The Great Bubble Barrier: spraakmakende innovatie ontwikkeld binnen prestatiecontract

Nieuwsbericht

The Great Bubble Barrier: spraakmakende innovatie ontwikkeld binnen prestatiecontract

Gepubliceerd op: 05 februari 2019- Laatste update: 05 februari 2019 14:27 uur

Rijkswaterstaat, aannemerscombinatie BAM/Van den Herik en Deltares werken binnen het prestatiecontract Twentekanalen en IJsseldelta op een vernieuwende manier samen. Dat doen ze in een zogenaamde leerruimte, waarbij de traditionele opdrachtgever-opdrachtnemersrol is losgelaten en innovatie wordt omarmd. Een van de meest aansprekende innovaties is The Great Bubble Barrier: een bellenscherm dat plastic uit de rivier vangt.

Pilot van The Great Bubble Barrier in de IJssel

Hoe maken we het beheer en onderhoud van onze rivieren en wegen efficiënter, betrouwbaarder en duurzamer? Een relevante vraag, zowel voor Rijkswaterstaat als voor marktpartijen. Binnen het prestatiecontract Twentekanalen en IJsseldelta wordt geëxperimenteerd met een zogeheten leerruimte.

Traditioneel

Uitgangspunt bij beheer- en onderhoudscontracten is instandhouding van wat er wordt aangetroffen. ‘Maar waarom zou je het daarbij laten?’, stelt Yuri Wolf, die namens Rijkswaterstaat deelneemt aan de leerruimte. ‘Het mooie is dat we als Rijkswaterstaat de mogelijkheid hebben om meer te doen dan alleen instandhouding. We kunnen namelijk aan het prestatiecontract een set bepalingen toevoegen die samenwerking tussen Rijkswaterstaat, aannemer, kennisinstellingen en andere partijen bevordert en sociale en technische innovatie stimuleert. En dat is precies wat we bij het prestatiecontract Twentekanalen en IJsseldelta hebben gedaan.’ Dit prestatiecontract werd in 2014 gegund aan aannemerscombinatie BAM/Van den Herik. De Leerruimte Self Supporting River System (SSRS) maakte deel uit van het contract.

Denkomslag

Maar hoe zet je nu zo’n leerruimte op? Tim van der Lugt, innovatiemanager bij BAM/Van den Herik, vertelt dat het leerteam from scratch begon. ‘In de bepalingen die Rijkswaterstaat aan het contract had toegevoegd, stond bijvoorbeeld dat Deltares een rol zou moeten krijgen in de leerruimte en dat we de aanpak gezamenlijk zouden vaststellen. Vooral dat laatste zijn wij eigenlijk niet gewend, omdat we met Rijkswaterstaat toch vaak in een traditionele rolverdeling – opdrachtgever versus opdrachtnemer – zitten. De eerste periode hebben we daarom vooral gebruikt voor procesinnovatie: hoe krijgen we hier binnen onze eigen organisaties de handen voor op elkaar.’ Heleen Vreugdenhil, innovatiemanager bij Deltares, herkent zich hierin: ‘Omdat het idee van de leerruimte zo nieuw was, moesten we echt een denkomslag bewerkstelligen binnen onze organisaties. Dat kost veel tijd.’

Simpel idee

Inmiddels draait de leerruimte volop en worden er tal van innovatieve ideeën doorontwikkeld tot realistische oplossingen die bijdragen aan efficiënter, betrouwbaarder en duurzamer beheer en onderhoud van rivieren. Oplossingen bovendien, die Rijkswaterstaat op termijn zou kunnen uitvragen aan de markt. Een mooi voorbeeld is The Great Bubble Barrier. ‘Het idee is simpel’, legt co-founder Saskia Studer uit. ‘We plaatsen een buis met gaten diagonaal op de bodem van een rivier of gracht. Door hier lucht doorheen te pompen, ontstaat een scherm van bellen. Dit houdt plastic tegen en duwt het naar de oppervlakte, waarna het gemakkelijk uit het water kan worden gehaald.’ Na het winnen van de Plastic-Free Rivers Makathon van Rijkswaterstaat en PWN konden de bedenkers van The Great Bubble Barrier een pilot uitvoeren in de IJssel.

Werkend prototype

Het leerteam heeft Studer en haar compagnons in een jaar tijd geholpen om van hun ‘schets’ een werkend prototype te maken. Wolf: ‘Daarin hebben we met z’n allen – Rijkswaterstaat, Deltares en de aannemerscombinatie – veel geïnvesteerd.’ In november 2017 werd een bellenscherm van 200 m getest. ‘Deze pilot liet zien dat The Great Bubble Barrier in typisch Nederlands novemberweer 86% van het testmateriaal afvangt’, licht Studer toe. ‘Het kleinste plastic dat we tot nu toe uit het water hebben gefilterd is 3 mm groot plastic granulaat.’ Hoe gaat het verder, nu de pilot is afgerond? Studer: ‘Het leerteam heeft ons geholpen om ons idee van de grond te krijgen. Nu moeten we het zelf zien te rooien. We willen dit jaar weer een bellenscherm in het water krijgen. Daarom zijn we op zoek naar partijen, zoals gemeenten, waterschappen of havens, die ons bellenscherm willen gebruiken om de Nederlandse rivieren plasticvrij te maken.’

Een uitgebreide versie van dit artikel verscheen eerder in het magazine Rijkswaterstaat Zakelijk & Innovatie. Meer lezen? Klik dan op onderstaande afbeelding.

Banner Magazine Rijkswaterstaat Zakelijk & Innovatie

Onderliggende pagina's