Ruimte voor de Rivier officieel afgerond: winst voor hoogwaterveiligheid en landschap

Interview

Ruimte voor de Rivier officieel afgerond: winst voor hoogwaterveiligheid en landschap

Gepubliceerd op: 14 maart 2019- Laatste update: 14 maart 2019 09:00 uur

Na het hoogwater van 1993 en 1995 moest er iets gebeuren. Wat? Optie 1: dijken omhoog. Optie 2: de waterstand omlaag. Het kabinet koos voor de laatste optie en gaf Rijkswaterstaat opdracht om samen met provincies, gemeenten, waterschappen de rivier meer ruimte te geven.

Donderdag 14 maart 2019 wordt het programma Ruimte voor de Rivier officieel afgerond, met de oplevering van het laatste Ruimte voor de Rivierproject, het project IJsseldelta fase 1.

Programma Ruimte voor de Rivier

Vanuit het met foto’s en attributen behangen bezoekerscentrum in Kampen vertelt Cor Beekmans, al bijna 20 jaar projectleider Ruimte voor de Rivier, vol passie over het programma Ruimte voor de Rivier (RvdR) en over de succesvolle samenwerking met de provincies, gemeentes en waterschappen. ‘In RvdR hebben we de bescherming tegen overstromen gecombineerd met natuurontwikkeling en economische, cultuurhistorische en landschappelijke kansen. Dit heeft geleid tot een grotere hoogwaterveiligheid en een vitaler landschap.'

Cor Beekmans is al 20 jaar projectleider van Ruimte voor de Rivier

Ruimte voor de Rivier: 34 maatregelen

Langs de Nederrijn, Waal, Merwede en IJssel zijn in totaal 34 maatregelen gerealiseerd. Denk daarbij aan het verleggen van dijken landinwaarts, het aanleggen van nevengeulen die bij hoogwater vollopen en het op verschillende plekken verlagen van uiterwaarden en kribben. Zo krijgen de rivieren meer ruimte en is de druk op dijken minder.

Hoe ging dat? ‘Bij ieder project zochten we naar een logische samenwerking met partijen die een belang hadden in het gebied waar wij de hoogwaterveiligheidsopgave moesten realiseren. Samen onderzochten we hoe we het gebied veiliger en mooier, aantrekkelijker konden maken op een voor allen acceptabele manier. Hierdoor ontstonden prachtige gebieden die de hoogwaterveiligheid vergrootten en tegelijk een toevoeging zijn wat betreft natuurwaarden, landschap, economie of recreatie.’

Start Ruimte voor de Rivier doorslaggevend

De betrokkenheid en samenwerking met allerlei verschillende partners kenden veel positieve kanten. ‘Naast de enorme capaciteitsuitbreiding en de kennisdeling tussen overheden, hadden we ook een link met de regio waardoor we dichter bij de bevolking stonden. Alle partijen waren erop gebrand om er echt iets moois van de maken. Door een goede samenwerking met elkaar vanaf het allereerste begin, voorbereiding en beheersing zijn we uiteindelijk binnen budget (ruim 2 miljard euro) en tijd gebleven.’

Maatregelen Ruimte voor de Rivier

Wat de Ruimte voor de Rivier-maatregelen voor de omwonenden betekenen? ‘Dat is heel dubbel. Aan de ene kant heb je de ‘wijkers’, mensen die moesten verhuizen of anderszins nadelig zijn geraakt. Dat is heel vervelend. We hebben het leed proberen te verzachten met aankopen en hulp bij het verplaatsen van woningen en boerderijen. Aan de andere kant heb je de ‘kijkers’ die het gebied toegankelijker, aantrekkelijker en economisch interessanter hebben zien worden. In Nijmegen is bijvoorbeeld samen met de hoogwatermaatregel een aantrekkelijk woongebied gerealiseerd. Terwijl bij Avelingen (Gorinchem) een bedrijventerrein beter toegankelijk is geworden voor scheepvaart.’

Reevediep

Koning Willem-Alexander opent donderdag 14 maart 2019 het Reevediep (onderdeel van het project IJsseldelta fase 1), het laatste project van het programma RvdR. De nieuwe waterverbinding tussen de IJssel en het Drontermeer beschermt de IJsseldelta (regio Zwolle en Kampen) tegen overstromingen. ‘De nieuwe hoogwatergeul is bedoeld om in extreme omstandigheden hoogwater van de IJssel te kunnen afvoeren naar het IJsselmeer.

Door deze geul hebben we meer natuur gecreëerd, kan er in de toekomst een woonwijk worden gebouwd en heeft de recreatievaart een doorgang gekregen. Voor die laatste twee moet de Raad van State nog toestemming geven. De provincie Overijssel is ooit met het project begonnen. Vanaf 2013 werd Rijkswaterstaat medeopdrachtgever en werd het een gezamenlijk project. De provincie heeft een derde meebetaald en zijn mede-opdrachtgever. Die samenwerking gaat voortreffelijk’, aldus Beekmans.

Van stakeholder naar shareholder

Afrondend vertelt Beekmans dat het programma RvdR goed laat zien waartoe overheden met elkaar in staat zijn. ‘RvdR laat zien dat als je de verschillende doelen, van de rijksoverheid, provincie, gemeentes, bedrijven, organisaties en bewoners op een goede manier integreert in een programma, iedereen in de juiste stand staat, je samen iets moois kunt realiseren. Iets dat ieder voor zich nooit was gelukt. En ook dat het uiteindelijk niet eens duurder hoeft te zijn. In het Ruimte voor de Rivier-programma hebben we stakeholders, shareholders zien worden. Iedereen wilde op een gegeven moment onderdeel zijn van het succes. Eigenlijk zou dat altijd zo moeten zijn. Elk initiatief van de overheid vraagt naar mijn mening altijd om een nette inpassing in het gebied.’

Onderliggende pagina's