Ledverlichting A44
Wereldprimeur: eerste ledverlichte autosnelweg ter wereld!
De A44 is de eerste snelweg ter wereld met ledverlichting. In verband met de officiële opening van deze ledverlichte snelweg hield Rijkswaterstaat op 17 februari 2011 de 'Expertmeeting ledverlichting A44'. Dit was tevens de officiële de start van deze pilot.
Op deze website kunt alle informatie van de sprekers en de meeting terugvinden, inclusief een fotoverslag.
Energiebesparing circa 50%
Door zijn smalle wegprofiel en beperkte lengte van 6,5 kilometer is de A44 tussen Burgerveen en Kaagbrug buitengewoon geschikt als testlocatie voor deze pilot: de meerkosten en risico’s zijn hier beperkt. De energiebesparing door het dimmen is circa 50% en dat kan in de toekomst nog verder oplopen als nog zuinigere leds beschikbaar komen.
Rijkswaterstaat beheert ongeveer duizend kilometer verlichte snelweg, het stukje op de A44 betreft 0,5 % hiervan. Als belangrijke innoverende partij kan Rijkswaterstaat samen met de Nederlandse industrie hier op verantwoorde wijze de eerste stap zetten naar een efficiënte snelwegverlichting.
Deze pilot is in nauwe samenwerking tussen Rijkswaterstaat en opdrachtnemer Gebroeders Van der Lee, Philips en Spectrum advies uitgevoerd. De terugverdientijd komt neer op ruim acht jaar. De extra investeringskosten komen voor rekening van het Duurzaamheidsfonds van Rijkswaterstaat. Met deze pilot is veel ervaring opgedaan tegen een betrekkelijk klein risico.
De voordelen in het kort:
- Een jaarlijks energiebesparing van 305.000-170.000 kWh = 135.000 kWh. (ca. 13,5 k€ en 27 ton CO2 reductie).
- Minder onderhoudskosten en verkeershinder.
- Verantwoord ervaring opdoen in het ombouwen van snelwegverlichting, met als uiteindelijke doel duizend kilometer ledverlichting op snelwegen van Rijkswaterstaat.
Aanpak:
In opdracht van Gebroeders van der Lee heeft Spectrum Advies & Design onderzocht of het mogelijk is de huidige hogedruk natriumverlichting langs de A44 te vervangen door ledverlichting waarbij de masten gehandhaafd worden.
Het bewuste deel van de A44 betreft een 2*2 weg waarbij de verlichting wordt gerealiseerd met masten van 12 meter in portaalopstelling. De eis ten aanzien van de verlichtingskwaliteit was klasse ME4a van de NPR13201-1. Onderzocht zijn twee led concepten. Alleen de Speedstar van Philips voldeed aan de criteria.
Met deze armaturen is een berekening gemaakt van de Total cost of ownership (TCO). Hierbij worden alle kosten van het systeem, energiekosten, onderhoudskosten en investeringskosten bij elkaar gevoegd.
De berekeningen tonen aan dat toepassen van ledverlichting in plaats van hogedruk natriumverlichting voordelen biedt. Besloten is daarom de ledverlichting toe te passen.
Realisatie:
Tijdens de realisatie is het bestaande dynamisch verlichting systeem vervangen door een StarSense systeem en wordt de verlichting langs de A44 flexibel gedimd. Het ontwerp hiervoor is door Spectrum opgezet en door Gebroeders van der Lee uitgevoerd. Bijzonder aan dit systeem is dat alle instellingen of afstand aan te passen zijn en dat bij neerslag en calamiteit de verlichting naar 100% geschakeld wordt. Dit in tegenstelling tot statische dimsystemen en volledig dynamische verlichtingsystemen die aangesloten zijn op een van de verkeerscentrales van Rijkswaterstaat.
Verder is een bijkomend voordeel dat de onderhoudsaannemer (Gebroeders van der Lee) in staat is op afstand eventuele problemen uit te lezen en onderhoud in te plannen.
RWS Duurzaam / ZekerDuurzaam
In mei 2009 is het programmaplan RWS Duurzaam vastgesteld. Eén van de vier speerpunten van het programmaplan is energie. In het deelprogramma ZekerDuurzaam wordt gewerkt aan een energiereductie van 20% in 2010 ten opzichte van 2006.
Circa 50% van het totale energieverbruik van Rijkswaterstaat gaat op aan openbare verlichting, met name de verlichting langs de rijks(water)wegen en in tunnels.
Om een trendbreuk in het energieverbruik te realiseren is het Duurzaam Avontuur gestart, met als onderdeel 'Openbare Verlichting'. Een haalbare optie om op termijn een belangrijke reductie in het energieverbruik te realiseren, is de transitie naar ledverlichting op die plaatsen waar het kan, en op die momenten dat vervanging nodig is.
Technische informatie
Deze pilot betreft de eerste ledverlichte snelweg in de wereld (120km/h en 0,75cd/m2). De A44 van Burgerveen tot de Kaagbrug bestaande uit twee dubbele rijbanen met een vluchtstrook en zes op- en afritten, is over het hele traject voorzien van mastverlichting in de midden- en zijberm.
