Veelgestelde vragen SB

1. Wanneer wordt de implementatie verwacht in de ons omringende landen (België, Duitsland en Frankrijk)?

Per 1 november 2009 is het Verdrag in alle aansluitende landen (Duitsland, Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk en Zwitserland) in werking. De implementatie zou ook daar dus al moeten plaatsvinden. Helaas merken we in de praktijk dat er grote onbekendheid is met 'Deel B' van het verdrag en dus ook met de losverklaring. Dit signaal geven we door aan de Conferentie van Verdragsluitende Partijen.

2. Hebben andere landen ook een Meld- en Informatiepunt?

Zover bekend hebben de andere landen geen Meld- en Informatiepunt.

3. Zijn containerschepen uitgezonderd van CDNI?

Containerschepen zijn niet uitgezonderd. De containerschepen vervoeren containers, maar zijn geheel passief ten aanzien van het laden en lossen (Deel B). De lading wordt per definitie in z’n geheel gelost, er is dus per definitie geen ruimte voor ladingresten of wat dan ook; het leeghalen van de containers (strippen) gebeurt elders en valt buiten het transport per binnenschip.

Bij schepen die zware en volumineuze lading vervoeren (silo’s, motoren, staalplaten ed.) kan sprake zijn van stopmateriaal. In de praktijk hebben partijen daarvoor een regeling, maar indien niets is geregeld, zou dit materiaal eventueel bij het schip terecht komen en onder 'Deel C' vallen. Dus eigenlijk is alleen 'Deel A' en mogelijk 'Deel C' van het Verdrag van toepassing op containerschepen. 

4. Per 01-11 2009 is het Verdrag in werking, wordt er ook gelijk handhavend opgetreden?

In eerste instantie zal tot april 2010 het optreden vooral in de voorlichtende sfeer liggen om de partijen te laten wennen aan de nieuwe regels. Indien er sprake is van moedwillig niet aan de regels voldoen dan kan er opvolging worden gegeven aan het optreden.

5. Wat is het verschil tussen het Scheepsafvalstoffenbesluit en het Scheepsafvalstoffenverdrag?

In feite is er geen verschil. In Nederland is het Verdrag omgezet in een Besluit dat hangt onder een aantal wetten, namelijk: Wet milieubeheer (Wm), Waterwet, Binnenvaartwet en het Burgerlijk Wetboek.

6. Kan Nederland afwijken van het Verdrag. Bijvoorbeeld door het vragen van een 'Aanvullende losverklaring' en/of andere termijnen hanteren?

In enkele uitzonderingsgevallen mag in het Besluit aanvullende regels worden opgenomen.

7. Is de losverklaring ook in andere talen te verkrijgen?

Ja, deze is te vinden op de website www.sabni.nl en op www.ccr-zkr.org. Op de site van CCR kan het in drie talen worden gedownload (FR, DE, NL).

8. Wie is er verantwoordelijk voor het bij zich hebben van de (nog lege) in te vullen losverklaring?

Het Verdrag zegt daar niets over. Aangezien de losinrichting deze moet afgeven en verantwoordelijk
is voor de ladingsafval zou het logisch dat zij deze beschikbaar stellen (SB, art. 53 lid 4)

9. Is het model van de losverklaring verplicht of mogen we hiervan afwijken?

SB art. 53 lid 2 bepaalt dat het een vastgestelde model moet worden gehanteerd. Wijzigingen op het model geschieden alleen na besluitvorming door de Conferentie van Verdragsluitende Partijen. Op 1 juli 2010 wordt een nieuw model uitgegeven. Deze is al te downloaden bij www.sabni.nl.

10. De losverklaring dient in drievoud (volgens de wijzigingsbesluit) te worden opgemaakt conform een vastgesteld model. Waar kan een schipper/ontvanger dit formulier bestellen? Zijn deze in doordruk te verkrijgen?

GDS Cross media Group uit Hoofddorp, tel. 023-5542970 heeft aangegeven deze te kunnen leveren
(vraag en aanbod). Hierin blijft de overheid buiten. Het is te downloaden op www.sabni.nl en op www.ccr-zkr.org kan het in drie talen worden gedownload.

11. Mag de losverklaring worden opgenomen in een ander checklist (zoals de bunkerchecklist)?

De losverklaring mag niet worden opgenomen in de bunkerchecklist, immers er is een vastgesteld model opgenomen in de Uitvoeringsregeling (zie vraag 8).

