019 ging deze bouwfilm in première. De film brengt de werkzaamheden van de aanleg van de 3e kolk, het verleggen van de primaire waterkering (Lekdijk) en de verbreding van het Lekkanaal in beeld.

VOICE-OVER: De Prinses Beatrixsluis in het Lekkanaal in Nieuwegein is de belangrijkste rechtstreekse vaarwegverbinding tussen de havens van Rotterdam en Amsterdam. Steeds grotere schepen gebruiken het Lekkanaal en de hoeveelheid vracht die zij vervoeren, neemt al jaren toe. De Prinses Beatrixsluis is het enige sluiscomplex op de route. Ieder jaar gaan zo'n 50.000 schepen door de sluis. Wachttijden lopen op tot boven de dertig minuten en te diepe schepen moeten omvaren. Om te voorkomen dat de Beatrixsluis een knelpunt werd nam Rijkswaterstaat een aantal maatregelen. JOYCE DE WAARD: Een project van deze omvang en complexiteit doen we niet elke dag. We hebben gaandeweg continu de belangen van de scheepvaart, beheerder en de omgeving hoog in het vaandel gehad. Ook de samenwerking met Sas van Vreeswijk was erg belangrijk en we hebben echt continu goed naar elkaar geluisterd. Kortom, het resultaat is prachtig en daar ben ik echt heel trots op. LEO NIEUWENHUIZEN: Het DBFM-contract is een contract waar we als bouwer niet alleen verantwoordelijk zijn voor het bouwen en ontwerpen van de sluis maar dat we ook verantwoordelijk zijn voor 27 jaar onderhoud en de financiering, gedurende die 27 jaar, van deze sluis. We worden eigenlijk helemaal niet betaald voor het opleveren van de sluis we worden betaald door het gedurende 27 jaar lang beschikbaar hebben van een kolk waar geschut kan worden. VOICE-OVER: We legden een derde sluiskolk aan die langer, breder en dieper is dan de twee bestaande kolken. De nieuwe kolk heeft vier roldeuren, bij iedere ingang twee. De deuren worden in principe willekeurig gebruikt. Maar komen er twee schepen van ieder 135 meter lang de hier maximaal toegestane lengte voor schepen dan gebruiken we de twee buitenste roldeuren om de schepen tegelijkertijd te schutten. We noemen dit schutten XL. Is er een sluisdeur buiten gebruik, bijvoorbeeld door een aanvaring dan blijft de derde kolk dankzij de tweede deur toch werken. Onderhoud aan de deuren kan in de deurkassen gebeuren. Dat scheelt hinder door stremmingen. KOENRAAD VAN REGENMORTEL: De kolk is eigenlijk gebouwd op twee manieren. Enerzijds maken we een onderscheid tussen de hoofden en de kolk. Dus de hoofden zijn gemaakt binnen een damplankenput. Daar hebben we dan in eerste instantie nat ontgraven, onder water beton gestort en daarna de put drooggetrokken om eigenlijk het detailwerk zoveel mogelijk in het droge te kunnen uitvoeren. De kolk daarentegen is gemaakt met diepwanden. Diepwanden veroorzaken geen hinder naar de omgeving en bovendien hebben we ook daar zoveel mogelijk nat ontgraven om de invloed op de omgeving zoveel mogelijk te beperken. De deuren zijn na oplevering per boot naar hier gekomen. We hebben ze uiteindelijk in Rotterdam op de kaai gezet. Daar zijn ze verder afgewerkt en via de binnenwateren tot hier in Nieuwegein gevaren. Daar hebben we ze in feite met een drijvende kraan uit het ponton genomen en in de deurkamer geplaatst. De grootste volumes is de ontgraving. Zowel aan beide zijden van de sluis hebben we ongeveer een miljoen kuub grond ontgraven om het Lekkanaal te verbreden. De sluishoofden en de kolk zijn ongeveer een 