‘Verstandshuwelijk’ bij de Nijmeegse Spiegelwaal

Nieuwsbericht

‘Verstandshuwelijk’ bij de Nijmeegse Spiegelwaal

Gepubliceerd op: 16 december 2020- Laatste update: 16 december 2020 10:11 uur

In 2018 heeft de Waal bij Nijmegen extra ruimte gekregen. In en rond de stad is de bevolking inmiddels vertrouwd geraakt met de Spiegelwaal; een ongeveer 4 kilometer lange geul die aan de Noordkant langs de Waal is gegraven. Sterker nog: het gebied wordt alom gezien en gewaardeerd als een visitekaartje voor de regio.

De beeldbepalende Waal stroomt tussen het stadshart en Nijmegen-Noord. Het werd mogelijk om een brede zone langs beide Waaloevers een nieuw gezicht te geven, toen de Rijksoverheid in 2007 met de planologische kernbeslissing ‘Ruimte voor de rivier’ kwam. Voornaamste doelen daarvan waren het voorkomen van overstromingen van grote rivieren én het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied.

Erfenis

‘Rijkswaterstaat kreeg het Nijmeegse Rivierpark min of meer in de schoot geworpen als erfenis van ‘Ruimte voor de Rivier’, vertelt Henk van Rheede, die als adviseur van Rijkswaterstaat nauw betrokken was bij het project. ‘Maar we wisten niet goed wat we ermee aan moesten. Het onderhouden van zo’n gebied is niet onze kerntaak. Alle reden om met het stadsbestuur te gaan praten.’

Heldere afspraken

Die gesprekken leidden aanvankelijk tot een ‘verstandshuwelijk’. Van Rheede: ‘Er werden heldere afspraken gemaakt over wie waarvoor verantwoordelijk is. We legden onder meer vast dat de gemeente als gebiedsregisseur het dagelijkse, kleine onderhoud uitvoert. Denk aan hekken repareren, bordjes plaatsen en afval opruimen. Rijkswaterstaat blijft ondertussen verantwoordelijk voor grootschalige projecten. Bijvoorbeeld als er onverwachte aanzanding of erosie optreedt of als er schade ontstaat door hoogwater.’ Zo doet elke partij waar ie goed in is, concludeert Van Rheede: ‘Net als in een goed huwelijk’.

Nieuwe dynamiek

Wat begon als een reeks zakelijke afspraken, groeide uit tot veel meer dan dat. Nijmegen wilde het gebied verder ontwikkelen, als een verbindingszone tussen het noorden en het zuiden van de stad. Het Rijksvastgoedbedrijf schoof als 3e partij aan tafel en er ontstond een nieuwe dynamiek. Van Rheede: ‘Dat de gemeente Nijmegen gebiedsregisseur en aanspreekpunt voor het gebied is, is best bijzonder, want het gaat hier om staatsgrond. De gemeente verleent ook vergunningen voor evenementen en sluit huurovereenkomsten af. Daarvoor betaalt zij jaarlijks een vast bedrag aan het Rijksvastgoedbedrijf. Voordeel van deze constructie is dat het Rijksvastgoedbedrijf maar 1 contract hoeft te beheren. Voor de gemeente betekent het dat zij functioneel beheerder kan zijn van een voor haar belangrijk gebied.’

Waterkwaliteit

De waterpartij werd al snel door recreanten ontdekt als een mooie locatie om te roeien en te zwemmen. ‘Er is daar weinig stroming, geen scheepvaart en de stad is vlakbij’, licht zwemwatercoördinator Marco Tijnagel van Rijkswaterstaat toe. ‘Anders dan in de vaargeul van de Waal, is zwemmen hier veilig. Als betrokken partner heeft Rijkswaterstaat hier een actieve rol op zich genomen. We houden de kwaliteit van het zwemwater bij en testen die regelmatig.’

Vissen

Tijnagel is naast zwemwatercoördinator ook adviseur Waterkwaliteit & ecologie en coördinator voor de Kaderrichtlijn Water (KRW). Hij vertelt dat de nevengeul ook een belangrijke ecologische functie heeft. ‘We sloten de Spiegelwaal aan de bovenstroomse zijde af met een dam, met daarin een aantal duikers. Zo stroomt er continu water in, ook bij normale waterstanden. Omdat de stroming er een stuk minder sterk is dan in de Waal, is het een goed leefgebied voor verschillende vissoorten.’

Al samenwerkend legt Rijkswaterstaat dus de focus onverminderd op zijn eigen kerntaken: waterkwaliteit en hoogwaterveiligheid. ‘In de samenwerking hebben we goed gekeken naar wat belangrijk is voor het gebied, voor bewoners en voor bedrijven in de regio’, stelt Van Rheede. ‘Samen zorgden we ervoor dat het Rivierpark aanvoelt als een mooi, gastvrij gebied. Het is voor de regio echt een visitekaartje geworden.’

Onderliggende pagina's