Peilopzet in de Maas, wat is dat?

Interview

Peilopzet in de Maas, wat is dat?

Gepubliceerd op: 10 juni 2020- Laatste update: 10 juni 2020 14:49 uur

Als het een tijdlang weinig regent treft Rijkswaterstaat een aantal maatregelen, zoals peilopzet. Hiermee helpen we ook de waterschappen. Maar wat is peilopzet eigenlijk? Pascal Weerts, adviseur integraal waterbeheer, vertelt er meer over.

'We hebben als Rijkswaterstaat niet snel problemen op de Maas als het langer droog is in Nederland. Tegelijkertijd lopen de waterschappen dan wél tegen problemen aan. Zo staat in bepaalde gebieden volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) het grondwater ook dit jaar een stuk lager dan normaal. De waterschappen treffen zelf allerlei maatregelen om verdroging tegen te gaan. Om te proberen de uitstroom van het grondwater verder te vertragen werken we in de Maas met peilopzet.'

Peilopzet Maas

'Peilopzet betekent dat we meer water in de Maas vasthouden', legt Weerts uit. 'Even naar de basis: de Maas is grotendeels een gestuwde rivier. Dat betekent dat stuwen het water tegenhouden. Met die stuwen kunnen we het waterpeil in een pand, dat is een stuk Maas tussen 2 stuwen, enigszins beïnvloeden. Door meer water in een stuwpand vast te houden ontstaat meer tegendruk in de richting van het grondwater. Dat kan op sommige plekken wel tot 3 km ver merkbaar zijn. Zo vertraagt de uitstroom van het grondwater en dat is heel belangrijk voor de natuur en landbouw.'

Peilopzet klinkt simpel: even een kraantje wat langer open laten staan en klaar. Zo werkt het natuurlijk niet. Weerts: 'De bedienaars van de verschillende stuwen weten heel goed wat allemaal een rol speelt bij een peilopzet. We hebben er jaren ervaring mee. Het blijft een dynamisch proces, waarbij de omstandigheden van dat moment bepalen aan welke knoppen je draait. Dat proces wordt in gezamenlijk overleg doorlopen, dat maakt het werk echt interessant.'

Voordelen Rijkswaterstaat peilopzet

Rijkswaterstaat heeft zelf ook voordeel van de peilopzet. Langdurige droogte, ook in het Maasstroomgebied in Frankrijk en België, zorgt voor een afname van de hoeveelheid water in de Maas. Om deze lagere waterafvoer op te vangen kunnen we het extra water dan goed gebruiken. Zo helpt dat extra water bijvoorbeeld de scheepvaart om hen zo lang mogelijk met zo weinig mogelijk vertraging door te laten varen. In onderstaande video leggen we nog meer uit over de gevolgen van een lage afvoer en de andere maatregelen die we op de Maas treffen bij langdurige droogte. Op de website Waterinfo vindt u meer informatie over de huidige waterafvoer en andere watercijfers.

(Een animatie. Een landkaart. Voice-over:) RUSTIGE MUZIEK VOICE-OVER: Als het lang weinig regent in Nederland of onze buurlanden ontstaan er lage afvoeren. Dit betekent dat er minder water door de rivieren stroomt dan normaal. De Maas, een echte regenrivier, heeft hier vaak last van. Lage afvoeren zorgen voor een aantal problemen. Het water warmt sneller op, waardoor blauwalg en botulisme kan voorkomen. De verminderde waterkwaliteit maakt het water minder geschikt voor drinkwatercentrales. Om te voorkomen dat het water verder opwarmt mag de industrie geen opgewarmd koelwater in de Maas lozen. Hier kan de productie onder lijden. Op sommige plaatsen is de Maas van nature niet diep genoeg voor scheepvaart zeker niet in tijden van droogte. Om te zorgen dat de Maas bevaarbaar blijft, heeft Rijkswaterstaat de rivier gestuwd. Deze stuwen creëren een soort trappen in de rivier. Via schutsluizen overbruggen schepen het hoogteverschil tussen de stuwen. Een schip vaart de sluiskolk in en het waterpeil wordt naar beneden gebracht. Bij dit zogeheten 'schutten van schepen' gaat veel water stroomafwaarts verloren. Daarom wachten we in tijden van droogte tot de sluiskolk vol is met schepen met een maximale wachttijd van twee uur. Een andere maatregel is het terugpompen van schutwater naar de stroomopwaartse richting boven de sluis. Aan beide kanten van sluis Panheel liggen spaarbekkens. Bij het legen van de sluiskolk worden deze bekkens gevuld. Als de kolk daarna weer gevuld moet worden gebeurt dat met het water uit de bekkens. Hiermee kan meer dan de helft van het schutwater bespaard worden. Verder stroomafwaarts liggen enorme spaarbekkens als reserve voor onze drinkwatervoorziening en de industrie. Pas als de waterbesparingsmaatregelen van Rijkswaterstaat onvoldoende werken treedt de zogeheten 'verdringingsreeks' in werking. Hierin is bepaald wie het water het hardste nodig heeft. Kwetsbare natuurgebieden en onze drinkwatervoorziening krijgen bijvoorbeeld voorrang op industrie en waterrecreatie. Benieuwd naar de actuele waterafvoer en de maatregelen die Rijkswaterstaat neemt? Kijk voor meer informatie op rijkswaterstaat.nl/droogte. (Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op rijkswaterstaat.nl/droogte. Een productie van Rijkswaterstaat. Copyright 2017.) DE RUSTIGE MUZIEK EBT WEG

Onderliggende pagina's