130.000 kuub beton. Daarbovenop komen dan nog de volumes van de diepwand die ongeveer twee keer 270 meter lang is, ongeveer 12.000 kuub beton en nog eens 1.200 ton wapening in de diepwand. VOICE-OVER: Om schepen genoeg ruimte te bieden om de derde kolk in te varen, verbreedden we ook het Lekkanaal ten zuiden van de sluis met ongeveer 105 meter. CLAUDIA VAN ACKOOIJ: Wij zijn vooral aan de voorkant erg betrokken geweest, bij het ontwerpen van de dijk alle eisen daarvoor opstellen met elkaar. Eisen die wij als toekomstig beheerder ook heel belangrijk vinden. Daarna is het ontwerp getoetst door ons ook. Er waren een aantal momenten tijdens de realisatie dat wij als toekomstig beheerder graag betrokken wilden zijn, als waterschap en dan zijn we ook hier ter plekke geweest. Er ligt gewoon echt een hele mooie dijk hier in het landschap. Een groene dijk, een mooie grasmat erop, steenbekleding aan de buitenkant. Hij sluit weer mooi aan op het sluiscomplex hier achter ons. Ja, nu is het volgens mij weer een heel mooi plaatje hier vlakbij Vreeswijk om straks overheen te rijden of overheen te fietsen. VOICE-OVER: De verbreding betekende dat we ook bijzondere objecten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie moesten verplaatsen. Drie kazematten, een sluisje en een duikerhoofd. Een niet alledaagse klus. Gelukkig liep alles op rolletjes. De kazematten zijn gekanteld en gedraaid waardoor het zichtbaar is dat dit niet hun oorspronkelijke positie was. Je beleeft ze nu anders. Als een gevonden voorwerp dat liefdevol terzijde is gelegd. Dit kunstconcept noemen we Objets Trouvés. Verder verbreedden we het Lekkanaal ten noorden van de sluis met tussen de veertig en negentig meter. Dit biedt ruimte voor extra ligplaatsen voor binnenvaartschepen. KOEN VERDONK: Alle belangenverenigingen, alle stakeholders hebben richting Rijkswaterstaat in een ver verleden hun eisen en wensen kenbaar kunnen maken. Die zijn terechtgekomen in onze specificaties waaraan we moeten voldoen. ANNÉ MIDDENDORP: Vanaf het eerste moment zijn wij betrokken bij het project derde kolk. Koen, dank je wel voor de samenwerking. Dank je wel. Nee, wederzijds. VERDONK: Tijdens de aanleg van de derde kolk hebben we gekeken naar zo min mogelijk hinder, minder hinder voor de scheepvaart. Uiteindelijk hebben we ervoor gekozen om eerst de nieuwe kolk aan te leggen volledig operationeel te maken alvorens we een van de twee andere kolken buiten bedrijf gaan nemen. MIDDENDORP: Als branche zijn we natuurlijk heel erg blij dat het een groot stuk verbreed is, maar we hebben daarnaast dat het verbreed is en dat is logisch omdat er een derde kolk bijkomt hebben we ook heel veel kadeplaatsen erbij gekregen. VOICE-OVER: Een belangrijke ambitie van het project is om alle betrokkenen zo tevreden mogelijk te maken. Er is dan ook veel gedaan om iedereen goed en tijdig te informeren over het werk. JACQUELINE TE LINDERT: Ja, bij zo'n projecten weet je van tevoren dat er heel veel hinder en overlast kan ontstaan. Dus vanaf het begin van het project in 2012 al hebben we informatieavonden gehouden en goed proberen te luisteren naar bewoners: Wat vinden jullie belangrijk? Bijvoorbeeld de doorgaande fietsroute die heel erg belangrijk is voor schoolkinderen tussen Tull en 't Waal en Nieuwegein. Maar ook de hinder voor de scheepvaart is enorm belangrijk. Bewoners die hier