12. Moeten containerschepen een losverklaring hebben?

In Nederland geldt het algemene standpunt dat uitzondering van deze verplichting voor containerschepen wordt ingevoerd. Deze schepen zouden behandeld kunnen worden zoals is voorzien voor 'eenheidstransporten'. Dit standpunt wordt in Conferentie van Verdragsluitende Partijen ingebracht (zie ook vraag 3).

13. Moeten bunkerschepen een losverklaring invullen?

Artikel 30 van het SB wordt aangegeven dat het hoofdstuk (3) alleen van toepassing is op schepen in het kader van goederenvervoer, dus bunkeren zou daar niet onder vallen. Er is geen sprake van reiniging, deze schepen zouden behandeld kunnen worden zoals is voorzien voor 'eenheidstransporten'.

14. Moet ik een losverklaring afgeven als er sprake is van een eenheidstransport?

Ja. Als een verklaring van eenheidstransport is afgeven dan hoeven bepaalde reinigingen niet plaats te vinden. In de losverklaring moet aangevinkt staan dat het gaat om een eenheidstransport. Indien er op een of andere redenen toch een reiniging plaatsvindt dan moet wel de gehele losverklaring worden ingevuld aangaande de reiniging.

15. Volgens de losverklaring moet in aanhangsel III iets worden ingevuld uit de NSTR lijst. Waar is de NSTR lijst te vinden?

De lijst is te vinden in bijlage II van het Scheepsafvalstoffenbesluit (SB) of bij het aanhangsel III behorende bij de uitvoeringsregeling van het Verdrag.

16. De Euralcodes zijn slecht hanteerbaar omdat de benamingen meestal niet aansluitingen bij de benamingen van de stoffen.

Op www.sabni.nl is een applicatie beschikbaar dat door middel van het goederennummer, het juiste Euralcode kan worden achterhaald.

17. Volgens PDV en GMP en hygienecodeboek zijn er allerlei verplichtingen om schip schoon te maken! Moet ik nu nog een formulier (losverklaring) hebben als bewijs dat ik schoon ben?

Het gaat hier om een andere regelgeving waarbij de uitzonderingenbepalingen (nog) niet aan elkaar gerelateerd zijn. Beiden moeten apart worden ingevuld.

18. Hoe dient er omgegaan te worden met deellading? De lading gaat niet in zijn geheel naar één klant/ontvanger, maar wordt afgegeven bij verschillende partijen. Wie is verantwoordelijk voor schoonmaken van het ruim en afgeven van de losverklaring?

Verantwoording van schoonmaken ruim ligt bij laatste ontvanger, deze moet met ander overeenkomen hoe kosten moeten worden gedekt en dit wordt geregeld in de vervoersovereenkomst met vervoerder (dit is wordt privaatrechtelijk geregeld). Vaak wordt de lading in aparte ruim c.q. ladingtanks vervoerd. De losverklaring wordt
gegeven op het moment dat een ladingruim c.q. ladingtank volledig leeg is (en dus niet het schip). Voor één transport met verschillende lospunten, kan er dus in feite sprake zijn van verschillende losverklaringen.

19. In de nota van toelichting, art. 53, wordt verwezen naar een elektronische losverklaring. Een losverklaring die elektronisch ondertekend kan worden. Waar kan ik deze vinden?

Deze is nog niet in ontwikkeling.

20. De aanvullende losverklaring wordt niet in het Verdrag wordt genoemd. Hoe kan dit?

Dit onderdeel is alleen in Nederland toegevoegd omdat het in Nederland een vereiste is. Dit is gedaan om te voorkomen dat bij het vervoer van afvalstoffen van lading een aparte begeleidingdocument moet worden opgemaakt. Per 1 juli 2010 wordt de aanvullende verklaring opgenomen in de aangepaste losverklaring en dan is het voor alle landen geldig. Tot dan blijft de aanvullende losverklaring nodig.

21. Wanneer is de aanvullende losverklaring nodig?

Wanneer het afval(water) van de lading niet ingenomen kan worden op de plaats van lossing, maar elders anders moet worden afgegeven.

22. Wie tekent de losverklaring wanneer afvalwater volgens de stoffenlijst in de vaarweg geloosd mag worden?

De ontvangstinrichting geeft op de losverklaring aan op welke wijze er is gereinigd en bij het ontstaan van het afvalwater wat er daarmee moet gebeuren. De schipper bevestigt dat het conform de stoffenlijst is gereinigd en voor de juiste toewijzing voor eventuele afgifte. Beide tekenen ongeacht wat er met het afval(water) gebeurt.

23. Op de aanvullende losverklaring is alleen de mogelijkheid om m3 in te voeren? Kunnen/mogen er geen kg. aangegeven worden?