Het is pas sinds november 2010 mogelijk ledlampen toe te passen in masten van 12 meter. Het was eerder nog niet mogelijk ledarmaturen te maken met beperkte afmetingen die voldoende licht gaven. Een te groot armatuur vangt teveel wind.
De ledarmatuur van de Philips Speedstar is ruim 1 meter lang en voorzien van 152 leds (242 Watt) elk met een eigen lensje voor een goed lichtspreiding. Verder is het armatuur afgedicht met een vlakke glazen ruit. In de armatuur zitten twee drivers voor de voeding van de leds en een OLC die de dimstand aan de drivers doorgeeft. De OLC krijgt zijn signaal via power-line communicatie.
Partners
Philips
Toelichting van Philips op hun bijdrage aan het project
Onze samenwerking met Rijkswaterstaat op het gebied van duurzaamheid en mobiliteit houdt in dat we samen verlichtingsoplossingen implementeren die energie besparen en waarvoor minder onderhoudswerkzaamheden op de weg nodig zijn.
Advies
Hiertoe hebben we voor de A44 samen met Rijkswaterstaat en Spectrum de energie besparing in kaart gebracht en de terugverdientijd berekend.
Verbeterde doorstroming door slim beheren
De lange levensduur van leds in combinatie met het kunnen uitlezen van de staat van de verlichting met een computer op afstand, vermindert de hinder door onderhoud. Door dit Starsense telemanagement systeem kan namelijk centraal bekeken worden of er aanpassingen of reparaties nodig zijn. Het beheer kan hierdoor efficiënter gepland worden.
Philips zorgt ervoor dat Rijkswaterstaat altijd toegang heeft tot de gegevens over de staat en werking van de installatie, die het Starsense telemanagement systeem verstrekt. Naast de goede werking van de server die toegang geeft tot de gegevens, verzorgt Philips ook de programmering van het Starsense telemanagement systeem.
CO2 neutraal, duurzaam!
De nieuwste Speedstar armaturen zijn niet alleen energiezuinig maar worden ook CO2 neutraal afgeleverd aan Rijkswaterstaat. De CO2 uitstoot die vrij komt bij de fabricage en het transport is namelijk geheel gecompenseerd.
Samen zorgen we voor een sterk verbeterde doorstroming tegen een lager energieverbruik.
http://www.lighting.philips.nl/
Gebroeders van der Lee
Firma Gebroeders van der Lee waren van het begin af aan als hoofd opdrachtnemer betrokken bij de realisatie van de ledverlichting. Zij waren als onderhoud aannemer nauw betrokken bij de eerste initiatieven en studies en zij verzorgde ook de installatie van de ledarmaturen en de aanpassing van de installatie. Zij hebben een grote stimulerende rol gespeeld.
Spectrum Advies & Design B.V.
Als adviseur van Gebroeders van der Lee en daarmee ook adviseur van Rijkswaterstaat heeft Spectrum het ontwerp gemaakt van deze verlichtingsinstallatie en alle energetische en financiële consequenties doorgerekend. Binnen de visie van Spectrum is licht op maat van groot belang, gezien de invloed ervan op het energieverbruik en de lichtvervuiling. En passant is door het ontbreken van een communicatienetwerk langs de weg, flexibel dimmen geïntroduceerd bij Rijkswaterstaat. Hiermee wordt maximale energiebesparing en flexibiliteit bereikt.
Samenwerking
Door een nauwe samenwerking tussen Rijkswaterstaat, Gebroeders van der Lee, Philips en Spectrum is deze unieke installatie mogelijk geworden. Spectrum feliciteert Rijkswaterstaat met de keus voor deze milieuverantwoorde, toekomstbestendige installatie. Hiermee kan Rijkswaterstaat kennis en ervaring opdoen die van groot belang zal zijn voor de verdere verduurzaming het Nederlands wegennet.
Voordeel voor de weggebruiker
Ook de weggebruiker profiteert van deze nieuwe technologie. Door de lagere onderhoudsfrequenties zal de verkeershinder beperkt worden.
Spectrum Advies & Design B.V, onafhankelijke adviesbureau op het gebied van openbare verlichting met meer dan 100 jaar gebundelde kennis en ervaring.
www.spectrumadvies.nl
Hier kunt u aanmelden voor de Expertmeeting Ledverlichting A44
Opdracht ZekerDuurzaam
De Kruijter openbare verlichting
De Kruijter openbare verlichting, heeft in opdracht van het programmabureau ZekerDuurzaam een haalbaarheidsstudie uitgevoerd, aan de hand van de op dat moment in de markt voor handen zijnde ledarmaturen. Dit met als doel de toepasbaarheid voor de A44 te bestuderen. De eindconclusie van het onderzoek was dat alleen de Philips Speedstar eind 2010 aan de lichttechnische eisen kon voldoen. www.dekruijter.nl
Componentspecificatie Openbare Verlichting versie 2.3.pdf 