Ottersluis

Ottersluis

Het is een gure avond in de herfst van 1888 wanneer het vertrouwde geluid van de sluitende sluisdeuren klinkt. Mijn wacht zit erop, denkt de sluiswachter van dienst. Hij kan zijn collega wekken die hem af komt lossen.

Deze collega slaapt in het sluiswachtershuisje aan de overkant van de Ottersluis. Als de andere sluiswachter wakker is, zoekt de man zijn eigen dienstwoning op en duikt onder de wol, totdat hij weer aan de beurt is.

Gemeentelijk monument in Otterkanaal

monumentale status sinds 2015

Gemeentelijk monument de Ottersluis ligt in het Otterkanaal in de Sliedrechtse Biesbosch. De sluis maakt samen met rijksmonument de Helsluis doorvaart mogelijk tussen de Beneden Merwede en Nieuwe Merwede. De afgelegen sluis is nog steeds intact, en hoeft sinds de sluiting van het Haringvliet niet meer te spuien, maar alleen te schutten.

De Ottersluis is een zogeheten dubbelkerende schutsluis met 2 sluishoofden, 2 stel puntdeuren die wijzen naar de Nieuwe Merwede en een karakteristieke rolbrug. Ook heeft het een groene kolk: de wanden van de lensvormige kolk bestaan uit met gras begroeide hellingen. Bij het complex horen 2 monumentale sluiswachterswoningen.

In de Tweede Wereldoorlog vervoerden ‘liniecrossers’ mensen en spullen tussen bezet en bevrijd gebied

Liniecrossers

Complex de Ottersluis wordt in 1863 samen met de meer noordelijke Helsluis gebouwd. De beide sluizen vormen de enige dwarsverbinding in de Sliedrechtse Biesbosch. In 1910 krijgt het sluiscomplex een ijzeren rolbrug voor voetgangers en in 1933 begint een grondige renovatie, waarbij onder andere de sluisdeuren worden vervangen.

In de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog ligt de Ottersluis op 1 van de 2 routes van de ‘liniecrossers’, waaghalzen die mensen en spullen vervoerden tussen bezet en bevrijd gebied. Na meer dan 100 jaar handmatige bediening, krijgt de sluis eind jaren 70 mechanische bediening. In de 2 decennia erna worden delen van de sluis vernieuwd, zoals de houten sluisdeuren.

De sluiswachtershuisjes

De Ottersluis heeft sinds 2 sluiswachtershuisjes aan beide kanten van de sluis, gebouwd op heuvels van 2,70 m boven NAP. In eerste instantie heeft de Ottersluis 1 sluiswachterswoning, maar vanaf 1888 zijn het er 2. Zo kan de sluis voortaan 24 uur per dag worden bemand.

De huisjes liggen recht tegenover elkaar en zijn precies hetzelfde gebouwd, maar wel gespiegeld. De wit gepleisterde gevels hebben nog de originele gebogen vensters, maar hebben wel moderne kozijnen en ramen. De huisjes zijn vandaag de dag nostalgische particuliere woningen, met dezelfde structuur als vroeger.

Podcast

Speciaal voor deze digitale editie van Open Monumentendag hebben we een podcast opgenomen met gids, journalist en schrijver Wim van Wijk (1953) over de monumentale Ottersluis.

Beluister de podcast over de Ottersluis

Feiten Ottersluis

  • Bouwjaar sluis: 1863
  • Lengte sluiskolk: 39 m
  • Breedte sluiskolk: 7 m
  • Monumentale status sinds: 2015

Terug naar