Bouw zeesluis IJmuiden; het grootste caisson ter wereld afzinken

Interview

Bouw zeesluis IJmuiden; het grootste caisson ter wereld afzinken

Gepubliceerd op: 09 november 2018- Laatste update: 09 november 2018 15:44 uur

De nissen voor de deuren van de zeesluis IJmuiden, caissons genoemd, worden op hun plaats gebracht door de grond eronder weg te graven: de caissonmethode. Dat graven gebeurt zoveel mogelijk op afstand met camera’s en robotarmen. Ontwerpleider Sipke Huitema legt uit hoe dat werkt en wat er allemaal bij komt kijken om twee van de grootste caissons ter wereld te laten zakken.

‘Een caisson is een betonnen constructie die we op maaiveldhoogte bouwen en vervolgens gecontroleerd laten zakken door de grond eronder weg te graven’, legt Sipke Huitema van OpenIJ uit. Hij is ontwerpleider van het binnenhoofd en medeverantwoordelijk voor het afzinken. ‘Die manier van werken en uitvoeren heet de caissonmethode. De caissons die we bij de zeesluis IJmuiden laten zakken, zijn de nissen waar de sluisdeuren in komen te zitten. Vanuit die nis rolt een deur over de drempel in de sponning. Nis, drempel en sponning vormen samen een sluishoofd.’

Caisson van zeesluis IJmuiden wereldprimeur

‘De zeesluis heeft een binnenhoofd aan de Amsterdamse kant en een buitenhoofd aan de Noordzeekant. We zijn nu bezig met het caisson voor het buitenhoofd. Dat staat met zijn afmetingen van 81 m lang, 26 m breed en 22 m hoog al in de wereldwijde top 10. Begin 2019 gaan we aan de slag met het binnenhoofd. Dat caisson is nog een slag groter: 81 m lang, 55 m breed en 25,6 m hoog. Dit komt doordat in het binnenhoofd ook een reservedeur geplaatst wordt. Daarmee wordt dit caisson het allergrootste ter wereld.’

Graven met robotarmen

‘Graven betekent in dit geval steeds afwisselend een stukje grond losspuiten met water en dat vervolgens wegbaggeren. Normaal gesproken werken daarvoor mensen in de graafruimte onder het caisson, maar wij doen dat zoveel mogelijk op afstand. Dat is sneller, handiger en veiliger. We spoelen de grond los met zogeheten spuitlansen en halen het dan weg met een baggerpomp die bevestigd is aan een robotarm. Nu werken we met twee van zulke baggerarmen, bij het binnenhoofd hebben we er straks vier. Op dit moment van uitvoeren passeren we een kleilaag. Klei is moeilijker los te krijgen dan zand. Daar is meer waterkracht voor nodig. Dat vraagt ook meer aandacht.’

Graafruimte met snijrand

Onder de vloer van het caisson zit dus een graafruimte. Huitema: ‘Die wordt omringd door een snijrand. Dat kun je vergelijken met het uitstekende randje onder de bodem van een kartonnen koffiebekertje. Alleen is deze snijrand 2,5 m hoog. Doordat we onder water graven, moeten we het water in die graafruimte met luchtdruk naar beneden duwen. We duwen de lucht slechts 2 m lager dan de onderkant van de vloer, zodat die niet langs de snijrand kan ontsnappen.’

Werken onder luchtdruk

'We monitoren het werk continu met camera’s en een monitoringsysteem in en onder de vloer. Die camera’s hoeven dus niet onder water te kunnen, maar moeten wel bestand zijn tegen de hoge luchtdruk. Soms moeten er toch nog mensen de graafruimte in, bijvoorbeeld om een camera of een spuitlans te verhangen of een inspectie te doen. Ook die krijgen te maken met hoge luchtdruk. Daar moet het menselijk lichaam eerst aan wennen. Daarom gaan ze eerst door een compressiekamer, waar de luchtdruk langzaam opgevoerd wordt. Pas als de druk gelijk is met die in de graafruimte, gaan ze verder. Dat noemen we het in- en uitsluizen van mensen.’

Werkzaamheden caissons zeesluis IJmuiden

‘De caissons moeten ongeveer 17 m zakken tot 25 m onder NAP, het binnenhoofd nog iets verder dan het buitenhoofd. Bij het buitenhoofdcaisson gaat dat nu met 30 tot 40 cm per dag. In totaal zijn we daar dus een paar maanden mee bezig. We zijn nu al wel ruim over de helft. Tot nu toe gaat alles voorspoedig. We blijven binnen alle vooraf gedefinieerde ontwerp- en uitvoeringstoleranties. Het binnenhoofd zal nog iets langzamer gaan, omdat we dan meer grond moeten weggraven. Ook wordt het dan iets lastiger om de hele graafruimte goed in de gaten te houden. Maar voor het proces maakt de grootte verder niks uit.’

Laat uw mening horen

Wat vindt u van de informatievoorziening over het project nieuwe zeesluis IJmuiden? We werken aan de verbetering van de communicatie rondom de bouw van de nieuwe zeesluis in IJmuiden. Om erachter te komen wat we kunnen verbeteren in onze communicatie, hebben we uw hulp nodig. Daarom nodigen we u uit om deel te nemen aan een online enquête. Het invullen van de online vragenlijst kost u hooguit 10 minuten en levert ons een schat aan informatie op.

Meer nieuws IJmuiden: bouw nieuwe, grote zeesluis

Onderliggende pagina's