Trintelzand nu al vol met bijzondere vogels

Nieuwsbericht

Trintelzand nu al vol met bijzondere vogels

Gepubliceerd op: 17 september 2019- Laatste update: 17 september 2019 16:15 uur

In het Markermeer ontwikkelt Rijkswaterstaat Trintelzand. Dit natuurgebied in wording beslaat in 2020 ruim 500 ha en bestaat uit moeras, zandplaten en dammen.

In de zomer van 2019 trok een groepje ecologen naar het al gerealiseerde deel van Trintelzand om onderzoek te doen in opdracht van Rijkswaterstaat. Sneller dan verwacht blijkt Trintelzand, zelfs op plekken waar de graafmachines nog maar net weg zijn, al vol te zitten met bijzondere vogels als visdieven en dwergsterns.

Pioniersoorten op Trintelzand

Ecoloog Jan van der Winden vertelt na de lange dag vogels tellen opgetogen dat het resultaat ver boven verwachting is. ‘Dit nieuwe gebied blijkt nu al van grote waarde voor zogeheten pioniersoorten. Dat zijn vogels die gespecialiseerd zijn in het broeden in zulke jonge natuurgebieden. We telden bijvoorbeeld 2 kolonies van in totaal zeker 200 paar visdieven met veel kuikens. Goed nieuws, want dit soort populaties staat in Nederland onder druk. Buiten nieuwe natuurgebieden zijn er voor hen geen geschikte broedplekken.’

‘Pioniersoorten kunnen gedijen in gebieden die veranderd zijn, bijvoorbeeld door een overstroming waardoor er meer zoutinvloed is. Maar door onze dijken en onze wegenbouw is Nederland eigenlijk vastgelegd, zonder overgangen. Zo wordt veranderlijke natuur enorm zeldzaam. Hier en daar zie je de soorten nog in zoute wateren als het Waddengebied en de Zuidwestelijke Delta, maar in zoetwater niet of nauwelijks meer. Wanneer je nieuwe natuur aanlegt, zoals hier in het Markermeer, weten de pioniersoorten het dus meteen te vinden, om zich er te vestigen en succesvol te broeden.’

Broedvogels en pleisteraars

Van der Winden: ‘Het meest bijzondere was een kleine dwergsternkolonie. Daar hielden we wel rekening mee, gezien alle pendelbewegingen van volwassen dwergsterns richting dit deel van het IJsselmeergebied. Maar we waren enorm blij dat we ze daadwerkelijk vonden.’ Ook bleek uit de telling dat er meerdere soorten plevieren broeden. En er waren 30 tot 40 paar kluten met jongen. ‘Een aantal kluten kan van elders komen, want die hadden grote jongen, maar een ander deel had kleine kuikens. Dwergsterns, plevieren, kluten; soorten waarvan tot 1 tot 5% van de Nederlandse populatie nu al op Trintelzand broedt.’

Qua pleisteraars, vogels die hun reis onderbreken, telden de ecologen meer dan 100 grutto’s en 570 kluten. Ook jaagde er een groep van wel 4.000 oeverzwaluwen. Bij de vooroevers verbleven wel 2.000 kuifeenden. ‘Als broedplek en pleisterplaats is Trintelzand nu al van belang voor vogels,’ concludeert Van der Winden. ‘Die snelheid waarmee dit is gebeurd, is toch erg bijzonder’.

Trintelzand als onderdeel versterking Houtribdijk

Rijkswaterstaat legt Trintelzand aan als onderdeel van de versterking van de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen. Het slib van het net aangelegde moerasige gedeelte komt uit winputten uit de directe omgeving en is een restproduct van de zandwinning. Eind 2019 wordt ook gestart met een uitbreiding van Trintelzand. Deze uitbreiding krijgt een meer droog karakter. Trintelzand wordt een paai- en leefgebied voor vissen en andere waterdieren, die weer voedsel zijn voor vogels, zoals kuifeenden, visdieven en futen. Zo ontstaat een gebied vol leven dat bijdraagt aan een betere waterkwaliteit in het Markermeer.

Monitoring langs de Houtribdijk

Rond de Houtribdijk rusten in het najaar grote groepen futen, wilde eenden en kuifeenden. In de winter zitten er groepen brilduikers. Tussen de stenen van de dijk broedt onder meer de witte kwikstaart, in Nederland een talrijke soort. Nu het gebied anders wordt ingericht, met Trintelzand en met de nieuwe zandige oevers langs de dijk, verwacht Rijkswaterstaat dat ook andere vogels het gebied gaan gebruiken, zoals moerasvogels. Rijkswaterstaat wil langs de Houtribdijk de vogels, vissen en kleine waterdieren blijven volgen, om een beter begrip te krijgen van het ecosysteem van het IJsselmeergebied. Daarnaast gebruiken we de informatie voor nieuwe natuurprojecten die in voorbereiding zijn. Deze 1e resultaten geven goede hoop voor de verdere ontwikkeling.

Vogelexcursie Trintelzand

Het maximale aantal deelnemers is inmiddels bereikt. U kunt zich helaas dus niet meer aanmelden. Het is niet mogelijk om de vogelexcursie zonder aanmelding te bezoeken.

Meer nieuws IJsselmeer: versterking Houtribdijk

Onderliggende pagina's