Helsluis

Helsluis

Voordat de weg Dordrecht was aangelegd, is de Helsluis echt een eilandje. Om de sluis te bereiken steekt de sluismeester de Helsloot over in een klein motorbootje en legt aan bij de steiger van de Helsluis.

Het pittoreske sluisje heeft in deze vervlogen tijd nog een spuifunctie en een sluismeester die deze techniek in de vingers heeft.

Rijksmonument Helsluis

Rijksmonument de Helsluis ligt in de Helsloot in de Sliedrechtse Biesbosch. De sluis maakt samen met gemeentemonument de Ottersluis doorvaart mogelijk tussen de Beneden Merwede en Nieuwe Merwede. De Helsluis is een groene sluis, waarbij de sluiswanden van de lensvormige kolk uit met gras begroeide hellingen bestaan.

Op het complex staat ook de historische sluiswachterswoning. Tegenwoordig wordt er door een gebrek aan getraind personeel niet meer gespuid met de Helsluis. Anders is er kans dat de sluisdeuren zwaar beschadigd raken wanneer het rivierwater onbeheerst binnenstroomt.

Liniecrossers

gebouwd in 1864

Complex de Helsluis wordt in de jaren 70 van de 19e eeuw samen met de meer zuidelijke Ottersluis gebouwd en creëert de enige dwarsverbinding in de Sliedrechtse Biesbosch. De Helsluis is vanaf 1864 in gebruik. In de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog ligt de Helsluis op 1 van de 2 routes van de ‘liniecrossers’: waaghalzen die mensen en spullen vervoerden tussen bezet en bevrijd gebied.

In 1982 krijgt de sluis nieuwe houten puntdeuren en vernieuwde, gemetselde sluishoofden met hardstenen hoekstenen en haalkommen. Sinds het jaar 2000 wordt er niet meer gespuid met de sluis, maar alleen geschut.

Ballastgewichten en katrollen

Als het getijdewater 2 keer per dag tot hoogwater steeg, werkten de sluisdeuren via ballastgewichten, die de deuren met instromend water gecontroleerd deden sluiten. Het binnenwater drukte de sluisdeuren na hoogwater zelf open. Dit gebeurde totdat het buitenwater weer begon in te stromen, waarbij de sluisdeuren weer automatisch dichtgingen.

Dit systeem werkte dagelijks met ballastgewichten en katrollen, zonder elektrische aandrijving. Door de te sterke tegenstromingen van binnenvaartschepen in de Helsloot gebeurt dit nu helaas niet meer, maar de oude katrollen en haken zijn nog steeds zichtbaar.

Feiten Helsluis

  • Bouwjaar sluis: 1864
  • Lengte sluiskolk: 39 m
  • Breedte sluiskolk: 7,20 m
  • Monumentale status sinds: 2001

Terug naar