Dode bomen zijn kraamkamers onder water

Dode bomen zijn kraamkamers onder water

Nieuwsbericht - Gepubliceerd op: 14 november 2017- Laatste update: 14 november 2017 11:57 uur

Rijkswaterstaat gaat de grote leegte onder water opvullen. Met rivierhout. Het zijn de kraamkamers langs de grote rivieren. Dat blijkt uit de evaluatie van de pilot rivierhout dat vandaag is verschenen.

Rijkswaterstaat heeft 74 hele bomen onder water verankerd in de IJssel, Nederrijn en Lek om het leefgebied van planten en dieren te verbeteren. In deze pilot is op 15 locaties onderzocht of rivierhout een bijdrage levert aan de verbetering van de ecologische waterkwaliteit: een doel uit de Europese Kaderrichtlijn Water. Uit de evaluatie blijkt dat op het rivierhout vaak meer ongewervelde dieren zoals slakken, kreeftjes en insectenlarven voorkomen, die voor de waterkwaliteit van belang zijn. Rivierhout biedt daarnaast een plek voor vissen om te paaien, schuilen en op te groeien.

Onderzoeksmonitoring

Om het effect op de waterkwaliteit te bepalen zijn vis en ongewervelde dieren gedurende 3 opeenvolgende jaren bemonsterd. Op de ondiepe locaties zijn bij het rivierhout, vooral in de buurt van de takken, hoge concentraties juveniele vissen gevonden. De visgemeenschap nabij stenen oevers wordt gedomineerd door de uitheemse zwartbekgrondel. De visgemeenschap rondom de bomen bevat hogere dichtheden inheemse soorten, waardoor de biodiversiteit hoger is. De vissen gebruiken de bomen om er te schuilen en te eten.

Doden bomen als verbindende schakel

Het rivierhout staat aan de basis van de voedselketen van het leven in de rivier. Op de boom hechten zich namelijk algen die het voedsel uit het water halen en zelf weer voedsel zijn voor andere soorten. Een dode boom in het water is het leefgebied van vele kleine waterbeestjes zoals sponzen, kokerjuffers en andere insectenlarven. Vissen zetten hun eitjes af op het hout. De wortels en kroon van de boom bieden volop schuilmogelijkheden én voedsel voor jonge vis. Door afbuiging van de stroming bij de stam ontstaat er variatie in de bodem (slib, zand, grind) en elk sedimenttype kent weer zijn eigen bewoners. Takken die boven water uitsteken vormen bovendien een rust- en uitkijkplek voor vogels en insecten. De terugkeer van rivierhout vormt een essentiële schakel voor herstel van leven in de rivier. De pilot laat zien dat rivierhout, ook in de sterk gereguleerde Nederlandse rivieren, een belangrijke meerwaarde heeft voor het onderwaterleven. Het is bovendien een relatief goedkope maatregel, die ook als extra maatregel bij de aanleg van nevengeulen of de oeverinrichting kan worden toegepast.

Kaderrichtlijn Water

Een goede ecologische waterkwaliteit is belangrijk voor mens en dier. Daarom heeft de Europese Unie de Kaderrichtlijn Water opgesteld. Daarin ligt de verplichting dat uiterlijk in 2027 het water in alle Europese landen voldoende schoon en ecologisch gezond moet zijn. Rijkswaterstaat voert daarvoor een pakket aan maatregelen uit, zoals de aanleg van vispassages, nevengeulen en rivierhout.

Rivierhout verbetert ecologische waterkwaliteit

Rijkswaterstaat verbetert de ecologische waterkwaliteit in rivieren met dood hout. Van nature ligt er in ons rivierwater dood hout, zoals takken en omgevallen bomen. Dit vormt het leefgebied voor allerlei planten en dieren. In de afgelopen eeuwen is er veel veranderd aan onze rivieren om de bevaarbaarheid en de veiligheid te verbeteren. Alles wat opstuwing kan veroorzaken werd uit de rivier gehaald. Dit heeft grote gevolgen gehad voor het leven in de rivier: veel soorten die op hout leven zijn verdwenen. Met het plaatsen van rivierhout komen deze soorten terug.

Meer informatie?

U kunt bellen met het gratis informatienummer van Rijkswaterstaat op 0800-8002 van maandag tot en met vrijdag van 07.00 uur tot 20.00 uur en in het weekend en op feestdagen van 10.00 uur tot 18.30 uur of kijk op de projectpagina Rivierhout.