Hoe klinkt 52 decibel?

Interview

Hoe klinkt 52 decibel?

Gepubliceerd op: 24 juni 2020- Laatste update: 24 juni 2020 12:40 uur

Een ‘nalevingsknelpunt’. Zo staat het knooppunt Zaarderheiken te boek als het om geluidproductie gaat.

Een lange en aparte geschiedenis is debet aan dit label, maar feitelijk gaat het om een papieren probleem. Een convenant tussen Rijkswaterstaat, de provincie en de gemeente zorgde namelijk voor maatregelen die al een groot deel van de geluidtoename hebben weggenomen, maar die niet meegenomen werden in de toetsing voor de geluidproductieplafonds, omdat ze ‘bovenwettelijk’ waren. Een interview met geluidspecialisten John in ’t Zandt en Raphuel Pellegrom over verleden, heden en toekomst van ‘Zaarderheiken’.

De snelweg A73 is een weg met een lange voorgeschiedenis. In zo’n 3 decennia werd deze ‘ruggengraat van Limburg’ aangelegd, waarbij de laatste 42 km tussen 2003 en 2008, het jaartal waarin ook het tracébesluit van de snelweg A74 startte. Sindsdien bouwde de weg bij Venlo-Blerick ook een geluidverleden op. Meer verkeer betekent immers meer geluid. Er kwam daarom een reeks maatregelen. 

Na realisatie van het tracébesluit (TB) volgde een 2e pakket ingrepen. Hiervoor was geen juridische aanleiding: aanvullende maatregelen vanaf de aansluiting Maasbree tot Zaarderheiken waren immers geen onderdeel van het TB. Toch besloten gemeente, provincie en Rijkswaterstaat ook hier geluidschermen te plaatsen om geluidtoename weg te nemen, vanwege de verwachte verkeersgroei. Een vooruitziende blik, zo bleek.

Geluidproductieplafonds en maatregelen

‘De convenantmaatregelen noemen we “bovenwettelijk”, omdat ze volgens de destijds geldende wet- en regelgeving financieel/akoestisch niet doelmatig waren’, vertelt Rijkswaterstaat-geluidadviseur John in ’t Zandt. ‘De beheersing van geluid bij rijkswegen valt sinds 2012 onder de Wet milieubeheer. In deze wet is geregeld dat het geluid onder het zogeheten geluidproductieplafond blijft. Elke jaar monitoren we dit. Is er sprake van een dreigende overschrijding? Dan onderzoeken we of we geluidreducerende maatregelen kunnen treffen.’

Bijzondere voorgeschiedenis A73 Zaarderheiken

Het akoestisch onderzoek en de analyse van de resultaten bij ‘Zaarderheiken’ is in handen van Antea Group. In ’t Zandt werkte tot januari 2019 bij dit advies- en ingenieursbureau, maar maakte de overstap naar Rijkswaterstaat, waar hij een meer begeleidende en adviserende rol op zich neemt. Hij trekt nog wel regelmatig op met Raphuel Pellegrom, adviseur Geluid bij Antea. Zo ook bij dit project.‘Het is een bijzonder project, met name door de voorgeschiedenis’, stelt Pellegrom. ‘Was het convenant er niet geweest, dan hadden we nu alles in 1 keer moeten neerzetten. Omwonenden hebben door het convenant eigenlijk al een jaar of 7 kunnen profiteren van het voordeel van de eindsituatie.’

Verhoging geluidscherm langs A73

Op enkele plaatsen na is het huidige scherm zelfs hoog genoeg om ook de komende jaren te zorgen voor voldoende geluidreductie. Zo loopt er ter hoogte van de Venlose wijk Klingerberg een fietsbrug over de A73. Aansluitend op die fietsbrug staan zowel ten noorden als ten zuiden geluidschermen die in 2012/2013 niet vervangen zijn. ‘Deze schermen zijn zo’n 2 à 3 m lager dan de nieuwe schermen’, licht In ’t Zandt toe. ‘Met de huidige kennis van de omgeving en met de huidige regelgeving zijn er mogelijkheden om die schermen ietwat op te hogen, zodat het min of meer een geheel gaat vormen. En bij de wijk Vossener staat een glazen geluidsscherm op een wal, pal langs de N273. Ook daar gaan we over de gehele lengte ophogen, zodat die wijk ook afgeschermd wordt voor het geluid van de A73.’

Geluid nabootsen

Het verschil tussen nu en straks is nauwelijks waarneembaar: de extra rijstrook zelf zorgt voor slechts 0,18 dB toename. Als gevolg van het convenant zijn er immers al eerder hogere schermen geplaatst. Vanwege het oplossen van het nalevingsknelpunt dat ontstond na de openstelling van de A74, worden de maatregelen toch in het nieuwe tracébesluit opgenomen. ‘Uit onze studie blijkt dat de afspraken en voorspellingen uit dat convenant goed waren. De schermen in 2012/2013 hebben de juiste dimensies meegekregen, met uitzondering van de genoemde verfijningen bij de fietsbrug en langs de N273’, benadrukt Pellegrom.

Momentopname geluidniveau A73

Een van de meest voorkomende vragen daarbij is: waarom berekenen jullie het geluid, in plaats van het te meten? ‘Rekenen geeft, zeker in toekomstige situaties, een beter inzicht in het geluidniveau’, legt In ’t Zandt uit. ‘We willen nu, in 2020, een besluit nemen. Daarvoor hebben we een prognose nodig van de impact die het project heeft op het geluidniveau in 2040, onze stip aan de horizon. We rekenen dit uit met jaargemiddelden, oftewel verkeersgegevens die we 1 jaar lang genereren. In een 3D-model kunnen we het nieuwe ontwerp implementeren. Aan de hand van de verkeersgegevens en andere data – bijvoorbeeld hoeveel geluid een vrachtwagen bij welke snelheid maakt – kunnen we dan toetsen of we bij het nieuwe project binnen de grenzen (de geluidproductieplafonds) blijven. Is dat niet zo, dan moeten we ook berekeningen maken op woningniveau, oftewel per bouwlaag en per gevel. Dat levert uiterst gedetailleerde prognoses op, op basis waarvan we een kosten-batenanalyse en toekomstscenario’s kunnen maken. Datzelfde met metingen doen, is praktisch ondoenlijk.’

‘Een meting is immers een momentopname’, vult Pellegrom aan. ‘Maar het verkeer fluctueert. Ook de weersomstandigheden hebben invloed. Je zou dus eigenlijk maandenlang achtereen op meerdere tijdstippen moeten meten. Daarnaast zou je ook bij elke meting moeten turven hoeveel voertuigen van welke categorie er op dat moment over de weg rijden. Dat is onhaalbaar. We hebben niet eens zoveel geluidsmeters.’

Meer nieuws A73: uitbreiding oostelijke parallelbaan knooppunt Zaarderheiken

Onderliggende pagina's