Programma Stroomlijn

Begroeiing langs de rivier vormt op sommige plekken in ons land een serieus probleem voor de veiligheid van de scheepvaart (slecht zicht) en omwonenden (overstromingsgevaar). Daarom staat het rivierlandschap een opknapbeurt te wachten. In 2007 en 2008 is het beheer langs de grote rivieren gestart met tien proefprojecten onder de naam Stroomlijn.

Bescherming tegen hoogwater

Op veel plaatsen langs de rivier is het groen de laatste jaren hard gegroeid. Bomen (o.a. wilgen) en struiken staan een veilige afvoer van het rivierwater letterlijk in de weg. Dit zorgt ervoor dat het water in de winter niet meer veilig door de uiterwaarden kan wegstromen. Daardoor ontstaat opstuwing van het water en stijgt de waterstand. Rijkswaterstaat wil de veiligheid van onze rivieren vergroten en zorgen voor een veilige afvoer van het water. Om deze reden gaat er veel aandacht en inspanning uit naar het onderhoud van de begroeiing langs de rivier.

Rivierbeheer

Het beeld van onze rivieren verandert. Er is steeds minder landbouw in de uiterwaarden en er is meer natuurontwikkeling voor in de plaats gekomen. Door de groei van de natuur is de weerstand aan het water groter dan tien jaar geleden. Meer weerstand aan het water betekent een verhoging van de waterstand. Door klimaatverandering moeten onze rivieren in 2015 (vooral in de winter) nog grotere hoeveelheden water kunnen afvoeren en verwerken. Deze grotere hoeveelheid rivierwater heeft dan alle ruimte nodig en moet ook gemakkelijk door de uiterwaarden kunnen wegstromen naar de zee.

Rijkswaterstaat heeft alle riviertakken in kaart gebracht en weet precies welke plekken in de uiterwaarden en weerden door te omvangrijke of wilde begroeiing een knelpunt vormen. Als beheerder van de grote rivieren zoekt Rijkswaterstaat naar de mogelijkheden voor onderhoud en groenbeheer. In goed overleg met grondeigenaren en andere belanghebbenden wordt een plan gemaakt om de riviergebieden mooi en veilig te houden.

Tien proefprojecten

Het opknappen van de riviergebieden is in 2007 en 2008 van start gegaan met tien proefprojecten. Meer informatie over de locaties en planning van de tien proefprojecten is te vinden op de pagina Proefprojecten.

Maatregelen

Het groen langs de rivieren mag niet te veel uitlopen en de waterstand moet in enkele gebieden omlaag gebracht worden. Dit betekent in de praktijk dat in sommige gebieden de hoge begroeiing gemaaid en gekapt gaat worden. Ook worden er andere kleine ingrepen gedaan om de waterstand omlaag te brengen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het graven van kleine geulen, het schoonmaken van kribben en snoeien van begroeiing. 

Natuur en veiligheid

Rijkswaterstaat zorgt voor veiligheid op en langs het water. Hierbij wordt uitgegaan van vaste richtlijnen waaraan een veilige afvoer van water moet voldoen. Het is de bedoeling dat het rivierenlandschap in elk gebied zijn eigen gezicht behoudt. Rijkswaterstaat houdt daarom bij alle werkzaamheden het evenwicht tussen natuur en veiligheid goed in de gaten.

Samenwerking

Het beheer langs de grote rivieren wordt binnen Rijkswaterstaat uitgevoerd in het kader van het samenwerkingsprogramma Stroomlijn. Hierin wordt nauw samengewerkt met de Dienst Landelijk Gebied (DLG) van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid (LNV), met natuurbeschermingsorganisaties, omwonenden, landeigenaren, gemeenten, provincies en waterschappen.

Meer weten

Meer informatie over het beheer langs de grote rivieren staat rechts op deze pagina. De folders 'Ruim baan voor het water' en 'Wet beheer rijkswaterstaatwerken' zijn hier te downloaden. Beide folders zijn aan te vragen via de landelijke informatielijn, dit kan door het e-mailformulier rechts op de pagina in te vullen.