Stuwcomplex Hagestein voorbeeld van ontwerp wederopbouw

Nieuwsbericht

Stuwcomplex Hagestein voorbeeld van ontwerp wederopbouw

Gepubliceerd op: 23 juli 2020- Laatste update: 23 juli 2020 15:20 uur

In het 2e weekend van september (12-13 september 2020), is de Open Monumentendag. Veel monumenten zijn dit jaar digitaal te bewonderen, vanwege de coronamaatregelen.

1 van de vele monumenten die Rijkswaterstaat beheert, is het stuwcomplex in Hagestein, onderdeel van het stuwensemble Nederrijn en Lek. Wat maakt dit bouwwerk, historisch gezien, zo bijzonder?

Vernieuwende vormgeving, innovatieve betonconstructie

Het stuwcomplex bij Hagestein (1960) is sinds 2015 rijksmonument. Het is volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) een mooi voorbeeld van de architectuur uit de tweede fase van de naoorlogse wederopbouwperiode (1959-1965). ‘Een beeldbepalend icoon van technische beheersing van het Nederlandse rivierensysteem. Vernieuwend vormgegeven, met een innovatieve betonconstructie, volgens een expressionistisch ontwerp’, oordeelde de RCE.

De stuwcomplexen in Driel (1966) en Amerongen (1970) zijn van na de wederopbouwperiode. De 3 stuwcomplexen van het stuwensemble werden begin jaren 50 ontworpen door architect Wouter Hamdorff. Ingenieur van Rijkswaterstaat Piet Blokland maakte de berekeningen en het technisch ontwerp gewoon met de hand. De in het werk gestorte betonconstructies, met daarop de machinekamers, hebben een futuristisch uiterlijk.

Gevolgen voor renovatie

Dat stuw Hagestein benoemd werd tot rijksmonument had gevolgen voor de renovatie, die toen net voor de deur stond. Bij een beschermd monument geldt er een vergunningsplicht voor alle werkzaamheden aan het bouwwerk; deze moeten voldoen aan de Monumentenwet. Dit betekende dat Rijkswaterstaat en de uitvoerende partijen met extra richtlijnen rekening moesten houden, bijvoorbeeld over gebruikte materialen en kleuren.

Om de oorspronkelijke uitstraling zo veel mogelijk te behouden, is de noordelijke schuif van stuwcomplex Hagestein vervangen door een origineel, gerestaureerd exemplaar, oorspronkelijk afkomstig uit Amerongen. Dit is nog een klassieke schuif met bouten en moeren, waar de andere complexen nieuwe schuiven met gelaste delen hebben gekregen.

De inmiddels 60 jaar oude en karakteristieke vorm van de vizierschuiven en ondersteuningsbogen voldoet nog altijd. Ze zijn berekend op hun belangrijke taak van watermanagement, met de monumentale uitstraling van de tijd waarin ze zijn gebouwd.

Meer informatie over de Open Monumentendag vindt u op de website Open Monumentendag.

Meer nieuws Nederrijn en Lek: renovatie stuwensemble

Onderliggende pagina's