Maatregel ontwikkeld om verzilting Noordzeekanaal tegen te gaan

Nieuwsbericht

Maatregel ontwikkeld om verzilting Noordzeekanaal tegen te gaan

Gepubliceerd op: 19 april 2018- Laatste update: 19 april 2018 13:58 uur

De nieuwe zeesluis wordt een stuk groter dan de Noordersluis. Dat heeft gevolgen voor de zoetwaterhuishouding in het Noordzeekanaal. Rijkswaterstaat komt daarom met een maatregel om de verzilting van het water tegen te gaan.

Met een kolk van 70 m breed en 500 m lang wordt de zeesluis de grootste sluis ter wereld. Hij wordt met zijn 18 m ook nog eens 3 m dieper dan de Noordersluis, die 50 meter breed, 400 m lang en 15 m diep is. ‘Met ieder schip dat straks de sluis passeert, stroomt er dus meer zout zeewater het Noordzeekanaal binnen in vergelijk met een schutting van de Noordersluis’, vertelt Hannah Cremers, omgevingsmanager Rijkswaterstaat. Deze verzilting van het brakke water in het Noordzeekanaal kan van negatieve invloed zijn op de kwaliteit van het drinkwater en grondwater voor de landbouw.’

Bellenscherm

'Rijkswaterstaat heeft de afgelopen periode verschillende maatregelen onderzocht die de verdere verzilting van het Noordzeekanaal kunnen tegengaan. Zo is het zogenaamde bellenscherm een serieuze overweging geweest', vertelt Cremers. ‘Deze maatregel houdt in dat we een buis op de bodem van de nieuwe zeesluis plaatsen. In deze buis zitten gaatjes, waardoor lucht kan stromen. Het scherm van luchtbellen dat zo ontstaat, voorkomt dat het zoute water uit de Noordzee zich mengt met het zoetwater van het Noordzeekanaal. Een effectieve maar dure maatregel', stelt Cremers. 'Zo’n bellenscherm geeft hoge onderhoudskosten. Ander nadeel is dat het voor schepen lastig kan zijn het bellenscherm te passeren vanwege de turbulentie die het veroorzaakt. Dit zijn voor ons dan ook redenen geweest om voor een andere oplossing te kiezen.’

Selectieve onttrekking zout water

'De nu gekozen oplossing, selectieve onttrekking genaamd, is gebaseerd op het idee dat zout water zwaarder is dan zoetwater', legt Cremers uit. ‘Vóór het gemaal en spuicomplex in het binnenspuikanaal bouwen we een wand met onderin een opening, vergelijkbaar met een brievenbus. Het zoute water zakt, nadat het via sluizen binnenkomt, naar beneden in een kom en wordt via het gemaal weer afgevoerd terug naar de Noordzee.’ Het Delftse kennisinstituut Deltares rekende uit of bij deze constructie voldoende zout water wordt afgevoerd, en dat blijkt zo te zijn. Ook heeft Rijkswaterstaat gezien dat in Den Helder, waar de oplossing op kleinere schaal wordt toegepast, de ervaringen positief zijn. ‘We zijn er nu ook proeven aan het doen om te kijken hoe bijvoorbeeld het water precies stroomt’, aldus Cremers.

Planning

Nu Rijkswaterstaat na afstemming met de waterschappen en de provincie Noord-Holland definitief voor selectieve onttrekking heeft gekozen, kunnen dit jaar de voorbereidende werkzaamheden beginnen. Cremers: ‘De planning is om dit jaar alle benodigde onderzoeken te doen, zoals naar kabels en leidingen en niet gesprongen explosieven op en rond de plek waar de wand moet komen. Begin 2019 start de planprocedure in het kader van het Projectplan Waterwet en komt de maatregel ter inzage te liggen. Later dat jaar hopen we de uitvraag aan de markt voor de daadwerkelijke bouw van de wand te kunnen doen. Hopelijk kunnen we in 2020 van start met de uitvoering en is in 2022 de maatregel gerealiseerd.’

Overbruggen

Omdat de nieuwe zeesluis eerder klaar is dan de maatregel tegen verzilting, moet Rijkswaterstaat een tijdelijke oplossing bedenken om deze periode te overbruggen. ‘Daarom kijken we samen met de waterschappen en het Centraal Nautisch Beheer van Havenbedrijf Amsterdam wat we aan tijdelijke maatregelen kunnen treffen en wat we op het sluizencomplex zelf kunnen doen. Aan de hand van wat haalbaar en werkbaar is, stellen we een maatregelenpakket samen dat werkt volgens een getrapte aanpak. Dat betekent dat welke en hoeveel maatregelen we treffen, afhangt van omstandigheden zoals het weer. We zouden bijvoorbeeld door middel van sluizen of kanalen extra zoetwater uit het Amsterdam-Rijnkanaal kunnen halen of uit het Markermeer. Onder extremere omstandigheden, bijvoorbeeld als er door droogte veel te weinig zoetwater in het Noordzeekanaal staat, zouden we de Noordersluis weer tijdelijk in gebruik kunnen stellen. We zijn op dit moment aan het kijken wat mogelijk is, zowel technisch als financieel, en naar wat werkt. Als we meer duidelijkheid hebben over de mogelijke maatregelen komen we daar zeker op terug’ .

Meer nieuws IJmuiden: bouw nieuwe, grote zeesluis

Onderliggende pagina's