woonden en, ja, die hun huis moesten verkopen. Dat zijn verschillende aspecten waar we echt zorgvuldig mee om zijn gegaan. Ja, de Beatrixsluis is heel bekend in de omgeving. Eigenlijk is de sluis van iedereen. Veel Vreeswijkers zijn opgegroeid met de binnenvaart, die komen heel vaak kijken. We proberen bewoners ook goed te informeren. Bijvoorbeeld bouwbrieven bij werkzaamheden, maar ook op Facebook. En het is ook heel leuk dat heel veel mensen komen kijken bij de sluiskolk en een praatje willen maken. VOICE-OVER: Ook schakelen we onze kanaaljutters in. Kanaaljutters zijn fotografen die soms met een opdracht en soms op eigen gelegenheid de sluis en de werkzaamheden fotograferen en hun foto's plaatsen op de website. Fons van Leusden is zo'n enthousiaste volger van het project. FONS VAN LEUSDEN: Ik ben geboren Vreeswijker, ik heb uit de kolk gedronken. M'n vader, die repareerde scheepsmotoren. Dus ja, opgegroeid in het water en sluizen enzovoort. En dan mee mogen maken, eens in je leven, zo'n groot project. En ja, ik heb het dagelijks, bijna dagelijks gevolgd. Ik heb er zo'n zevenduizend foto's ondertussen geschoten. Maar het wordt ingedikt straks tot een fotoalbum. VOICE-OVER: In het gebied leven ook bijzondere dieren. Om die zoveel mogelijk te ontzien, legden we met de gemeente Nieuwegein een natuurcompensatiegebied aan. Dat deden we voor de werkzaamheden begonnen. BENJAMIN BRANDT: Voor het project van start gegaan is stond hier een hele oude populierenrij, bomen en die waren belangrijk voor vleermuizen als foerageergebied. Wij hebben toen direct na de kap ervoor gezorgd dat de bomen er meteen terug kwamen te staan. Ja, wat is verder nog belangrijk? Eigenlijk dat het ook vrij blijft van natuur tijdens de bouwwerkzaamheden. Want ja, sommige soorten, die vinden zo'n bouwplaats juist weer heel fijn soorten als een rugstreeppad of een oeverzwaluw. Dan is het mijn taak om ervoor te zorgen dat we dat proberen te beheersen te voorkomen. Met de aannemer die hier met de kraan al stond hebben we een zandhoop aangelegd in de hoop dat de oeverzwaluwen daar dan gaan broeden en niet in ons projectgebied. Het was even spannend, maar op een gegeven moment zaten ze erin. (Aldus Benjamin Brandt.) VOICE-OVER: Het project bereikt met de opening van de derde kolk een nieuwe mijlpaal. Wat nu nog rest, is de renovatie van het oude complex. Die bestaat uit het weer in oude luister herstellen van het rijksmonument. De objecten op het complex die geen deel uitmaken van de originele sluis van 1938 halen we weg. Denk aan het bediengebouw en de loopbrug. Het bediengebouw kan weg omdat we de bedienruimte verplaatsen naar de witte sluiswachterswoningen die we hiervoor hebben gerenoveerd en geïsoleerd. Nu de derde kolk af is, zijn we trots op het resultaat. Er komt een einde aan tweeënhalf jaar lang hard werken aan de derde sluiskolk en een verbreed Lekkanaal. Een periode vol technische en logistieke uitdagingen. Het resultaat mag er zijn. Een volledig vernieuwde Prinses Beatrixsluis en een verbreed Lekkanaal. Klaar voor de binnenvaart, nu en in de toekomst. (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op prinsesbeatrixsluis.nl. en facebook.com/PrinsesBeatrixsluis. Een productie van Rijkswaterstaat in samenwerking met Sas van Vreeswijk. Het logo van Sas van Vreeswijk. Beeldtekst: Copyright 2019.) RUSTIGE MUZIEK DIE WEGEBT

