Doelen en resultaten

Functie van de kribben

Kribben zijn gezichtsbepalende elementen in het Nederlandse rivierlandschap, ze hebben als voornaamste functie de rivier de Waal stabiel te houden en de vaarweg voor de scheepvaart bevaarbaar te houden. Kribben spelen een belangrijke rol bij de afvoer van water, sediment en ijs.

Gemiddeld een meter lager

Op het traject tussen Nijmegen en Gorinchem worden kribben aan beide zijden van de rivier met een meter verlaagd. Tussen Wamel en Ophemert komen ter vervanging twee langsdammen met oevergeul. Door deze ingrepen zal het water gemakkelijker zijn weg vinden, terwijl de vaargeul behouden blijft. Over het hele traject tussen Nijmegen en Gorinchem (60 kilometer) worden 450 kribben verlaagd.

Door de maatregel daalt de waterstand bij zeer hoog water (16.000 m3/sec bij Lobith) met 6 tot 12 centimeter. Dit betekent dat de kribben bij een hoge waterstand eerder onder water komen te staan dan nu en alleen bij lage waterstanden zichtbaar zijn. De kribbakens (de signalering voor de scheepvaart) op de kop van de kribben blijven zichtbaar, zoals nu ook het geval is.

De langsdammen komen op de hoogte van de niet verlaagde kribben. De kribben achter de langsdammen worden verwijderd. Daar leggen we een oevergeul aan. De kribben tegenover de langsdammen blijven ongewijzigd.

Drie fasen voor optimaal kribontwerp

Voor een optimaal kribontwerp is het project opgeknipt in 3 fasen.

• Fase 1: looptijd juli 2009 – december 2010
  Verlaging van de eerste 70 kribben. Deze kribben liggen op het traject tussen Nijmegen en Winssen. Dit traject heeft de juiste diepte en niet te veel bochten en was daarom zeer geschikt om mee te starten. Rijkswaterstaat heeft hiermee kennis van en ervaring met kribverlaging opgedaan.
• Fase 2: looptijd zomer 2011 – eind 2012
  Rijkswaterstaat verlaagt de overige kribben tussen Nijmegen en Tiel.
• Fase 3: looptijd voorjaar 2013 – eind 2015
  De kribben tussen Tiel en Gorinchem zijn aan de beurt. Verder leggen we in deze periode tussen Wamel en Ophemert langsdammen aan.

Veiligheid

Het doel van de kribverlaging is waterstanddaling, waarmee de hoogwaterveiligheid van het rivierengebied wordt vergroot. Aandachtspunt is daarom de waterstanddaling die optreedt na verlaging van de eerste 100 kribben. De verwachting is dat meer dynamiek (afkalven en aanzanden van de oever) zal optreden in de kribvakken dan nu het geval is. Naast hoogwaterveiligheid zijn ook veiligheid van scheepvaart en recreatie belangrijke aspecten. Voor de beroepsvaart is vooral de zichtbaarheid van de kribbakens van belang.

Ruimtelijke kwaliteit

Een tweede hoofddoelstelling van deze maatregel is om de kribben dusdanig te verlagen dat ze bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied. Het gaat daarbij ondermeer om beleving en gebruik. Een van de effecten van de verlaging is dat de kribben vaker onder water staan. Na verlaging zullen ze naar verwachting circa 100 dagen boven water staan, tegen 250 dagen in de huidige situatie. De Waal oogt daarmee breder. Met de maatregel worden de kribben teruggebracht naar het niveau waarop ze 100 jaar geleden lagen.