Het gaat hier om hoeveelheden van afvalwater, de juiste eenheid om het aan te geven is m3.

24. In Kolom 5 van de stoffenlijst worden voor diverse stoffen een bijzondere behandeling (S) aangegeven. Wanneer met uitventileren volstaan kan worden, mag dat dan?

Nee. Uitventileren is geen reinigingsstandaard. Tijdens het lossen zullen de voorschriften conform losstandaarden moeten worden uitgevoerd.

25. Waar laat de schipper de ladingrestanten?

Dat is afhankelijk van de stoffenlijst. Hierin wordt per stof aangegeven wat er met de restlading moet gebeuren.

26. Hoe moet ik de stoffenlijst gebruiken en/of lezen?

Stoffenlijst kan het beste gelezen worden van rechts naar links oftewel eerst kijken of gewassen moet worden en/of op lading kan worden teruggebracht (speciale behandeling). Indien kolom 5 niet van toepassing is ga je verder naar links tot je het juiste advies tegenkomt. Als er in de kolommen 3 of 4 twee opties worden genoemd in dezelfde kolom, dan is er sprake van een mogelijke overgangsbepaling (5 jaar) waarin je een lichtere vorm van reiniging mag toepassen.
Het kan zijn dat je bezemschoon i.p.v. vacuümschoon mag opleveren of lozen op de vaarweg i.p.v. lozen op het riool. Voor speciale behandeling is nooit sprake van overgangstermijnen.

27. In de lijst van goederen staan een aantal stofnamen, die meerdere jaren geleden reeds gewijzigd zijn en daarom niet meer gebruikt worden. Komt er een aanpassing hiervoor?

Per 1 juli 2010 wordt een vernieuwde stoffenlijst van kracht. Hierin zijn een aantal stoffen die op de oude lijst niet voorkomen en worden andere losstandaarden aangegeven.

28. Wie geeft verklaring van eenheidstransport af?

Art. 58 SB: de schipper is verantwoordelijk voor boord hebben het aan van eenheidsverklaring, die hij weer op zijn beurt heeft gekregen van de opdrachtgever.

29. Schipper moet volgende reis een soortgelijk product laden maar heeft geen verklaring van eenheidstransport. De stof zou volgens de stoffenlijst (S) bijzondere behandeling moeten krijgen (veelal wassen).

In feite zegt het Verdrag dat een eenheidstransport een transport is waarbij dezelfde lading of een andere lading waarvan het transport geen reiniging wordt vereist (de zogenaamde compatibele stoffen).  De schipper en de opdrachtgever moeten zorg dragen dat een dergelijke verklaring aanwezig omdat anders inderdaad een onnodige reiniging wordt uitgevoerd.

30. Heeft de 'Verklaring Eenheidstransport betrekking op de relatie 'voorgaande lading-huidige lading' of 'huidige lading-volgende lading'?

Beiden. Belangrijk hierbij is dat het gaat om een reeks van eenheidstransporten.

31. Verklaring van eenheidstransport kan pas worden afgegeven wanneer vaststaat wat de volgende lading is. Dat is vaak pas als het schip ligt te lossen of al leeg is.

Dit is inderdaad niet altijd bekend. In dat geval zal het ruim/tank schoongemaakt moeten worden conform de voorschriften van de stoffenlijst. Er is dan hier dan ook geen sprake van een reeks eenheidstransporten.

32. Wanneer na nalenzen ontgast wordt en daarna geladen kan worden is dat toch een eenheidstransport? Kan men dit zo aanmerken?

Indien de (volgende) opdrachtgever akkoord gaat met een ontgast en niet een gewassen schip, dan zal deze een verklaring van eenheidstransport moeten afgeven. Indien er geen eenheidsverklaring afgegeven is dan moet de losstandaard gevolgd worden.

33. Bij een eenheidstransport kan het voorkomen dat door bepaalde oorzaken vuil en sediment met de lading aan boord is gekomen. Dan dient gereinigd te worden terwijl het wegens de ladingsoort een eenheidstransport is.

In dit geval gaat het om slops (een mengsel bestaande uit ladingsrestanten met waswaterrestanten, roest of slip). Slops vallen onder deel C van het verdrag en hierdoor niet onder deel B en dus ook geen losverklaring. Tenzij het is ontstaan tijdens één transport is het lastig te achterhalen wie die kosten moet dragen. Het is van belang dat de schipper hier rekening mee houdt.

34. Schepen worden door diverse oorzaken op laad-/losplaatsen vertraagd zodat regelmatig de planning voor de volgende reis wijzigt en een vooraf opgemaakte Verklaring Eenheidstransport dan onjuist blijkt te zijn.