Projectfilm Prinses Beatrixsluis

In onderstaande projectfilm over de Prinses Beatrixsluis is te zien welke maatregelen Rijkswaterstaat neemt bij het aanleggen van de 3e kolk en de verbreding van het Lekkanaal.

(De Prinses Beatrixsluis. Een schip ligt klaar in de kolk wanneer de sluisdeur wordt geopend. Het schip vaart de sluis uit. Voice-over:) OPGEWEKTE MUZIEK VOICE-OVER: De Prinses Beatrixsluis in Nieuwegein is de belangrijkste rechtstreekse vaarwegverbinding tussen de havens van Rotterdam en Amsterdam. (Een kaart.) De sluis ligt in het Lekkanaal, dat de Lek met het Amsterdam-Rijnkanaal verbindt. De Lek staat in open verbinding met de zee. Door de invloed van het getij op het Lekkanaal moeten schepen maximaal zeven meter verschil in waterhoogte overbruggen in de sluis. (Verschillende schepen.) Steeds meer en steeds grotere schepen gebruiken het Lekkanaal. De Prinses Beatrixsluis is het enige sluiscomplex op de route. Ieder jaar gaan zo'n 50.000 schepen door de sluis. Wachttijden lopen op tot boven de dertig minuten en te diepe schepen moeten nu omvaren. (Een schip keert terug.) Om te voorkomen dat de Beatrixsluis een knelpunt wordt neemt Rijkswaterstaat een aantal maatregelen. (Een animatie van de sluis.) We leggen een derde sluiskolk aan die groter en dieper is dan de twee bestaande kolken. De nieuwe kolk heeft straks vier roldeuren, bij iedere ingang twee. De deuren worden in principe willekeurig gebruikt. Maar komen er twee schepen van ieder 135 meter lang dan gebruiken we de twee buitenste roldeuren om te schepen tegelijk te schutten. We noemen dit 'schutten XL'. Is er een sluisdeur buiten gebruik? Dankzij de tweede deur blijft de derde kolk toch werken. (Een sluisdeur kleurt rood.) Om schepen genoeg ruimte te bieden om de derde kolk in te varen verbreden we het Lekkanaal ten zuiden van de sluis met ongeveer 120 meter. Voor deze verbreding verplaatsen we ook de dijk. Voordat we de oude dijk afgraven, bouwen we eerst een nieuwe dijk. Zo blijven we ook tijdens de werkzaamheden beschermd tegen hoogwater. Verder verbreden we het Lekkanaal ten noorden van de sluis met ongeveer 45 meter. Dit biedt ruimte voor extra ligplaats. (In het midden van een uitgestrekt landschap staan twee grote hefmachines die een gebouw uit de grond takelen.) DE OPGEWEKTE MUZIEK SPEELT VERDER Vanwege de verbreding van het Lekkanaal moeten bijzondere objecten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie worden verplaatst. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is een unieke historische verdedigingslinie uit 1815. Het gaat om drie kazematten, een sluisje en een palengroep. Het gewicht van de kazematten varieert tussen de 750 en 1.600 ton. Om deze verdedigingswerken te verplaatsen zijn flink wat werkzaamheden noodzakelijk. (De deuren van de Prinses Beatrixsluis gaan omhoog.) Verder brengen we het sluiscomplex weer terug in originele staat. Dit rijksmonument bestaat uit de twee kolken met hun karakteristieke witte heftorens en witte sluiswachterswoningen. We verwijderen alle objecten die geen deel uitmaken van de originele sluis uit 1938. Denk aan de loopbrug over de sluis en het bediengebouw. De bedienruimte verplaatsen we naar de witte sluiswachterswoningen die we hiervoor renoveren en isoleren. De isolatie en de plaatsing van zonnepanelen op het dak maken de sluis energieneutraal. (In de verte lost een schip z'n vracht.) Bij al deze werkzaamheden beperken we de overlast natuurlijk zo veel mogelijk. Dat doen we bijvoorbeeld door een eigen werkhaven te gebruiken voor de aan- en afvoer van grond. Ook scheiden we het bouwverkeer van het reguliere verkeer. Dat maakt het veiliger. Voor de wanden van de derde kolk gebruiken we diepwanden in plaats van damwanden. Diepwanden worden niet geheid, dat voorkomt overlast van trillingen en geluid. De hinder voor scheepvaart beperken we door eerst de derde kolk aan te leggen voordat we starten met de renovatie van de bestaande twee kolken. Er zijn dus altijd twee kolken beschikbaar voor de scheepvaart. En de werkschepen die de dijk afgraven om het kanaal te verbreden doen dat achter de dijk. De scheepvaart heeft hier dus geen last van. (De werf van bovenaf.) De werkzaamheden zijn technisch en logistiek een enorme uitdaging. Maar dankzij deze maatregelen zijn het Lekkanaal en de Prinses Beatrixsluis straks klaar voor de ontwikkelingen in de binnenvaart. Klaar voor grotere schepen, klaar voor de toekomst. (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op prinsesbeatrixsluis.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2017.) DE OPGEWEKTE MUZIEK EBT WEG

Timelapse verplaatsing kazemat bij de Prinses Beatrixsluis

In onderstaande video is de verplaatsing van de kazemat Vreeswijk-Oost bij de Prinses Beatrixsluis in Nieuwegein op 22 februari 2017 in versneld tempo te bekijken.

