Langste spoorbrug over A1 wint Nationale Staalprijs

Interview

Langste spoorbrug over A1 wint Nationale Staalprijs

Gepubliceerd op: 19 oktober 2018- Laatste update: 19 oktober 2018 12:37 uur

De nieuwe spoorbrug Muiderberg over de snelweg A1, ook wel de Zandhazenbrug genoemd, heeft de Nationale Staalprijs 2018 gewonnen. De bijzondere brug is onderdeel van het project A1/A6: Diemen-Almere Havendreef. Rijkswaterstaat was vanaf het begin nauw betrokken bij de bouw van de brug.

De Zandhazenbrug is een bijzondere brug. Niet alleen is het de langste spoorbrug van Nederland (meer dan 250 m overspanning), maar daarnaast heeft de brug geen tussensteunpunten. De brug is bovendien gemaakt met speciaal (lichter) staal en het ontwerp past in de omgeving. ‘De nieuwe spoorbrug was nodig, omdat de weg eronder verbreed moest worden voor een betere doorstroming’, legt projectmanager Lex Dekker uit. ‘Meer rijstroken betekent ook dat de brug dus langer moest worden.

Veel eisen gesteld aan Zandhazenbrug (A1)

Aan de brug zijn veel eisen gesteld. ‘We hebben vanaf het begin nauw samengewerkt met ProRail. Zij zijn verantwoordelijk voor de spoorbrug. Het moest tenslotte hun brug worden. De weg eronder is van Rijkswaterstaat. Als Rijkswaterstaat wilden we een robuuste weg voor de toekomst. We wilden geen pijlers onder de brug, om flexibiliteit te behouden bij eventuele (latere) wijzigingen in het wegontwerp onder de brug.’ 

Ook verbetert de afwezigheid van pijlers de verkeersveiligheid. De weg onder de spoorbrug is verbreed: van 2x3 rijstroken naar 2x5 rijstroken en een wisselbaan met 2 rijstroken. Door de wegverbreding was een langere spoorbrug nodig. In het beton was het niet mogelijk om de afstand van ruim 250 m te overspannen zonder tussensteunpunten. ‘Het gevolg was daarom dat de architect niet anders kon dan kiezen voor het ontwerpen van een stalen brug’, aldus Dekker.

Stalen brug

Ook moest de architect in zijn ontwerp rekening houden met het geëiste maximale geluidniveau. ‘Een stalen brug heeft de neiging te gaan trillen als een trein passeert. In het contract is opgenomen dat het geluid van passerende treinen op de brug niet meer mocht zijn dan het geluid van de passerende treinen op de aarden baan naast de brug. Met een optimale geluidabsorptie is het gelukt de geluidsafstraling te beperken.’ Uiteindelijk ontstaat een ontwerp van een brug die ook nog eens past in het landschap. Qua kleur hebben de bogen een grijstint gekregen. 'Het is de kleur grijs die veel voorkomt in de Nederlandse luchten’, legt Dekker uit. ‘De brug is daardoor minder zichtbaar in het landschap.’

Transport

De brug is in België gemaakt, vervolgens in delen via de Noordzee en voor het laatste stukje over de weg getransporteerd naar Muiderberg. In een weiland pal naast zijn definitieve plaats, is de brug verder in elkaar gezet. ‘Menigeen zal zich de donkerblauwe hulpconstructies herinneren waarvan velen dachten dat dat de brug al was’, zegt Dekker. In de zomer van 2016 is in één weekend de oude spoorbrug gesloopt en de nieuwe spoorbrug op haar definitieve plaats geschoven en in gebruik genomen. De ingebruikname was 3 jaar eerder dan gepland. ‘Een prachtig resultaat’, aldus Dekker. ‘We hebben met elkaar ambitieuze doelen gesteld en die zijn gehaald door zinnige en succesvolle samenwerking. Binnen het programma Schiphol - Amsterdam – Almere noemen we dat dienend opdrachtgeverschap, maar dat vraagt natuurlijk ook dienend opdrachtnemerschap. De liefde kan niet alleen van één kant komen. Een voorloper op de Marktvisie van Rijkswaterstaat.’

Samenwerking met andere partijen

De samenwerking met andere partijen en ProRail was intensief, maar is soepel verlopen. 'Er ligt een unieke, robuuste spoorbrug die 100 jaar mee kan en niet meer weg te denken is uit het landschap. Een geweldig project om aan meegewerkt te hebben', aldus Judith Nijeboer, projectmanager bij ProRail.

Onderliggende pagina's