Dit zal privaatrechtelijk moeten worden opgelost en is een samenspel tussen de huidige opdrachtgever en de volgende opdrachtgever. Indien dit niet gebeurt, zal het schip schoon opgeleverd moeten worden, conform de losstandaard van de stoffenlijst.

35. Hoe gaat een handhaver ermee om als hij constateert dat er niet gewassen is aan een ontvangstinrichting terwijl dat wel in de losverklaring staat aangegeven?

Indien nog niet gewassen is en de volgende opdrachtgever accepteert het schip in deze staat, dan is er sprake van eenheidstransport en zal deze opdrachtgever deze verklaring aan boord afgeven, waardoor de schipper 'gedekt' is.

36. En hoe is dat wanneer aangegeven is dat er niet gewassen moet worden en door wijziging van de reisopdracht er wel gewassen wordt.

Indien nog niet gewassen (er was kennelijk sprake van eenheidstransport, maar nu niet meer) en moet wel gewassen worden, dient dat laatste natuurlijk te gebeuren.

37. Mag een verlader vragen om een voorgaande losverklaring in te zien?

Dit is een ontwikkeling die we steeds meer zien ontstaan tussen de partijen. De lader wil in deze weten op welke wijze het schip na lossing is gereinigd en/of nagelensd. Hierbij maken ze gebruik van een wettelijk middel (de losverklaring) om te achterhalen of het schip op de juiste wijze is gereinigd. De overslaginrichting die laadt dient de artikelen mbt tot de losverklaring in acht te nemen door mee te werken aan het afgeven ervan.
Hoewel de verlader geen expliciete bevoegdheid heeft, biedt artikel 33 van het Besluit de basis hiervoor namelijk; 'degene die laadt moet de artikelen die betrekking hebben op de losverklaring in acht nemen'. Daarnaast kan de verlader naar het voorgaande losverklaring te vragen op basis van eigen wensen c.q. eisen en ervoor kiezen dit als voorwaarde te gebruiken. 

38. Art. 13 (2) van het verdrag zegt dat de ladingontvanger eventueel een ontvangstinrichting aanwijst. Is dat ook wanneer de losinstallatie niet is ingericht en op 5 jaar overgangstermijn beroept? Hoe verhoudt zich dat met de eis van art. 6.03 (4)?

De overgangstermijnen hebben alleen betrekking op een andere manier van reiniging (zie de stoffenlijst) en betrekking op lozingen op het oppervlaktewater i.p.v. het riool voor bepaalde stoffen.  Daar waar sprake is van een speciale behandeling is bijna nooit een overgangstermijn van toepassing en moet verwezen worden naar een ontvangstinstallatie voor afgifte.

39. Moet nu de ladingontvanger te allen tijde de kosten betalen indien niet nagelensd kan worden omdat de losinstallatie nog niet voldoet?

De ladingontvanger is verantwoordelijk voor wassen en innamen. De kosten zullen dan ook inderdaad voor de ontvanger indien het droge lading betreft. Als het om nalenzen gaat dan betreft dit vloeibare producten en dan zijn de kosten voor de afzender (degene die de vervoersopdracht heeft verleend).

40. Op grond waarvan zijn wij dan verplicht tot het afgeven van een losverklaring?

Conform Artikel 33 moet degene die de overslag inrichting drijft een aantal artikelen in acht nemen (43, 45, 51, 53, 57, 60 en 61):
 
42: (droge lading) : Verwijderen van ladingrestanten (eventueel via waterwassen wat afhankelijk is van de lading en de vervolglading).
43: (natte lading) Nalenzen van de ladingtanks en het in ontvangst nemen van de restlading.
51: Hierin wordt aangegeven welk artikel van toepassing is op de restlading en welke behandeling deze dient te krijgen conform de Stoffenlijst. In uw geval Stookolie en Gasolie, welke beiden conform de stoffenlijst in kolom 5 'S', wat betekent dat de artikelen 45, 46a, 48a en 51.1 van kracht zijn.
45: Dat ladingtank dient te worden nagewassen, en het waswater en de ladingrestanten dient te worden ingenomen.
46a: Niet van toepassing in uw geval.
48a: Indien de voorzieningen er niet zijn op de losplaats om de restanten in ontvangst te nemen.
51.1: Wat er moet gebeuren indien indien de lading uit verschillende goederensoorten bestaat (in uw geval niet van toepassing).
Verder is er voor uw bedrijf nog een artikel van toepassing indien u niet beschikt over ontvangstvoorzieningen:
47: Indien het waswater en de ladingrestanten niet in ontvangst kunnen worden genomen, kan in overleg met de schipper/exploitant van het schip, een HOI worden aangewezen (liggende op de route van het schip of in de nabijheid van de losplaats).