(Beeldtitel: Verplaatsing kazemat bij de Prinses Beatrixsluis.) STILTE (DEZE VIDEO HEEFT GEEN GELUID) (De beelden zijn versneld. In de verte takelt een grote hefmachine een kazemat uit de grond. De hefmachine rijdt vervolgens met de kazemat een eindje verder op de werf terwijl op de grond werkmannen in felgekleurde jassen heen en weer lopen.) (De machine plaatst de kazemat boven een gat in de grond en laat het in een hoek omlaag zakken. Regendruppels vertroebelen het beeld.) (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op prinsesbeatrixsluis.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2017.)

Verplaatsing sluisje van 1,4 miljoen kg bij Prinses Beatrixsluis

Timelapse die laat zien hoe het sluisje bij de Schalkwijkse Wetering verplaatst werd om ruimte te maken voor de verbreding van het Lekkanaal. Het sluisje, dat 1,4 miljoen kg weegt, is het 3e object van de Nieuwe Hollandse Waterlinie dat ruimte maakt voor deze verbreding. Hij werd in 4 delen over een afstand van ongeveer 120 m verplaatst met behulp van een Mammoetportaal.

(Beeldtitel: Verplaatsing sluisje Schalkwijkse Wetering bij Prinses Beatrixsluis.) LEVENDIGE MUZIEK TOT HET EIND VAN DE VIDEO (Bij een kanaal komt een rood hijsportaal met heel veel wielen over een zandvlakte aan. Het neemt een bocht en rijdt dan tot boven een bouwkuip met damwanden erlangs. Vervolgens plaatst het een U-vormige betonnen constructie in de kuip. Het hijsportaal rijdt weer achteruit, neemt de bocht en haalt het tweede deel van het sluisje op.) (Als ook dat deel in de bouwkuip hangt, begeeft het portaal zich via twee bochten naar de oude locatie van het sluisje en hijst het derde deel eruit. Intussen staat een man in een blauwe hoogwerker klaar om te assisteren.) (Nadat ook deel drie is geplaatst, is het vierde en laatste deel aan de beurt. Het hijsportaal brengt het naar de nieuwe locatie en laat het in de kuip zakken.) (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op prinsesbeatrixsluis.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2017.)

Inhijsen eerste sluisdeur 3e kolk Prinses Beatrixsluis

In deze timelapse is te zien hoe de eerste sluisdeur van de 3e kolk Prinses Beatrixsluis op 24 augustus 2018 werd ingehesen.

(Beeldtekst: Inhijsen eerste sluisdeur 3e kolk Prinses Beatrixsluis. Versnelde beelden van een ponton dat naar de sluis vaart. Op het ponton staat een kraan waar de sluisdeur aan hangt. Heel langzaam en voorzichtig laat de kraan de deur in de derde kolk naar beneden zakken.) LEVENDIGE MUZIEK TOT HET EIND VAN DE VIDEO (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op prinsesbeatrixsluis.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2018.)

Inhijsen derde en vierde sluisdeur 3e kolk Prinses Beatrixsluis

In deze timelapse is te zien hoe de 3e en 4e sluisdeur van de 3e kolk Beatrixsluis werden ingehesen.

(Beeldtekst: Inhijsen 3e en 4e sluisdeur 3e kolk Prinses Beatrixsluis. Versnelde beelden van een ponton dat door een schutkolk vaart. Op het ponton staat een kraan waar een sluisdeur aan hangt. Heel langzaam en voorzichtig laat de kraan de deur naar beneden zakken in een deurkas.) LEVENDIGE MUZIEK TOT HET EIND VAN DE VIDEO (Na het plaatsen van de deur vaart het ponton naar achteren om even later terug te komen met een volgende deur. Deze laat de kraan voorzichtig in de deurkas vlak voor de andere sluisdeur zakken. Na het plaatsen van de deur vaart het ponton achteruit weg.) (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op prinsesbeatrixsluis.nl. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2018.)