Stuwcomplex Hagestein

Stuwcomplex Hagestein

Begin jaren 50 ontwerpt architect Wouter Hamdorff de futuristisch uitziende stuw Hagestein. Daarbij maakt de betrokken ingenieur van Rijkswaterstaat, Piet Blokland, zijn berekeningen en ontwerpen nog met de hand. Een knap staaltje ambacht dat tegenwoordig nog steeds veel respect afdwingt.

voltooid in 1961
10.000
schepen passeren jaarlijks het stuwcomplex

Stuw Hagestein is de meest westelijke van de 3 identieke stuwcomplexen in de Lek en de Nederrijn (het Nederlandse deel van de Rijn). De 3 stuwcomplexen in Hagestein, Amerongen en Driel zorgen dat er genoeg water vanuit de Rijn richting de IJssel stroomt, om zo het IJsselmeer te blijven voeden met zoetwater.

Veilig en vlot bevaarbaar

Bovendien zorgen de stuwcomplexen dat de Nederrijn en Lek veilig en vlot bevaarbaar blijven. Het complex bij Hagestein heeft ook een sluis en een vispassage. De 2 vizierschuiven van de stuw die het rivierwater tegenhouden heten zo, omdat ze doen denken aan het vizier van een ridderhelm. De inmiddels 60 jaar oude en karakteristieke vorm van de vizierschuiven en ondersteuningsbogen voldoen nog altijd.

Icoon

Rond de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 ontstaan er ideeën om het nieuwe IJsselmeer extra te voeden met zoetwater. Door de Tweede Wereldoorlog en de Watersnoodramp van 1953 wordt het project geparkeerd. Begin jaren 50 is het ontwerp af en 4 jaar later begint de bouw van de stuwen. Stuw Hagestein is als eerste af (1961) en valt daarmee als enige van de 3 stuwen binnen de 2e fase van de naoorlogse wederopbouwperiode (1959-1965).

Een jaar na de start van de renovatie in 2015 wordt de stuw bij Hagestein aangewezen als rijksmonument

Het complex krijgt in 2004 een vispassage, waarmee vissen de stuw kunnen passeren. In 2015 begint de renovatie van de stuwen en een jaar later wijst de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) stuw Hagestein aan als rijksmonument. Volgens de RCE is de stuw een icoon van Nederlandse rivierwaterbeheersing met vernieuwende vormgeving. In 2019 wordt de renovatie uitgesteld door de enorm grote wateraanvoer, maar in 2020 is deze afgerond!

Oorspronkelijke schuif

De noordelijke vizierschuif wordt bij de renovatie vervangen door een gerestaureerd exemplaar van Amerongen. Dit is nog een oorspronkelijke zwarte schuif met bouten en moeren, terwijl de andere stuwcomplexen nieuwe schuiven met gelaste delen kregen. Daarmee behoudt de schuif zijn industriële en historische karakter, wat een belangrijke factor is aangezien ‘Hagestein’ rijksmonument is.

Feiten stuwcomplex Hagestein

  • Hoogte: 23 m
  • Breedte vizierschuif: 48 m
  • Gewicht vizierschuif: 360.000 kg
  • Passerende schepen per jaar: 10.000

Terug naar