41. Kan bij een overslaginrichting een externe controleur de losverklaring afgeven?

Wie de losverklaring daaromtrent opstelt doet niet ter zake, dat kan ook een controleursbureau doen, maar blijft onder de verantwoordelijkheid van de drijver van de inrichting. Hierbij mag niet worden afgeweken van het voorgeschreven model, tenzij dit elektronisch gebeurd en in overleg met IVW.

42. Wat moeten we doen als we niet kunnen verklaren dat de lichter is ontdaan van restlading maar een schipper verklaart geen eenheidstransporten uit te voeren?

Indien het schip beschikt over een verklaring van eenheidstransport, zijn er een aantal artikelen niet van toepassing. Eenheidstransporten betreft het laden van een compatibele stof waarbij de volgende lading in de ongereinigde tanks (load on top) kan worden geladen. Als er geen eenheidsverklaring aanwezig is dan gelden alle voorschriften ten aanzien van het reinigen.

43. Bij droge lading is de ladingontvanger verantwoordelijk voor het schoonmaken van het ruim, bij vloeibare lading is dit de verlader. Geeft de verlader dan ook de losverklaring af (met daarin het adres waar schoongemaakt kan worden)?

De ladingontvanger moet losverklaring geven. De losverklaring wordt afgegeven op het moment van lossen en eventueel reinigen van het schip. In de vervoersovereenkomsten kan geregeld worden waar de afvalstoffen naar toe kunnen. Dit kan dan overgenomen worden op de losverklaring.

44. Wat te doen als er geen losverklaring wordt afgegeven in België en Duitsland (en de andere aansluitende landen)?

De schipper is verplicht een losverklaring te hebben en deze 6 maanden aan boord te bewaren. Als een verlader niet mee werkt aan de reiniging en het afgeven van een losverklaring kan de schipper een melding doen bij het meld- en informatiepunt (010-2521000). De schipper moet ten alle tijden voorkomen dat hij onzorgvuldig met het afval omgaat.

45. Kan er, bij weigeren losverklaring, worden volstaan worden met een Letter of Protest en daarna vertrekken? Niet vertrekken, zoals het Verdrag aangeeft lijkt momenteel onmogelijk.

Bij het M&I worden deze meldingen verzameld en worden de namen van de bedrijven genoteerd. Indien blijkt dat in Nederland bedrijven ook na een bepaalde tijd weigeren om een losverklaring af te geven zal Bestuursrechtelijke handhaving worden toegepast, waarbij forse boetes te wachten staat.
Voor het buitenland heeft Nederland alleen een signaalfunctie, hoe andere landen optreden kunnen wij niet bepalen. Doe te allen tijde een melding bij het Meld- en Informatiepunt (010-2521000), alleen zo worden de problemen zichtbaar.

46. Is er een up-to-date-lijst van de ontvangstinrichtingen?

Op www.sabni.nl onder het thema inzamelnetwerk staat een programma waarin je kunt zoeken naar de dichtstbijzijnde inzamelaar en/of ontvangstinrichting.
In de zeehavens van Nederland zijn Havenontvangstvoorzieningen voorhanden, waar de schepen hun scheepsafval en ladingrestanten kwijt kunnen. Voor de overige havens kunnen inzamelaars ingeschakeld worden.

47. Wat is de definitie van 'opdrachtgever' in SAB?

Het verdrag spreekt over “verlader” en het besluit over “afzender”. Het besluit verwijst naar het Burgerlijk Wetboek art. 929a van Boek 8. Hiermee wordt bedoelt de opdrachtgever, de (rechts-)persoon, die met de opdrachtnemer is overeengekomen een opdrachten te (doen) verrichten.

48. Bij boord/boord overslag zijn zaken onduidelijk: welke schip of wie vult de losverklaring in? Zijn zeeschepen ook gehouden aan het opstellen van een losverklaring van de lichter?

Het overslaan tussen zeeschip en binnenschip komt in de praktijk voor. Echter sluit artikel 31 van het Besluit de  ladingen die naar zee gaan of van zee komen, uit.
Daaruit valt te concluderen dat de overslag van die lading ook niet onder het SAV valt. Er hoeft dus geen losstandaard te worden aangehouden, noch hoeft er een losverklaring te worden ingevuld. Maar als het gaat om de verantwoordelijkheid van de kosten, liggen ze natuurlijk (voor natte lading) bij de afzender.