Graven onder de zeespiegel bij bouw zeesluis IJmuiden

Interview

Graven onder de zeespiegel bij bouw zeesluis IJmuiden

Gepubliceerd op: 13 juni 2019- Laatste update: 13 juni 2019 16:51 uur

De zogeheten brievenbuskuip vormt de cruciale verbinding tussen deurkas en drempel van het buitenhoofd. Om deze smalle, diepe kuip te maken, zette OpenIJ onder meer een speciale kraan in. Werkvoorbereider Rick Kleiterp: ‘Het ontgraven verliep heel soepel.’

'De enorme sluisdeuren van de nieuwe zeesluis glijden straks op wielen vanuit de deurkas over een drempel. Voor die twee onderdelen – deurkas en drempel – gebruiken de bouwers van OpenIJ een verschillende werkwijze. De deurkas bouwen ze bovengronds – op maaiveldniveau. Deze laten ze op zijn plaats zakken door de grond eronder weg te graven – de caissonmethode. De drempel maken ze meteen op het niveau waar hij uiteindelijk moet liggen – in een diepe, uitgegraven bouwkuip. Om die twee methodes te verbinden, is een overgangsstuk nodig', vertelt werkvoorbereider Rick Kleiterp. ‘We maken er een 'kuipje' tussen van 32 m lang, 3,5 m breed en 24 m diep. Omdat hij zo smal en diep is, noemen we dit de brievenbuskuip.’

Wanden met steunvloeistof

‘Het merendeel van het werk hebben we al uitgevoerd tijdens het aanleggen van de bouwkuipen voor de drempel en deurkas eind 2016’, vervolgt Kleiterp. ‘Om schade aan de bestaande sluis te voorkomen, moesten we met een trillingsarme methode werken. Daarom hebben we de damwanden afgehangen in een steunvloeistof: cement-bentoniet. Eerst graven we een sleuf en vullen die met vloeibaar cement-bentoniet. Vervolgens hangen we er een damwandprofiel in en hardt het cement-bentoniet uit. Na het aanbrengen van de wanden moesten we tot eind 2018 wachten voor de deurkas op diepte lag. Toen was het tijd om de verbinding te maken en de brievenbuskuip uit te graven.’

Speciale kraan met hydraulische graafarm gebruikt

‘Als je grond tussen wanden weg graaft, probeert de grond aan de buitenkant de wanden naar binnen te drukken’, legt Kleiterp uit. ‘Daarom hebben we eerst een stempelraam – een horizontaal stalen frame - aangebracht, zoals je bij het bouwen van een dak tijdelijk een stutpaal neerzet. Vervolgens vulden we de kuip met water en moesten we graven tot 23,5 m onder NAP. Met een kraan vlak voor de kuip en een stempelraam onder water. Om dat beheerst te doen en toch tempo te maken, kun je het best een kraan met hydraulische graafarm gebruiken. Maar om in de smalle kuip tussen het stempelraam door te graven, is een draadkraan met een grijper juist handiger: die kan recht naar beneden. Daarom hebben we een speciale telescoopkraan ingehuurd. Die combineert het beste van 2 werelden: een kraan met een hydraulische telescooparm die recht naar beneden kan. Dat bleek een goede zet: het ontgraven ging heel soepel.’

Veiligheid bouwplaats zeesluis IJmuiden voorop

‘In het vervolgproces moeten er duikers naar beneden voor laswerkzaamheden’, vertelt Kleiterp. ‘Maar in het voortraject realiseerden we ons dat de eerdergenoemde steunvloeistof als een cementkoek aan de damwand gaat hangen en elk moment los kan komen – met risico’s voor de duikers. Daarom hebben we besloten om de wanden eerst helemaal schoon te spuiten met hogedruk-waterstralen. Een deel van bovenaf, een deel met spuitlansen via in de cementkoek geboorde gaten en het restant met duikers. Dat schoonmaakwerk was voorzien, maar bleek een tijdrovende klus te zijn. Maar veiligheid staat voorop. Daar willen we niet op beknibbelen.’

Droogzetten werklocatie

‘Nu de wanden schoon zijn, kunnen we met onderwaterbeton een 1,8 m dikke vloer storten. Dit doen we zodat we uiteindelijk de kuip droog kunnen zetten om de doorsteek tussen drempel en deurkas te maken. Maar voor het zover is, moeten dus eerst de duikers nog aan het lassen. Vervolgens vullen we de kuip aan met zand, zodat we op maaiveldhoogte kunnen werken. Dan pompen we de kuip leeg en graven we het zand stukje bij beetje weg, waarbij we op 2 niveaus nog een stempelraam monteren. Volgens de planning staat de brievenbuskuip deze zomer definitief droog. Vervolgens beginnen de werkzaamheden om de drempel te verbinden met de deurkas. Deze verbinding is in het najaar van 2019 klaar. Op dat moment heb je een vrij zicht van 150 m van het meest noordelijke punt van de drempel tot het meest zuidelijke punt van de deurkas.’

Meer nieuws IJmuiden: bouw nieuwe, grote zeesluis

Onderliggende pagina's