Waarom meten we de waterstanden bij Lobith en wat doen we met deze kennis?

Interview

Waarom meten we de waterstanden bij Lobith en wat doen we met deze kennis?

Gepubliceerd op: 21 augustus 2019- Laatste update: 21 augustus 2019 10:29 uur

Bij het plaatsje Lobith, vlak bij de Duitse grens, meten we de waterstanden en de afvoer van de Rijn. Hans van Zeijl is senior adviseur cluster Kwaliteit en Configuratie bij Rijkswaterstaat en houdt zich bij het Landelijk Meetnet Water bezig met het bewaken van de kwaliteit van gemeten watergegevens.

De waterstand bij Lobith geeft aan hoe hoog of laag het water in de Rijn staat. Maar waarom meten we deze standen? ‘Je hebt deze informatie onder andere nodig voor de scheepvaart. Als de waterstanden te laag worden, zoals in oktober/november 2018, kunnen schepen minder vracht meenemen of lopen ze het risico vast te lopen’, aldus Van Zeijl. 'En bij hoge waterstanden wordt de doorvaarthoogte van bruggen kleiner.'

Het belang van kennis van de waterstanden

Als er veel water door de rivieren stroomt en er sprake is van storm, dan zijn er plekken in Nederland die dreigen te overstromen. Het Watermanagementcentrum Nederland (WMCN) houdt een oogje in het zeil en waarschuwt waterbeheerders als er gevaarlijke situaties dreigen te ontstaan. ‘Het WMCN KUST geeft dan verwachtingen uit voor bijvoorbeeld de veiligheid van Dordrecht. De waterstand bij Lobith is hierbij van essentieel belang. Als er sprake is van hoge waterstanden en een dreiging van stormvloed, stroomt het water vanaf twee zijden richting Dordrecht’. De waterstanden gebruiken we dus om te voorspellen en te anticiperen.

Oorzaken hoge of lage waterstanden

Regenval en verdamping hebben invloed op de waterstanden. In het geval van Lobith heeft de regenval in Duitsland en Zwitserland effect op de waterstanden daar. ‘Ook het dooien van sneeuw in de Alpen bepaalt de stand in de Rijn. Daarom is het gedrag van de Rijn ook anders dan van de Maas die voornamelijk door regenval bepaald wordt.’

Lage waterstanden bij Lobith

De waterstand bij Lobith staat in 2019 niet op z’n laagst (825 cm +NAP, 15 augustus 2019). Van Zeijl: ‘De laagste waterstand bij Lobith ooit gemeten was op 30 oktober 2018. De waterstand was toen 650 cm +NAP. Wat de afvoer betreft gaan er nu ongeveer 35 olympische zwembaden per minuut bij Lobith door de Rijn. Eind oktober 2018 waren dat ongeveer 18 zwembaden.’

Maatregelen tegen lage waterstanden

‘Vanuit Rijkswaterstaat sturen we de verdeling van het water over Nederland voor zover mogelijk. Dit doen we bijvoorbeeld met stuwen. Bij de Rijn zijn dat de stuwen bij Driel en Hagestein’, vertelt Van Zeijl. Met stuwen kunnen we regelen dat door de Nederrijn minder of geen water stroomt, waardoor er meer water door de IJssel naar het IJsselmeer stroomt.

Waterstanden in de toekomst

‘Wat de waterstanden in de toekomst zullen zijn, is natuurlijk koffiedik kijken. Het is klimaatafhankelijk en de verwachting is dat extremen groter worden. We kunnen dan vaker te maken krijgen met zowel hogere als lagere waterstanden’, vertelt Van Zeijl.

Onderliggende pagina's